‘n Sjter in ‘t getske
Ik ben geboren in Limburg, in Sittard om precies te zijn, en zoals bekend is bij alle Nederlanders: dat haal je er nooit meer helemaal uit. En dat hoeft ook niet en wil ik ook niet!
Jaren geleden had ik in Tilburg een stel vrienden waarvan zij uit Zuid-Limburg kwam en hij ergens uit de randstad. We praatten dan altijd Nederlands met elkaar, en behalve nog één andere vriendin kwamen al mijn vrienden en kennissen uit die tijd juist níet uit Limburg. Dialect praten deed ik dus eigenlijk alleen nog maar wanneer ik op bezoek was bij mijn ouders.
Ik herinner me nog een keer dat we ‘s avonds door de straat liepen bij hun huis, zo’n volksbuurt met smalle stoep en om de paar huizen een steegje. Op een gegeven moment draaide ik mijn hoofd een kwartslag om en wierp een blik in een van die steegjes. Aan de donkere hemel stond precies in het midden tussen de twee huizen één heldere ster, en ik liet mij spontaan de zin ontvallen: “Kijk, ‘n sjter in ‘t getske”.
Het was eruit voor ik er erg in had, maar op het gezicht van die vriendin verscheen een brede glimlach, en ze zei: ‘Een sjter in ‘t getske! Oh dat heb ik al lang niet meer gehoord! Wat leuk!’.
En het bijzondere is, het voelde ook echt goed! Het voelde als ‘diep van binnen’ en ‘thuis’. Taal is iets heel bijzonders, maar moedertaal is dat nog meer. Woorden gesproken in een moedertaal bezitten behalve de boodschap ook nog een belangrijk deel van de ‘boodschapper’ zelf. Als ik Nederlands praat natuurlijk ook, maar toch nooit zo sterk.
In de loop der jaren is me ook opgevallen dat ik aanvankelijk volledig Nederlands dacht en schreef, maar dat dit langzaam aan het verschuiven is, terug naar hoe het begon. In mijn denken, wanneer ik plotseling vloek, in mezelf praat of tegen mijn kat, is dit namelijk soms plotseling weer in het dialect. En dat vind ik eigenlijk ook wel leuk zo. Je oorsprong kun je en mag je nooit verloochenen, want je verliest daarmee geheid een stukje van jezelf.
Voor wie een blik wil werpen op mijn eigen moedertaal: Limburghuis (met een heus online Limburgs-Nederlands Nederlands-Limburgs woordenboek).









