Stille tochten zijn in. Niet zo stille tochten ook, afhankelijk van de gelegenheid waarvoor ze worden gehouden. Deze week was het tragische overlijden van een jongen uit het Brabantse Haghorst de aanleiding. Hij verdronk in het Wilhelminakanaal. Voordat men dit met zekerheid kon vaststellen werden er zoekacties georganiseerd waaraan inwoners van Haghorst massaal deelnamen. Daarna, afgelopen week, volgde een herdenkingsdienst met vuurwerk. Volgens cultuurpsychologe Joanna Wojtkowiak past dit soort rouwvertoon in de huidige trend dat Nederlanders steeds openlijker hun emoties tonen. En ‘het is een teken dat – als het erop aankomt – mensen nog steeds voor elkaar klaar staan’. Ik denk ook dat dat zo werkt. Als er bij mij in de straat iemand vermist zou worden en buurtbewoners zouden spontaan helpen met zoeken, zou ik hier waarschijnlijk wel aan meedoen. Maar aanwezig zijn bij een herdenkingsdienst met vuurwerk??? I don’t think so. Dat is in mijn ogen van een hele andere orde. Een herdenkingsdienst met vuurwerk past meer in de trend van openbaar vertoon in zijn algemeenheid. Als er een gelegenheid is om in het openbaar verdriet, agressie of angst de vrije loop te laten, dan zal daar gretig gebruik van gemaakt worden. Binnen de muren van onze maatschappij is daar weinig plek voor en in de sport zijn er ook steeds meer regels die excessen verbieden. Lang geleden kon men zijn energie nog kwijt in de boksring of op het paard met een lans. Of met pijl en boog op oorlogspad en dan, bij terugkomst, gezamenlijk rond een kampvuur treuren om de doden. Vandaag de dag heerst de redelijkheid en de kalmte. Is het niet vanwege een verlangen naar redelijkheid en kalmte, danwel omdat deze opgelegd zijn door wetten en regels. Orde is hierbij het centrale woord. Voor de Syrische president Bashar al-Assad is dit zijn belangrijkste motivatie achter het harde optreden van het leger tegen opstandelingen. Zo’n beetje het gehele volk van Syrië. Zonder orde geen staat, en zonder staat geen orde. Angst, verdriet, woede, zijn per definitie wanordelijk en onvoorspelbaar. En dus ongewenst. Maar het zijn wel onze diepste en meest intense emoties en daarmee een grote drijfveer achter veranderingen, persoonlijk of maatschappelijk. Zonder wanorde geen verandering en dus ook geen mogelijkheid tot vooruitgang. Een mens verlangt volgens mij altijd naar orde én naar verandering, alleen kunnen deze nooit gelijktijdig bestaan of optreden. Voor het universum is verandering dan misschien wel de basis van zijn bestaan, voor een mens is dit voorlopig niet aan de orde. In onze huidige samenleving(en) is er weinig ruimte voor echte veranderingen. De presentatie van een nieuwe iPad, dan heb je het wel gehad. Daarvoor reizen mensen zelfs per vliegtuig naar de andere kant van de wereld om het allereerste exemplaar te kunnen bemachtigen. Daarmee denken ze dan vooraan te staan, aan het front van de vooruitgang. Maar al dit soort ontwikkelingen zijn alleen maar vormen van nog meer orde op nog meer plaatsen. Waar en wanneer JIJ maar wilt. Het moet nu lijken alsof ik de draad begin kwijt te raken, maar voor mijn gevoel hebben al deze dingen met elkaar te maken. De orde van de iPad, de orde van al-Assad, en de orde van Haghorst. Leven wil stromen en zichzelf uiten. Als dat niet zo makkelijk gaat in het gewone leven, dan maar via de iPad of een gedenkwaardige herdenkingsdienst. In Syrië zal men deze dingen ook willen, alleen moet men daarvoor eerst vrij kunnen zijn.
Gisteren werd in het Odeon in Veldhoven een benefiet gegeven voor de Sea Shepherd vrijwilliger Erwin Vermeulen die op dit moment nog vastzit in een Japanse gevangenis. Hij zou iemand geduwd hebben toen hij foto’s probeerde te maken van het transport van een dolfijn. Anderen beweren dat hij ‘zomaar’ is meegenomen door de Japanse autoriteiten om verhoord te worden. Dit verhoor is dan overigens eenzijdig en zal niet gaan over de 23.000 vergunningen die in Japan afgegeven zijn om dolfijnen af te slachten. De dolfijnenjacht vindt ieder jaar plaats in het Japanse Tajii en leden van Sea Shepherd zijn daar ieder jaar weer aanwezig om te protesteren. En om nog maar eens te laten zien hoe gruwelijk het allemaal is. Het benefiet van gisteren was bedoeld om geld in te zamelen als bijdrage in de kosten van de advocaten, hoewel ik ervan overtuigd ben dat ze hem toch wel vrij snel weer zullen laten gaan. De vader van Erwin, Ad Vermeulen, was er gisteren ook en had het er af en toe moeilijk mee. Geen wonder ook, als je zoon helemaal aan de andere kant van de wereld in een gevangenis zit. En teleurgesteld was hij, in de Nederlandse politiek. Als het om acties van Sea Shepherd gaat laat de Nederlandse regering niet zo snel iets van zich horen. Sea Shepherd begeeft zich vaak op het randje van de legaliteit (of net daar overheen), daar waar Greenpeace nog redelijk diplomatiek blijft.
