Dit vliegje had zulke groene ogen dat ik het meteen zag zitten. Uiteraard pas toen ik pal voor die struik stond. Een vliegje blijft een klein ding. Ik heb er snel even een paar foto’s van gemaakt voordat het weer zou opvliegen en verdwijnen. Het vervelende van insecten fotograferen, zeker op een dag als vandaag waarbij het nooit echt windstil werd. Ik maakte een paar foto’s vanuit het standpunt waarin ik het vliegje voor het eerst zag zitten, en daarna nog even vanaf de andere kant en door de knieën voor een foto recht van voren. En toen waren de ogen opeens veranderd van groen naar oranje. Nee, niks mis met de instelling van de witbalans van mijn camera. Ook niet de ene keer wel geflitst en de andere keer niet. Het zal dan wel te maken hebben met de hoek waarin het licht op de facetogen van deze vlieg viel. Jammer genoeg vloog het beestje daarna weg, anders had ik nog even kunnen uitproberen of kijkend vanuit andere hoeken nog meer verschillende kleuren zou hebben opgeleverd.

‘De uiterwaard is de ruimte voor de rivier die nodig is om de tijdelijke piekafvoeren te bergen. In perioden van grote waterafvoer lopen de uiterwaarden tot aan de dijken onder water.’ Nadenkend over het probleem van de vele stalbranden in de veesector kwam ik uiteindelijk terecht bij het idee van de uiterwaarden. Als de wet niet bereid is boeren te verplichten stallen brandveiliger te maken of te verplichten brandmelders en brandblussers te installeren, waarom dan niet op zijn minst een nooduitgang waar dieren kunnen vluchten naar een naburig weiland? Ik kan me voorstellen dat een varkensboer die iedere meter van zijn bedrijf wil opvullen met stallen met varkens geen ruimte en dus geld wil verkwisten aan een extra weilandje dat verder nergens voor wordt gebruikt. Maar dat betekent nog niet dat er met een buurboer niet afspraken gemaakt zouden kunnen worden om in geval van nood de dieren tijdelijk op hun land toe te laten. De stallen zouden dan alleen maar een grote extra deur hoeven krijgen die bij brand meteen openschuift waarna de dieren het naburige landgoed kunnen bereiken. Lijkt me iets dat met niet al te veel moeite te realiseren moet zijn. Zelf ga ik er ook vanuit dat als er bij mij brand uitbreekt ik tijdelijk wel terecht kan bij een inwoner verderop in de straat totdat de brand geblust is. Een extra voordeel van dit soort ‘buitenwaarden’ zou zijn dat bijvoorbeeld varkensboeren ervoor zouden moeten zorgen dat hun dieren nooit meer opgesloten zitten tussen kraamhekken, voedhekken en what the heck nog meer aan leefruimtebeperkende maatregelen. En dat is dan meteen ook het probleem van dit idee. Zonder hokjes minder opbrengst. En de verzekering dekt de schade toch wel. Tenzij verzekeraars voor de verandering eens mee zouden gaan denken en eisen zouden stellen aan de brandveiligheid van stallen. Geen buitenwaarden, geen uitkering.

ik vraag me nu net even iets af. In Australië zijn ze bezig met te onderzoeken of ze iets in het voer van varkens en koeien kunnen stoppen zodat ze minder winden laten en minder boeren. Dat is namelijk goed voor het milieu. Dan komt er minder CO2 in de lucht en wordt de aarde minder snel warm. Of het ook goed is voor het inwendige van het dier is een tweede. Bij mij werkt het in elk geval zo dat als ik mijn boertjes en windjes niet kwijt kan ik last krijg van mijn buik en mijn humeur. Het is dan ook een genot om dit overtollige gas te kunnen laten ontsnappen, liefst met nadruk. Een flinke boer laten, een lekkere harde scheet. Het zijn van die menselijke dingen, dingen van het lichaam, waar we niets aan kunnen veranderen. Ook Obama zal het vast heerlijk vinden zijn presidentiële scheten de vrije loop te laten in de beslotenheid van zijn Oval Office. Secretaresse: ‘President, the head of staff is here to see you’. Obama: ‘Five minutes. I’m just finishing something very important’.

Maar ik vroeg me dus iets af. Als ze toch bezig zijn met hun onderzoek, daar in Australië, kunnen ze dan niet meteen ook kijken of er iets aan het voedsel van mensen toegevoegd kan worden zodat onze ontlasting voortaan gladjes en zonder sporen achter te laten ons lichaam kan verlaten? Zodat je nooit meer last zult hebben van obstipatie en ook nooit meer toiletpapier hoeft te gebruiken. Volgende week zit ik namelijk even in Frankrijk, en zoals iedereen weet heb je daar op sommige plekken nog steeds alleen maar van die wc’s waar je met je blote kont boven moet hangen. En dan maar hopen dat op het moment dat je je broek omhoog trekt de drol blijft waar hij beoogt is te zijn. In die bruin-witte bak, en niet in je broek. Er is nog genoeg te doen voor de wetenschappers Down Under waar niet alleen maar dieren maar ook mensen profijt van kunnen hebben.

Van mensen en apen wisten we het al. Ze kunnen denken en ze kunnen pijn voelen. Daarna kwamen we erachter dat heel veel andere zogenaamd lagere diersoorten dat ook kunnen. Vissen hielden we voor lange tijd ongevoelig voor pijn. Koudbloedig, glibberig, geen poten om op te lopen. Maar vissen beschikken ook over een complex zenuwssyteem en zijn net zo goed in staat om pijn te voelen als wij. En ze kunnen ook denken en hebben een geheugen. De voor ons zo bruikbare verschillen tussen mens en dier lijken steeds kleiner te worden. Straks is er niks meer over dat we met goed fatsoen als argument kunnen hanteren voor het opleggen van onze wil en het naar eigen goeddunken gebruiken en misbruiken van dieren. Behalve onze arrogantie.

Op de website van Natuurbericht.nl las ik een artikel over een door een schimmel veroorzaakte en sexueel overdraagbare ziekte bij vliegen: ‘Wanneer een vlieg in contact komt met een spore van deze schimmel, groeit een schimmeldraad door een lichaamsopening het lichaam van de vlieg binnen. De groeiende schimmel verandert de vlieg binnen enkele dagen in een trage en overal tegenaan vliegende zombie. Letterlijk zelfs, want de schimmel tast de hersenfuncties van de vlieg aan en neemt deze over. Uiteindelijk dwingt de schimmel de vlieg zo hoog mogelijk naar boven te klimmen. Daar aangekomen laat hij de vlieg een typische houding aannemen, waarbij deze de vleugels uitspreidt en dood gaat’. (tekst: Menno Boomsluiter, Nederlandse Mycologische Vereniging)

Hersenfuncties en geen pijn? Ik kan het zelf niet geloven. De beschrijving van het sterven van deze vlieg (of deze) doet mij toch heel erg denken aan een afschuwelijke manier om dood te gaan. Niet dat ik daar nu emotioneel van word. Het gaat me even om het idee dat ieder dierlijk wezen volgens mij in staat is pijn te ervaren. Onderaan deze pagina staat nog een link naar een video uit de serie Planet Earth van David Attenborough met daarin beelden van hoe schimmels insecten overnemen. Luguber en tegelijkertijd prachtig om te zien. Te beginnen met een mier die sterft nadat het in contact is gekomen met zo’n schimmel. En kijk dan vooral even naar de kronkelingen van het beestje voordat het de geest geeft. Pijn? Ach wat, dat beeld ik mezelf alleen maar in. Antromorf en vooral niet wetenschappelijk. Maar dat beweerden ze ook altijd van muizen en dat is inmddels wel achterhaald. Nu nog de insecten. Kleine pijntjes, maar toch.

Klik hier voor het fragment uit Planet Earth »

Dit was zo’n mooi plaatje om te zien, deze drie jonge wakkere vrouwen zittend in het gras met een varken in hun midden, dat ik er maar even een ‘kaart’ van heb gemaakt. Groeten uit Holland, anno 2020. Misschien is het jaar 2020 wel erg optimistisch, maar wat zou het toch mooi zijn als we dit ooit nog eens zouden kunnen meemaken. Picknicken in de weide temidden van vrij rondlopende koeien, varkens, geiten en kippen. Het wordt dan wel oppassen dat niet al dat lekkere eten zo van je picknickkleedje verdwijnt, maar daar vinden we tegen die tijd vast wel iets op.

Ergens dit jaar kreeg ik als cadeautje van vriendin MT een lantaarntje. Ze is gek op lantaarntjes en daarom zeg ik wel vaker tegen haar dat het geen gek idee is er een aantal van de hand te doen. Dat heeft ze onthouden en dus kreeg ik er een. Het idee achter zo’n lantaarntje is dat je er een sfeerlichtje in kunt plaatsen. Sfeer is het sleutelwoord. En ik hou ook best wel van sfeer, en daarom had ik al een tijdje zitten denken wat ik met dat ding zou kunnen gaan doen. Ik zou er een stapel onderdelen van Barbies in kunnen stoppen. Dan zou het net lijken alsof ik een glazen gevangenis gemaakt heb voor poppen, of een soort mausoleum voor Barbies. Best wel sfeervol vind ik zelf. En zo had ik nog een hoop andere toepassingen bedacht voor het lantaarntje.

Op weg terug van de supermarkt zag ik langs de kant van de weg twee kauwen fladderen rondom iets groens. Eerst dacht ik dat ze aan het spelen waren met een groen balletje of iets dergelijks. Kauwen doen dit soort dingen. Maar het groen bleek een klein parkietje te zijn waar ze beurtelings opsprongen en met hun snavel op inhakten. Nu hou ik erg veel van kauwen, maar dit was niet helemaal eerlijk. Twee grote zwarte kauwen tegen zo’n klein parkietje. Foei! Ik heb het kleine ding daarom maar mee naar huis genomen met de bedoeling het af te geven bij het plaatselijke vogelasiel. Maar waar laat je in de tussentijd zo’n klein vogeltje?

Mens sana in corpore sano. Over de schoonheid van dat lichaam zegt het spreekwoord niks. Zo ook gistermiddag, toen om één uur zo’n tweehonderd mensen de modderpoel van de Jofra Hoeve inrenden waar normaal geproken de varkens zich in vermaken. Zoals op de foto is te zien lieten de varkens de mensen eerst maar even hun gang gaan. Op een bepaald moment stonden de varkens zelfs allemaal in het weiland en was de poel alleen maar gevuld met rondspartelende en moddergooiende mensen in de niet meer al te roze t-shirtjes van Wakker Dier.

Jezelf lekker vuil maken, leuk voor jong en oud. Voor varkens heeft modderen de functie dat het hun huid ontdoet van insecten en bacterieën, en voor mensen misschien ook wel. Zelf heb ik me er niet aan gewaagd en heel strategisch gekozen voor de rol van fotograaf. Helemaal schoon ben ik echter niet gebleven. Behalve de rondvliegende spetters modder van een moddergevecht verloor ik al vrij snel mijn van de boer geleende laarzen. Nadat ik in een berg diepe soppige modder was gaan staan en een paar passen terug wilde doen, besloten de laarzen op die plek te blijven staan. Een tijdlang heb ik op mijn sokken rond moeten lopen, totdat ik met hulp van een paar kinderen de laarzen uit de modder wist te trekken.

Voor Wakker Dier was het natuurlijk een publiciteitsstunt. ‘Méér varkens in de modder’, werd er geregeld geroepen. En varkens horen inderdaad gewoon buiten, net als elk ander dier, om te kunnen wroeten in de grond en te kunnen baden in een modderpoel zoals ze dat van nature graag doen. Wij mensen moeten er dan misschien niks van hebben, voor varkens is het de hemel op aarde. Hoewel, nadat ik een tijdje had zitten kijken naar het plezier van al die mensen en varkens samen in en rond die modderpoel ben ik nog meer gaan geloven wat ik eigenlijk al wel wist: mensen verschillen helemaal niet zoveel van varkens als dat ze denken.

Meer foto’s zijn te zien op flickr »

Het lijkt wel open huis hierzo. Vliegen, muggen, spinnetjes, een wants op de deur van de koelkast, en regelmatig hoor ik het getrippel van een ekster op de metalen balustrade van het balkon. Laatst durfde die het zelfs aan om één voet, nou goed dan, één poot in de keuken te zetten voordat hij weer wegvloog. Steeds brutaler wordt die vogel, want volgens mij is het steeds dezelfde. En gisteren zat er een duif bovenop de deur van het balkon. Jammer dat ik ze niet duidelijk kan maken hoe leuk ik hun bezoekjes vind. Zonder het te willen jaag ik ze weer weg, terwijl ik ze eigenlijk wel zou willen uitnodigen even binnen te komen. Dat probeer ik ze ook duidelijk te maken. Dan kijk ik ze aan en spreek zachtjes tot ze. Niet hardop, maar zonder woorden en van binnenuit. ‘Kom maar’, zeg ik dan, ‘Ik doe je niks’. En ‘Wat ben je mooi. Kom toch binnen’. Belachelijk hè. En de volgende keer doe ik het weer op precies dezelfde manier. Maar wie heeft er nou nooit Doolittle willen zijn?

Drinken, drinken en nog eens drinken. Erg belangrijk met dit warme weer, en daarom had ik gisteren bijna niks bij me. Op de weg terug van die afgebrande kippenstal besloot ik bij Westelbeers nog even het bos in te lopen. Een half litertje water had ik bij me, meer niet. Als een eenzame wandelaar in de woestijn had ik mezelf al op rantsoen gezet. Telkens niet meer dan één flinke slok, dat moest voldoende zijn. De koeien die ik voorbij liep lagen rustig aan de rand van het weiland onder de schaduw van een paar hoge bomen. Daar stond ook hun drinkbekken. Aan de andere kant van het pad kronkelde een watertje dat ik echter niet kon zien vanwege de hoge begroeiing aan weerszijden. Toen ik besloot dat het welletjes was voor die dag en ik omkeerde was het flesje leeg. Op de terugweg kreeg ik steeds meer dorst en ik raakte er stilaan van overtuigd dat drinken na dorst fijner is dan de vervulling van welke andere zintuigelijke of zinnelijke behoefte ook.

Terwijl ik zo terugliep naar mijn motor zag ik in mijn ooghoek iets zwarts op een blad zitten. Als je regelmatig in het bos komt, op zoek naar insecten, zul je merken dat je heel vaak lichte of donkere vlekken op bladeren ziet die bij nader inzien niet meer zijn dan een verfrommeld stukje natuur. Een half takje, een verschrompeld blad van een boom, of simpelweg de schaduw van het blad erboven. Dit keer was het echter een vlieg. Een hele gewone vlieg die ik normaal gesproken mooi had laten zitten, maar deze vlieg zat daar op zijn gemak te genieten van een druppeltje water. De rotzak! Ik had het van hem af kunnen pakken, maar ook vliegen hebben dorst. En dat piepkleine druppeltje mag dan misschien een emmer zijn in de belevingswereld van een vlieg, voor mij was het niet meer dan een gebiedje van vijftig bij vijftig pixels, gezien door een macrolens. Insect zijn heeft zo zijn voordelen.

Vlakbij Westelbeers, een dorpje nabij Hilvarenbeek, zijn gisteren twee stallen afgebrand waarbij zo’n 75.000 kippen om het leven zijn gekomen. What else is new? Dat vonden de mensen van de verzekering en de brandweer waarschijnlijk ook, want terwijl ik wat plaatjes stond te schieten hoorde ik ze achter mijn rug praten over Formule 1 races en waren ze bezig netwerkbijeenkomsten te organiseren waarbij iedereen op wat lekkers getrakteerd zou worden. Nu wil ik niet beweren dat ik er met tranen in mijn ogen rondliep. Verre van. Daarvoor waren de beelden veel te goor en stonk het naar verbrand vlees. Verkoolde kippenlijkjes met hier en daar nog een glanzend stukje ingewand lagen overal in het rond, de meesten ondergedompeld in een dikke zwarte smurrie van water, kippenstront en as. Hier en daar kringelde nog wat rook tussen het beton en staal omhoog. Iemand van de brandweer meldde dat hij nog wat water nodig had. Ik vroeg hem of hij al wist wat de oorzaak van de brand was geweest. Dat wist hij niet. En dat zouden de mensen van het onderzoek dat net was gestart vast ook niet kunnen achterhalen. Gewoon een zaak voor de verzekering.
Case closed.