SpoenkJack Tummers

Net terug van een avondje in De Rode Kamer van De Nieuwe Vorst in Tilburg. Een keer per maand (?) is daar een ‘Academic Forum/Cultuurmakelaar’-avond met gasten. Dit keer twee kunstenaars die beiden, volgens de aankondiging, met eenzelfde vraag zitten: Hoezo wreed? Achteraf denk ik dat het meer draaide om de vraag: Waarom?. Een van de eerste vragen die een kind zichzelf stelt en die we ons iedere dag zouden moeten blijven stellen. Waarom willen we dit, waarom doen we dat? Voor Ludwig, amper 21 jaar oud, ligt de vraag dicht bij zichzelf, bij zijn eigen persoonlijke ontwikkeling. Voor Katinka Simonse, alias ‘Tinkebell’, ligt de vraag meer in de buitenwereld, de maatschappij, de wereld. Het werk van Ludwig is prachtig (zie ook zijn website: www.mvolbeda.com, een wereld om je sensitiviteit de ruimte te geven. Het werk, de projecten van Tinkebell kunnen afzonderlijk, maar zouden beter in zijn geheel bekeken en beoordeeld moeten worden. Ik heb er wel wat mee. Een van de eerste keren dat ze in het nieuws kwam was met haar dode kat die ze gevild had en omgetoverd tot handtasje. Iedereen viel over haar heen, maar waarom eigenlijk? Als ik met een hamer en een beitel een wei in zou lopen en een koe het hoofd in zou slaan, zou ik waarschijnlijk een flinke boete en gevangenisstraf krijgen, misschien zelfs TBS. Maar waarom? In de vee-industrie doen ze niet anders, dagelijks. Als ik een varken in een grote plastic zak zou stoppen en deze zou aansluiten op de uitlaat van mijn motor, zou het varken binnen de kortste keren vergast zijn. En ik weer naar de TBS-kliniek afgevoerd worden. Maar waarom? Bij Vion in Boxtel worden zo’n tienduizend varkens per dag vergast. Als een enkeling het doet is het misdaad, als een ‘maatschappelijk instituut’ het doet… is het zoals het nu eenmaal is. Einde discussie. En dus serieus tijd voor discussie.

Ik loop een beetje achter met het plaatsen van blogs. Er staan er genoeg met het label ‘concept’, maar nog geen tijd gevonden ze uit te werken. Deze moet er in ieder geval even tussendoor, want vandaag was de boekpresentatie van Memo’s aan een niet-bestaand lief van Marinet Haitsma, met tekeningen van Astrid van Rijn. De presentatie werd gehouden in Hotel New York aan de Wilhelminakade in Rotterdam. Volgens Google Maps een makkie om er te komen. Ik vertrok op tijd vanuit Tilburg, mistte voor de verandering geen enkele afslag, en reed rond kwart voor vijf Rotterdam binnen. Op de weg richting de havens schoof plotseling een autootje voor mijn neus de weg op, een Nissan Micra. En als dat verdomme niet Marinet was die daar achter het stuur zat. Wat een toeval! Donkerbruin haar, slank. Als ze nu even opzij zou kijken zou ik zeker weten dat… ja, dat moest ze wel zijn. Ik wist het bijna zeker. Ze was vast en zeker ook op weg naar de presentatie. Bij een stoplicht keek ze even in de achteruitkijkspiegel of haar haren nog goed zaten en tilde ze een arm op om de frisheid van haar oksels te controleren. Soms keek ze even rechts opzij en naar beneden, naar de stoel naast haar. Vast en zeker Wiedes die daar zat, haar hond. Ik zag haar mond bewegen, ze praatte tegen hem. Toen zag ik dat ze wat A4′tjes in haar hand hield die ze daar had liggen. Vast en zeker het praatje dat ze voorbereid had, en Wiedes had ze natuurlijk thuisgelaten. Zo’n drukke omgeving is niks voor een hond.

In plaats van de weg te volgen die ik volgens Google zou moeten nemen, boog ze plotseling af naar links. Een klein beetje twijfelde ik nog of ze het wel was of niet. Een heel klein beetje maar. Ze woont in Rotterdam, dus zal ze de weg beter kennen dan Google, weten welke binnenweggetjes er zijn richting die kade. Zou ik even toeteren, zwaaien? En als ze het nu toch niet was? Voor de zekerheid besloot ik haar maar gewoon te volgen en me kenbaar te maken als we er eenmaal waren. Uiteindelijk sloeg ze linksaf een kade op. Geen twijfel meer mogelijk, dit moest Marinet zijn in haar geinige kleine auto. Ik volgde haar helemaal tot het einde van de kade, waar de weg ophield bij een paar slagbomen die toegang gaven tot een parkeerterrein. Vreemd, ik kon me toch herinneren dat er op het einde van de kade dat oude gebouw van de Holland Amerika Lijn lag. Het kleine autootje verdween achter de slagbomen en voorbij een stel struiken en ik overwoog of ik zou wachten tot ze terugkwam. Voor de zekerheid vroeg ik een voorbijganger waar Hotel New York lag, en de man wees naar de overkant. En nee, er was vanaf daar geen mogelijkheid bij die overkant te geraken dan door helemaal terug en om te rijden.

Om een lang verhaal kort te maken, het was Marinet helemaal niet. En die heeft ook helemaal geen Nissan Micra maar een Daihatsu Cuore. Nog een geluk dat deze onbekende vrouw ongeveer in de buurt moest zijn van de Wilhelminakade, anders had ik net zo goed ergens in de buurt van Rotterdam Oost kunnen uitkomen. En dan was ik écht te laat geweest voor die presentatie.

Play Me, I’m Yours is een van de onderdelen van het Incubate Festival in Tilburg. Overal in de stad staan piano’s opgesteld waar iedereen die dat wil op mag spelen. Als je piano kunt spelen tenminste, en ik kan dat helaas niet. Het verbaast me trouwens toch al dat er blijkbaar zoveel mensen piano kunnen spelen. Dit exemplaar staat opgesteld bij Station Tilburg West en werd even bespeeld door Sam Hermens. Ik hoop dat ik zijn naam goed heb, anders bij deze mijn excuses. Zijn vriend probeert hier trouwens niet de piano op te blazen maar zijn fietsband.

Rineke Dijkstra: The Weeping Woman, Tate Liverpool 2009. ‘Een groep schoolkinderen discussieert op ernstige toon over de betekenis van Picasso’s schilderij The Weeping Woman’ (bron: De Pont). Nog te zien tot en met 18 september 2011.

Nog steeds een plezier om naar te kijken, al was het alleen maar omdat je er altijd meer in ziet dan de beelden zelf: Große Geister van Thomas Schütte, nrs. 4, 5 en 14, museum De Pont in Tilburg. Alleen altijd weer jammer dat je er niet even met je plakkerige handen aan mag zitten. Het zou nog een extra dimensie toevoegen aan de vele dimensies die dit werk toch al heeft.

Informatie over de expositie: website De Pont »

Nu nog te zien in museum De Pont in Tilburg: Giuseppe Penone. Deze kunstenaar houdt zich al jarenlang bezig met het maken van kunst vanuit een diep respect voor de natuur. De elementen groei en tijd komen tot uiting in werken waarbij soms alleen maar bomen en takken wordt gebruikt, maar ook vaak in combinatie met andere materialen zoals glas, metaal en leer. Zijn kunst heeft al vaker in dit museum gestaan of gehangen en ik kende al zijn uit lange blokken hout gehakte boomstammen. Nu hingen er ook andere werken van hem zoals de met ontelbare doornen van de acacia opgebouwde houtpatronen. En het gekke is, dat idee heb ik ook ooit gehad.

Ooit had ik een handjevol doornen in mijn hand van een rozenstruik. Je kent ze wel, die kleine puntige dingen die je met een beetje speeksel op je neus of voorhoofd kunt plakken. Ik vroeg me af hoe het zou zijn om een heel vlak te vullen met deze doornen. Penone heeft het gedaan en het ziet er schitterend uit. Het grote verschil tussen Penone en mij is dat ik me waarschijnlijk beperkt zou hebben tot een vlak van dertig bij dertig centimer. Maar het grootste verschil is wel dat Penone zijn idee gewoon uitgevoerd heeft en ik niet. Niet alleen maar denken maar ook doen. Ik zal er aan proberen te denken, de volgende keer.

Tijd is mensenwerk. Dat heb ik altijd al gevonden. Net als dat er ook geen getallen bestaan. Alles wat bestaat is het werk van onze geest die op zijn manier orde probeert te scheppen in de wereld. Onze geest, onze manier. Tijd is een hulpmiddel dat we uitgevonden hebben om eerder, nu en later van elkaar te kunnen scheiden. En later van nog laterder en snel van sneller. Maar uiteindelijk bestaat tijd niet en is het slechts een idee, een kader. En hoe ontzettend mooi is dat idee weergegeven in de kunst van Maarten Baas. Althans dat is wat ik erin zie. Wijzers van een klok die door twee mensen met bezems worden verplaatst. Een digitale klok waarvan ieder streepje met de hand wordt uitgeveegd of ingekleurd. Een staande klok waarin de mens als uurmaker letterlijk de tijd steeds opnieuw intekent.

Klokken om naar te staren »

Je leven als draadje. Een rood draadje. Is dat zo? Is er in ieders leven een rode draad te ontdekken? Ik vraag het me af en zou anders willen dat ik mijn eigen rode draad kende. Ik voel me nog steeds vaak een zwerver in een wereld van ideeën en beelden. Kijk ik op mijn computer in de verschillende mappen, alleen al in de map fotografie bijvoorbeeld, kom ik nog allerlei materiaal tegen waarvan ik niet weet wat ik ermee moet. Beelden waar ik iets mee heb, die ik maakte met een gevoel van passie en verbondenheid. In wanhopige afwachting van het ontdekken van een rode draad doorheen het geheel, geef ik ze maar zolang een plek op mijn computer. In het kader van het bestandssysteem van een computer betekent dat dat ik ze in aparte mapjes ga stoppen, net zoals ik dat doe met de foto’s op mijn website. Ik verdeel ze, onderverdeel ze, en maak het zodoende voor mezelf juist weer moeilijker de verbindende factor te ontdekken. Hoopjes los zand.

Vrijdag kwam het nog even ter sprake. Ik was bij Marinet Haitsma op bezoek voor het maken van wat foto’s. Zij zoekt op haar manier ook naar een rode draad in haar schrijven. ‘De vorm’ noemt ze het zelf, of de stijl. Dat is niet helemaal hetzelfde als design, zoals je stijl of vorm zou noemen bij meubels of kleding. Dan gaat het vaak alleen maar om bepaalde uiterlijke kenmerken. Bij schrijven zijn stijl en inhoud nooit los van elkaar te zien. Wat dat betreft is schrijven inderdaad een echte kunstvorm. De ene schrijver gebruikt een dik penseel en gooit met woorden als klodders verf. Een ander gebruikt juist een dun penseel voor uiterst zorgvuldig gekozen woorden met daartussen veel ruimte voor leegte. Misschien is het inderdaad zo dat de rode draad niet meer is dan jouw eigen vorm, jouw eigen woorden, jouw eigen beelden. Meer de eigen taal, en minder het verhaal. Dat verhaal, daar kun je toch weinig over zeggen. Of zoals men vaak zegt: ‘Het loopt toch altijd weer anders dan je had gedacht’. Maar je eigen taal, dat is wel belangrijk. Misschien kun je dan niet je eigen verhaal vormgeven, je kunt wel uitdrukken wat dat verhaal met je doet. We zijn acteurs, geen regisseurs.

Zoals ik in het vorige bericht al schreef ga ik geregeld met vriend P. op pad om te fotograferen. En filmpjes kijken, en een biertje drinken en wat je zoal meer doet met vrienden. Meestal hou ik het in mijn weblog op het vermelden van alleen maar de voorletter van iemands naam, nu ontkom ik er echter niet aan het beestje bij zijn volledige naam te noemen: Peter Groenewegen. In 2004 maakte ik al de eerste versie van zijn website degroeneman.nl, en dan nu ook zijn nieuwe website.

Het is op wat details na een kopie van mijn eigen website. Een paar jaar geleden zou ik dit niet prettig hebben gevonden, maar nu vind het ik eigenlijk prima. En waarom ook niet? Ik vind het juist leuk dat ze er (bijna) hetzelfde uitzien. Als het iemand zou zijn geweest die ik niet ken zou ik er natuurlijk op tegen zijn geweest. Ik vind hem echter een erg goede fotograaf en beeldend kunstenaar en zag het daarom als een compliment. En dus zijn het een soort broertjes van elkaar. Spoenk en De Groene Man. Vaak samen op pad en nu ook dezelfde website. Maar toch ook heel anders. Kijk zelf maar: www.degroeneman.nl.