SpoenkJack Tummers

Het doel van permacultuur is samenwerking tussen de mens en haar omliggende natuur gericht op een lange termijn overleving van beide. Met permacultuur kun je een lekkere eetbare tuin ontwerpen die niet alleen mooi, maar ook nuttig is. Het slimme ontwerpsysteem van permacultuur biedt vele leuke en praktische mogelijkheden om zelf te bouwen aan een wereld die ook op de lange termijn goed is vol te houden. (bron: www.permacultuurnederland.org)

Een mooie gedachte, zo op het einde van het jaar. Relatief kleine boerderijen, plaatselijk en dus dicht bij de mensen, die alles kunnen leveren wat de mens maar nodig heeft door het jaar heen. Biodiversiteit is daarbij belangrijk omdat de ervaring heeft geleerd dat hoe meer variëteiten er naast elkaar leven, des te kleiner het aantal schadelijke parasieten. Ook dieren en insecten hebben binnen permacultuur hun eigen plek. Niet tégen de natuur werken om je doel te bereiken, maar mét de natuur. Dat alles is wat permacultuur betekent en wat de Duitser Sepp Holzer in bijgevoegde video al zijn hele leven lang probeert uit te dragen. Velen zullen nu roepen dat dit soort landbouw niet meer mogelijk is in onze tijd. Ik betwijfel dat. Permacultuur als enige bron van voeding zal in het begin niet voldoende zijn, daarvoor zijn we nu te afhankelijk van grote landbouwbedrijven die zich voor een groot gedeelte ook nog eens aan de andere kant van de wereld bevinden. Maar het een langzaam afbouwen en het ander weer langzaam integreren? Dat moet mogelijk zijn, zo niet noodzakelijk om op een lichamelijk en geestelijke manier gezond met elkaar en onze aarde te kunnen blijven leven.

Klik hier voor de video met Sepp Holzer »

Het lek in de bodem van de Mexicaanse Golf is gedicht en verdwenen zijn de nieuwsberichten over deze milieuramp. Sommige wetenschappers – waarschijnlijk in dienst van BP – zeiden dat de zee zelf zorg heeft gedragen voor het opruimen van de miljoenen liters gelekte aardolie. Gelukkig, maar niet om blij van te worden, zijn er nog mensen die de zaak blijven onderzoeken en hun bevindingen met enige regelmaat naar buiten brengen. Op de website van npr.org staat een verslag van een van die onderzoeken. De zeebodem van de Golf van Mexico is op veel plaatsen bedekt met een bruine smurrie die er niet zou moeten zijn. Wat de precieze gevolgen hiervan zijn wordt op dit moment nog onderzocht, in elk geval is al duidelijk dat 500 jaar oud koraal het niet heeft overleefd. Geen leuk nieuwsberichtje, maar aangezien Kerstmis weer voorbij is dacht ik dat we wel weer over zouden kunnen gaan naar de orde van de dag…

Kijk, zo vind ik de winter nog wel leuk. Komend uit een warm bedje, kachel aan, computertje aan en dan met een flinke mok koffie kijken naar hoe de stichting RAVON een steenmarter op het ijs heeft weten vast te leggen met hun webcam. Eigenlijk is die webcam daar neergezet om kikkers te kunnen volgen in hun broedtijd, maar de webcam blijft het hele jaar staan en zo nu en dan sluipt er dan weleens iets anders voorbij. Ik ben gek op dit soort beelden. Ik vind ze eigenlijk nog mooier en spannender dan de beelden van peperdure natuurdocumentaires. Op deze webcambeelden ervaar je hetzelfde soort ‘oh kijk daar!’ dat je hebt tijdens een wandeling in de natuur. Een vos, waarvan je eigenlijk alleen nog maar de staart zag voordat het dier verdween in de struiken, is een volwaardige natuurbelevenis. Want een vos laat zich niet zo makkelijk zien, en jij hebt hem gezien, met eigen ogen!

Hetzelfde had ik een keer met een ree. Ik zag het dier staan terwijl ikzelf, dacht ik, verborgen stond achter wat struiken. Ik hield me doodstil, onzichtbaar (dacht ik), terwijl het ree recht in mijn richting keek. Een betere foto dan bijgevoegd exemplaar heb ik er niet van kunnen maken, maar het beantwoord wel precies aan het stiekeme-kijken-gevoel dat ik had op dat moment. Bij het soort webcambeelden als van de steenmarter ervaar ik iets dat hierop lijkt. Misschien wel omdat zo’n webcam ook iets in zich heeft van voyeurisme. Je kijkt door het gaatje van een kleine camera naar dingen die je anders maar met moeite te zien krijgt. Stiekeme kijkers zijn we. Ik in elk geval wel.

Klik hier voor beelden van de steenmarter »

Bomen hebben last van elektromagnetische straling: Elektromagnetische straling heeft een negatief effect op de gezondheid van bomen. Dit blijkt uit recent onderzoek van onder meer de TU Delft, TNO, de gemeente Alphen aan den Rijn en de leerstoelgroep plantcelbiologie (Wageningen Universiteit). (bron: Tuin & Landschap).

In het onderzoek werden de bomen blootgesteld aan straling die opgewekt werd door wifi-accesspoints (toegangspunten voor draadloze netwerken). De gevolgen na drie maanden waren bepaalde afstervingsverschijnselen en een vertraging in groei en bloei. Maar dat zijn maar bomen, wij als mens hebben geen last van die straling. Denken we. Blaadjes en bomen zijn zwakker dan mensen. Denken we. Maar een boom overleeft de strengste winter zonder jas, muts, sjaal of verwarming. Een mens zou dan al lang het loodje hebben gelegd. Het is erg kortzichtig te denken dat de straling waar we in onze moderne samenleving aan blootgesteld staan geen enkel effect op ons zou hebben. Omdat we complexere wezens zijn zal het effect alleen langer op zich laten wachten. Misschien blijft het zelfs onopgemerkt. Als ieder mens op aarde straks dezelfde ‘afstervingsverschijnselen’ gaat vertonen hebben we geen ijkingsmateriaal meer. Het is net als met langzaam ouder worden. Je merkt het zelf niet of nauwelijks. Pas als je echt gebreken gaat vertonen zul je beseffen dat er iets verandert is in je lijf. Of als je een sprintje gaat trekken met een veel jonger iemand. Dan weet je opeens zeker dat ook jij vroeger veel sneller kon rennen en minder snel moe werd. Als iedereen tegelijkertijd verandert of ziek wordt is dat de status en weet je niet meer wat normaal is of was. Of moeten we hier stiekem gelukkig mee zijn. Als niemand iets merkt of zich er druk om maakt blijft alles bij het normale, en dat is toch wat we het liefst willen.

In september schreef ik een stukje over een kever die vastgepind zat aan de prik van een prikkeldraad en een soortgelijk restant van een kikker. De kikker bungelde ondersteboven, waarbij een van de poten strak naar een kant uitgestrekt stond. Op de computer draaide ik het beeld 180 graden en zag toen opeens een rapper voor me. Voor wie zich afvraagt wat ik bedoel, zie foto. Veel verschil is er wat mij betreft ook niet tussen die twee. De meeste rap vind ik crap en over de cultuur die deze muziekstroming omgeeft kan ik ook maar weinig positiefs bedenken, uitzonderingen daargelaten natuurlijk. Een hoop gebaren, kapsones en blingbling, maar verder weinig om het lijf. Net als die arme kikker.

Een mens hoeft zich tegenwoordig niet gauw te vervelen. Mocht het toch niet zo lukken, dan zijn er altijd wel mensen die je hierbij een handje willen helpen. Er zijn zelfs allerlei websites die precies voor je in de gaten houden waar wat te doen is. Film, theater, muziek, sport, braderieën en jaarmarkten, rondleidingen, workshops, noem maar op. Uitstapjes genoeg, en als je toevallig je keuze hebt laten vallen op een wandeling in het bos, bijvoorbeeld in de buurt van de Rovertse Heide onder Goirle, staan er borden opgesteld die aangeven waar de beste belevingsplekken zich bevinden. Makkelijker kunnen ze het een mens niet maken.

Bijgaande foto geeft een beeld van hoe zo’n belevingsplek er uitziet. Inderdaad een heel mooi plaatje, alleen weet ik niet zeker of de plek wel klopt. Zoals je kunt zien aan de eerste foto is het plastic bovenop de kaart behoorlijk vies en dof, dus het kan zijn dat ik een meter of wat verkeerd opgesteld stond. Het voelde ook niet optimaal moet ik bekennen. Een paar koeien links en rechts en een reiger in het water had de beleving compleet kunnen maken.

Hoeft nog geen vuur te zijn… Nu het weer dagelijks een paar keer omslaat, dan weer een buitje, dan weer zon, kun je in het bos dit soort plaatjes tegenkomen. Zonnestralen die het regenwater op de boomstammen meteen weer doen verdampen. Eind oktober heeft de zon blijkbaar nog genoeg kracht om dit voor elkaar te krijgen. Over een maandje zal het haar niet meer lukken de bomen en onszelf te verwarmen.

De grote stinkzwam. Wat moet je er verder nog over zeggen als je hem zo ziet? Ik bedoel, enige overeenkomst met een zeker mannelijk lichaamsdeel is er wel aan te ontdekken. Daarbij doet deze zwam geen enkele moeite zichzelf een beetje toe te dekken met herfstbladeren in verband met nietsvermoedende wandelaars en steekt het schaamteloos zijn kop omhoog. En dat is ook precies de latijnse benaming van deze zwam: schaamteloze lul. Een mens zou er een fikse boete voor krijgen.

Op deze oude tekening van rond 1900 is goed te zien hoe groot de overeenkomst met het mannelijk lid is. Op wikipedia beweert een auteur dat de zwam sterk lijkt op morieljes. Ben ik blij dat die van mij daar geenszins op lijkt. Ik krijg er nu al de kriebels van.

Klik hier voor meer foto’s van paddestoelen »

Brabant is genomimeerd door International Union for Conservation of Nature (IUCN), een afdeling van de Verenigde Naties. De beste prestatie voor de biodiversiteit ontvangt de Countdown 2010 Biodiversiteit Award op 20 oktober op het Countdown 2010-evenement in Nagoya, Japan

Op dit moment verschijnen er bijna dagelijks stukken in het Brabants Dagblad over megastallen die als onderdeel van een zogenaamde overgangsregeling alsnog ontheffing kunnen krijgen van de provincie en dus mogen uitbreiden. Als gevolg daarvan kunnen er – de actie ‘Megastallen Nee’ ten spijt – alsnog tientallen megastallen bijkomen of bestaande stallen uitbreiden tot het formaat ‘mega’. In de krant van vandaag staat een foto van een kippenboer die met zijn handjes op de rug tussen duizenden kuikens heen scharrelt. Zelf wil hij zijn vleeskuikenfabriek niet scharen onder de noemer ‘megastal’. Wat het dan wel is?

Binnen krioelen duizenden kippen, varkens, nertsen enzovoorts. Buiten doet de provincie zijn uiterste best een prijs in de wacht te slepen voor ‘beste prestatie op het gebied van biodiversiteit’. Bizar toch? En meer dan mooimakerij is het niet. Neem een lelijke buitenmuur van een varkensstal en beschilder die met honderden bloemetjes, bijtjes en vlinders. Mooi van buiten, rot van binnen.

In een afgelegen deel van Papoea-Nieuw-Guinea hebben wetenschappers 26 nieuwe diersoorten, 9 nieuwe planten en zo’n 200 nog onbekende insecten ontdekt. Dat dat nog kan in deze tijd. Gelukkig wel, zou je kunnen zeggen, en bovendien hoognodig. Door het ontdekken van nieuwe diersoorten in bepaalde gebieden heeft met meteen aan argument dat aangevoerd kan worden tegen ontbossing. Dat was het doel van deze expeditie, net zoals Marc van Roosmalen dit – tot nu toe tevergeefs – probeert te doen in het Amazonegebied van Brazilië. Dit kikkertje zal deze eeuw misschien niet overleven, het is hem wel gelukt – ondanks zijn felle kleur – lange tijd ongezien te blijven. De zelfgenoegzame glimlach op zijn gezichtje laat zien dat hij hiermee erg in zijn nopjes is.

Voor meer foto’s: Conservation International »