SpoenkJack Tummers

Vandaag was de opening van het nieuwe Turks-islamitische centrum Süleymaniye in Tilburg. Een grote moskee is onderdeel van dit centrum. Tijdens de bouw al erg mooi om te zien, en altijd nieuwsgierig geweest naar de binnenkant.

Mijn fiets staat op slot tegen het bushokje, en ik hijg nog wat na van het harde fietsen. Mezelf toch nog een beetje moeten haasten vandaag om de opening niet te missen. Met de regen valt het gelukkig mee. Ik loop langs de plek waar de openingstoespraken werden gehouden. Nu liggen er alleen nog maar wat slingers en kapot getrapte ballonnen. Ik blijf eerst buiten een tijdje staan kijken, naar het gebouw en naar de bezoekers. Ik vraag me af wat anderen voor beweegredenen hebben voor hun bezoek. Echte interesse of zomaar iets te doen op zondagmiddag?

Ik krijg opeens het gevoel dat ik iets vergeten ben, dat ik iets voor ze mee had moeten nemen. Iets voor de opening. Een bloemetje was misschien genoeg geweest. Ik voel de gastvrijheid, al heb ik nog geen stap binnen gezet. Ik voel me ook een beetje schuldig en een beetje stom. Echt Hollands eigenlijk. Kijken of er iets te halen valt terwijl het jezelf zo weinig mogelijk kost. Ik voel ook mezelf als individu tegenover een ‘gemeenschap’. Ik vraag me af of wij zoiets nog hebben in Nederland, behalve de trouwe leden van een parochie dan. Het voelt in elk geval als een echte uitnodiging en ik heb niets bij me behalve mijn oprechte belangstelling.

Binnen is het al behoorlijk druk. Ik trek mijn schoenen uit en prop ze in een vakje in de muur. Sjiek geklede turkse mannen staan in de opening naar de gebedsruimte en kijken of iedereen inderdaad zijn schoenen uit heeft gedaan. Dan mijn eerste stapjes in de grote ronde ruimte. De vloerbedekking is kleurrijk, dik en heel zacht. Hij veert ook een beetje, en ik wiegel even een beetje heen en weer. Het haastige gevoel van de ochtend is al snel verdwenen, en ik merk dat ik zelfs een beetje vrolijk wordt.

De gebedsruimte is groot, rond en licht. Niet hoekig, muf en donker zoals de meeste van onze kerken. Nee, ik ben niet islamitisch. Ook niet katholiek trouwens. Maar ik denk wel vaker, religie is het enigste georganiseerde wat we hebben als het gaat om even iets hoger, even iets lichter. Even iets meer mens dan individu.

Ik loop verder de ruimte in en kijk naar boven naar het plafond. Een gedeelte van de schilderingen is niet te zien vanwege een gigantische kroonluchter in het midden van de koepel. Ik loop daarom naar de overkant en ga daar even tegen de muur staan leunen. Er is veel belangstelling voor de opening. Vele voeten, op sokken of zonder, schuifelen over de vloerbedekking. Sommige kinderen oefenen een zachte koprol of leren elkaar valbreken. Iedereen is erg nieuwsgierig. Vele vragen worden gesteld en beantwoord. Ik sluit me aan bij een groepje mensen als een turkse gastheer tekst en uitleg geeft over de moskee en de islam. Het doet me deugd om te zien dat jong en oud geinteresseerd is in de plek en het geloof. Raar eigenlijk dat er niet vaker van dit soort ontmoetingen zijn. Want het maakt me niet alleen nieuwsgierig naar de ander, maar ik krijg ook zin om eens te onderzoeken wat nu mijn eigen ‘erfenis’ is op het gebied van geloof en religie.

Ondertussen ben ik naar boven gelopen, naar het ‘balkon’. Hier is de gebedsruimte voor de vrouwen. De mannen zitten beneden. Een tijdlang blijf ik op dezelfde plek staan en tast mijn gevoel af. Hier en daar pik ik iets op van een gesprek. Meest lovende woorden. Veel mensen hebben hun fototoestel meegenomen. Gelukkig niet alleen maar nederlanders. Een turks meisje filmt alles wat los en vast zit, aangemoedigd door haar vader. Een tijd lang wordt mijn aandacht afgeleid door een mooi Turks meisje. Ze heeft prachtige ogen en een lief gezichtje. Opeens kan ik me ook iets voorstellen bij de gescheiden gebedsruimtes voor mannen en vrouwen. Want al is mijn fascinatie voor haar niet sexueel getint, het leidt toch af. Sowieso geen beelden in de zaal, behalve de arabische karakters en de versieringen. Niets wat dus iets moet voorstellen, niets wat kan afleiden. Dat lijkt me niet verkeerd.
Ik hou erg van stille en lege ruimtes.

Terwijl de mensen beneden blijven komen en gaan, zie ik dat er rechts in de hoek een aantal turkse mannen zich gewijd hebben aan een gebed. Blijkbaar storen ze zich niet aan de kijkende mensen en het geflits van de fotocamera’s. Opmerkelijk vind ik het. Toch zullen ze waarschijnlijk blij zijn als ze de moskee straks weer voor zichzelf hebben. Ook al vertelde iemand dat de moskee in de eerste plaats een godshuis is en dat iedereen er ten allen tijde welkom is. Moslim, Jood, Protestant of Katholiek. Als je je maar aan bepaalde regels houdt natuurlijk.

Ik loop naar beneden en bekijk de rest van het centrum. Hier en daar zie ik bordjes aan de muren hangen in het turks. Als je je maar aan bepaalde regels houdt… Maar even later zie ik ook ‘Activiteitenruimte’ staan, ‘Conferentieruimte’ en ‘WC’. In de kelder is er nog een kleine beginnende bibliotheek waar een aantal arabische boeken naast een boek van Stephen King staat. Grapje van een bezoeker? Verder nog een kleine versmarkt en een kamer met enkele computers. In een kleine kapsalon met één stoel kun je je voor weinig geld laten knippen of scheren. Aan de muur hangt een poster van Leonardo di Caprio.

Ik zou best nog wel eens af en toe een bezoekje willen brengen aan de moskee, ook al geloof ik dat ik dan beter een plek kan zoeken die me meer eigen is. Meer aansluit bij mijn eigen verleden en mijn eigen cultuur. ‘Integratie’ wil niet zeggen dat je alles van elkaar moet overnemen en begrijpen. Laat de een wat van hem is, en vergeet verder je eigen wereld niet. Maar elkaar daarin ontmoeten moet altijd mogelijk zijn en is vruchtbaar voor beide partijen.
Ik schrijf wel nog even het telefoonnummer op van iemand die de rondleidingen verzorgt. Lijkt me leuk en interessant nog eens wat beter van gedachten te kunnen wisselen over cultuur en geloof.
Wat mij betreft is het centrum en de moskee in elk geval een aanwinst voor het overwegend saaie en ‘kale’ uiterlijk van de stad Tilburg, althans in mijn ogen.