Al eerder maakte ik foto’s van Antwerpen Bulk Terminal op de locatie Kanaaldok B1. Toen waren de machines ook al niet meer in bedrijf, maar stonden in ieder geval wel nog overeind. Inmiddels is het gesloopt, en wat er dan nog rest is minstens zo mooi als voorheen. Grote lappen verwrongen staal, door een enorme ‘tang’ aan stukken gescheurd. Sommige gedeelten zo ontzettend mooi dat het spreekwoordelijk aan een museum verkocht had kunnen worden.
Aan de Noorderlaan in Antwerpen ligt een oud distributiecentrum, of op z’n Vlaams gezegd, een verdelingscentrum. Op deze foto van Google Maps is te zien dat het een paar jaar geleden nog gebruikt werd als opslagterrein voor containers. Nu is het een lege vlakte met nog een enkele vrachtwagen die er een tijdje gratis komt parkeren. Toch heeft het altijd iets, zo’n grote lege betonnen vlakte. Een stukje niemandsland, waar het vroeger, zoals men dan zo mooi zegt in foldertjes, het ‘een komen en gaan was’ van mensen en vrachtwagens. Lopend over die vlakte kreeg ik hetzelfde gevoel als ik weleens heb als ik over een open stuk loop in een bos, waar kort daarvoor nog bomen stonden. Die ‘dichtheid’ is er nog haast te voelen, en tegelijkertijd lijkt het alsof gordijnen opzij zijn geschoven en ramen en deuren wagenwijd zijn opengezet. Wat eerst niet zichtbaar was, nu wel. Zoals je ook in een leeg huis kunt staan nadat de verhuiswagens al zijn vertrokken. Dan merk je dat het er leeg is, maar ook nog vol van wat er was.
Klik hier voor de foto’s van het oude Verdelingscentrum in Antwerpen.
Deel 2 van een bezoek aan het Delwaidedok te Antwerpen. Nog meer hopen zand, staal en machines.
Gelegen aan de noordelijke kaai van het Delwaidedok liggen de opslagplaatsen van Antwerp Bulk Terminal voor steenkool en erts. Wikipedia: ‘Meerdere 1000 tonners-binnenschepen hebben een vast contract en laden er aan kaai 750 steenkool voor de kolencentrales van Ruien, Roux of Charleroi. Daarna komen ze leeg terug naar kaai 750 voor de volgende lading en reis. Het Delwaidedok is het grootste getijdevrije dok van de haven van Antwerpen.’
Aan de Slachthuislaan in Antwerpen ligt het oude Stedelijke Slachthuis Antwerpen. Voor het eerst gebouwd in 1875, met de grond gelijk gemaakt tijdens de Tweede Wereldoolog en daarna weer opnieuw opgebouwd. in 2006 gingen de deuren definitief dicht en zou een investeerder er een groothandelscentrum met catering van gaan maken. Tot op de dag van vandaag is daar nog niet veel van terechtgekomen. Het gebouw zelf staat te verpieteren en alleen het parkeerterrein levert nog weleens wat geld op. Restaurants in de omgeving van het slachthuis hebben geen last gehad van de sluiting en gaan nog steeds door het leven als ‘t Entrekootje, Eetcafé Slachthuis of Den Abattoir. Ik denk niet dat ze daar iets vegetarisch zullen serveren.
De groep Umicore is gespecialiseerd in materiaaltechnologie en beschikt over ongeveer 95 vestigingen verspreid over de hele wereld. De vestiging in de Antwerpse wijk Hoboken produceert onder andere zonnecellen, autokatalysatoren, poeders voor batterijen en zinkproducten. Daarnaast houdt het zich ook bezig met het recyclen van complexe edelmetaalhoudende materialen. Dat is ook de reden waarom er overal hoge hekken geplaatst zijn rondom de terreinen en waarom we door een bewaker gesommeerd werken toch maar ergens anders foto’s te gaan trekken, zoals ze dat in België noemen. Het bedrijf heeft in het verleden een slechte naam opgebouwd op het gebied van milieuvervuiling, maar krijgt de laatste jaren regelmatig een prijs voor duurzaam beleid. Op 7 september 2010 ontsnapte nog een giftige gaswolk een van de fabrieken, maar dat terzijde.
In het jaar 2000 ging scheepswerf Fulton te Antwerpen failliet en werd daarna overgenomen door de familie Avonts die al een deel van de aandelen in haar bezit had. De naam van de werf werd omgedoopt in Casco Hemiksem, een afkorting voor ‘Christine Avonts Scheepswerf Contractors Onderneming’. Binnenvaartschepen tot een lengte van 135 meter kunnen er terecht voor onderhouds- en reparatiewerkzaamheden die dikwijls worden uitgevoerd op het ogenblik dat de ‘klopbrief’, een soort APK voor schepen, moet worden vernieuwd. Verder worden op de helling ook veel keuringen en inspecties verricht in verband met de verkoop van schepen. Casco Hemiksem is een van de oudere scheepswerven van Antwerpen en daarmee ook een van de mooiere. De werknemers zijn er vriendelijk en de werf ademt nog de sfeer van vroeger tijden. Terwijl de buitenkant van een schip wordt voorzien van een nieuwe laag pek, is men op andere plaatsen druk in de weer met snijbranders en lasapparaten. Iedere dag opnieuw, vuur en metaal. Een soort ijzeren tijdperk anno 2010.
De foto’s zijn gemaakt in opdracht van en ten behoeve van de scheepswerf. Een aantal hiervan zullen te zijner tijd te zien zijn op hun website.
Na Kanaaldok B1 wilden we eigenlijk B2 gaan bekijken. Alleen blijkt het Kanaaldok langer dan gedacht. Daarom zitten de foto’s van beide dagen in een en dezelfde map vol foto’s van containers en nog meer containers. De enige mensen die we zijn tegengekomen waren bezig met het schilderen van de buitenkant van hun schip. Het moet toch een keer gebeuren. Doordeweeks is er voor dit soort dingen natuurlijk geen tijd en daarom doen ze het maar op zondag.
Er staan er wel meer in het Antwerpse havengebied. Eenzame kerktorens van dorpen die in het verleden plaats hebben moeten maken voor meer industrie, meer opslagruimte, meer handel. In dit geval de toren van de St. Laurentiuskerk van de kleine poldergemeente Wilmarsdonk. Het zijn monumenten, maar ik heb zelden een monument zo verloren zien staan als deze toren. Als ze nu het schip intact hadden gelaten, en misschien nog een klein beetje extra groen erbij en een paadje en een bordje met wat uitleg. Maar alleen de toren hebben ze laten staan. De rest is opgeofferd aan de haven.
En zo ziet het er dan tegenwoordig uit. En dan valt het op deze foto nog mee. Er zullen dagen zijn dat de containers vijf hoog opgestapeld staan rond de toren en vrachtwagens af en aan rijden. Lijkt me ook niet echt bevorderlijk voor de stevigheid van een oude kerktoren.
Meer foto’s van deze toren en het gebied rond het Churchilldok »
Vorige week hebben Peter en ik twee keer een bezoek gebracht aan de voormalige Sint-Lucaskliniek in Ekeren, Antwerpen. Het kasteeltje werd in 1903 gebouwd door de familie Van Delft en – met de nodige aanbouw – vanaf 1948 in bedrijf genomen als kliniek. In 1999 verlieten de laatste patiënten het ziekenhuis en werd het kasteeltje ingenomen door het vredegerecht van Ekeren en aan de zijkant kwam een asielcentrum. Vanaf 2009 staat het complex leeg en te verpieteren, tot groot ongenoegen van de plaatselijke bevolking. Het gebouw is zichtbepalend voor de wijk Ekeren-Donk, maar is niet beschermd. Binnenkort zal het dan ook gesloopt worden wegens de te hoge renovatiekosten. Een ouder echtpaar dat we tegenkwamen en waarvan de man in het plaatselijke wijkcomité zit wist ons te vertellen dat er al jaren geijverd werd om op zijn minst het kasteeltje te bewaren en te renoveren. Zoals meestal zonder succes. Het naastgelegen rust- en verzorgingstehuis Christine gaat op de locatie serviceflats bouwen en eigenaar Klina bereidt zich al voor op de sloop.
Net als in het voormalige Maaslandziekenhuis van Sittard (waarover later meer) hingen de grote ronde lampen in de operatiekamers nog aan de plafonds en lag er her en der verspreid door het gebouw nog allerlei oude apparatuur. Weliswaar niet meer bruikbaar, maar daarom niet minder interessant om te bewaren. Een oude naaimachine en schrijfmachine, stokoude computers, een antiek beademingsapparaat, een antieke weegschaal. Het stond er nog allemaal, hoewel aan de foto’s van eerdere bezoekers te zien is dat er stiekem toch weleens wat meegenomen wordt. ‘Take nothing but pictures’ is het credo van urbexfotografen, maar soms is de verleiding blijkbaar toch te groot. Leuk detail: op een van de klapdeuren hing een briefje met de tekst ‘Hallo Spoenk medewerker’. En ik heb het niet gedaan!
Klik hier voor foto’s van de Sint-Lucaskliniek »
Klik hier voor de locatie »
