SpoenkJack Tummers

Wetenschappers hebben in Guatemala het graf ontdekt van een vrouwelijke Maya-heerser. Zeer opmerkelijk, omdat er zo goed als altijd alleen maar graven worden gevonden van mannelijke heersers. Nog opmerkelijker dan de sexe van de Maya-heerser is de vondst van een pijl. De vorm van de pijl doet sterk denken aan de pijlvorm die de moderne mens vandaag de dag gebruikt als richtingaanwijzer. De pijl is in uitzonderlijke goede staat en heeft een volmaakt glad oppervlak. Nader onderzoek moet nog uitwijzen uit welk materiaal de pijl gemaakt is.

Er is veel te doen over pyramides, nog steeds. De bekendste pyramides, die van Egypte, kent iedereen. De pyramides in China, India, Zuid- en Midden-Amerika en Afrika zijn wat minder bekend. Ze blijven fascinerend om te zien en nog steeds gaan er de meest fantastische verhalen over rond. Waarom hebben verschillende volkeren onafhankelijk van elkaar allemaal pyramides gebouwd? Daar moet toch een reden voor zijn geweest en zou die reden misschien iets te maken kunnen hebben gehad met kosmische dingen en buitenaards leven? Dat zou natuurlijk kunnen, maar misschien ligt het allemaal veel eenvoudiger. En ik probeer hier echt niet de wetenschapper uit te hangen, verre van! Niet voor niets heb ik mijn studie destijds niet afgemaakt, dus lang en diep doordenken kan ik niet. Hoogstens kort en breed. Zo zag ik een tijdje terug op het strand een hoopje zand liggen en vond het opeens helemaal niet meer zo vreemd dat er in het verleden vaak gebouwd werd in de vorm van pyramides. Hoe moet je anders bouwen als je iets wilt neerzetten dat flink de hoogte ingaat zonder meteen om te vallen? Dan bouw je op dezelfde manier als kinderen dat doen op het strand. Dan gooi je net zolang zand op een hoop totdat je een flinke berg hebt. En als je stenen hebt doe je dat met stenen. En daarom bouwden ze vroeger zoveel pyramides. Mysterie opgelost. Het is maar dat je het weet als je de volgende keer weer naar een documentaire kijkt op National Geographic over de Grote Geheimen van het Oude Egypte.

Ik had even niks te doen en vroeg me opeens af of de mens eerst sokken was gaan dragen of eerst schoenen. Een stomme vraag? Als ik koude voeten heb trek ik anders eerst sokken aan en geen schoenen. Maar een sok kun je pas uitvinden nadat je ooit schoenen hebt gedragen. Dus dan zou de schoen toch als eerste uitgevonden moeten zijn. Kijk je dan naar de afbeelding van een van de eerste ‘schoenen’ die men heeft gevonden dan zeg je ‘dat is een sok’. Lijkt me ook logisch. Je doet iets aan je voet en na verloop van tijd (eeuwen) bedenk je manieren om de sok steviger te maken, om van de sok een schoen te maken. Zo stom is mijn vraag dus eigenlijk niet. En als je Guust Flater heet laat je het antwoord gewoon in het midden en draag je je hele stripleven lang alleen maar sokschoenen.

Iedereen heeft vast wel het nieuwsbericht meegekregen over het massapaardengraf dat onlangs ontdekt is bij opgravingen in Borgharen, vlakbij Maastricht. Een prachtig gezicht, dat reliëf van botten en schedels. Daar wilde ik maar wat graag zelf ook nog even wat foto’s van maken. Afgelopen donderdag was eigenlijk de laatste en enige kans daartoe. ‘s Avonds zou er een rondleiding zijn voor belangstellenden. De dag erna zou men beginnen met het opruimen en afvoeren van de skeletten. Universiteiten en laboratoria over de hele wereld zullen waarschijnlijk wel iets van het skelet willen hebben voor eigen onderzoek. Het geheel bewaren is niet mogelijk, daar is het allemaal te broos voor.

Een uur voor de rondleiding kon ik nog even langskomen voor wat foto’s. Een andere fotograaf en een kunstenaar waren toen ook al bezig met fotograferen en filmen. In de greppel liep ik snel door naar het einde van het lint van skeletten, want dat ene paard dat apart lag van de rest wilde ik als eerste zien en fotograferen. Maar weg paard. De dag ervoor was het al verwijderd, waarschijnlijk om mij en de anderen te pesten. De rest heb ik gelukkig wel nog redelijk goed kunnen fotograferen, alleen jammer van het felle licht van de zon. Men vraagt zich overigens nog af waarom dat ene paard, als een van de in totaal bijna vijftig paarden, apart lag. Zou daar nog een reden voor zijn geweest? Vast wel, denk ik, maar waarschijnlijk en zoals vaak om een heel eenvoudige reden. Net toen men de greppel weer wilde dichtgooien riep Bertus vanachter een dikke boom ‘Hier ligt er nog een!’. Die laatste hebben ze er toen nog even bijgegooid, en toevallig niet zo heel erg precies. Geschiedenis en archeologie zitten vol mysteries en spanning, maar het meeste daarvan wordt gecreëerd door onze eigen fantasie.

Meer foto’s volgen binnenkort.

Lokatie paardengraf Borgharen »

In de krant lees ik dat studenten van de faculteit archeologie van de Universiteit Leiden in Oegstgeest de resten hebben ontdekt van een 1500 jaar oude brug. De brug zou ergens tussen de jaren 500 tot 700 hebben moeten bestaan. Volgens de faculteit bewijst deze vondst dat er ook na het vertrek van de Romeinen infrastructurele werken werden aangelegd. Van de brug zijn alleen nog de peilers teruggevonden.

Wetenschappelijk bewezen; wat zegt dat eigenlijk. Dat een appel van een boom (voorlopig nog) naar beneden valt is wel duidelijk, voor de rest zijn wetenschappelijke ‘feiten’ al zo vaak ontkracht of bijgesteld dat het alleen maar bewijst hoe dynamisch en aan verandering onderhevig ook de wetenschap zelf is. Ik geloof echt wel in wetenschap, ben er zelfs dol op, maar aan het soort wetenschappelijke constateringen zoals hierboven wil ik toch altijd even een draai geven. Zoals dat ze die peilers dan misschien wel aan de oevers hebben geplaatst, maar dat ze nooit verder zijn gekomen dan dat. De overkoepelende brug hebben ze nooit voor elkaar gekregen. Of als het ze toen wel gelukt is dat het in elk geval belabberde bruggenbouwers waren. Bruggen die de Romeinen bouwden staan tenminste nog her en door overeind.

‘Archeologen in Italië hebben de restanten blootgelegd van wat zij denken dat het de dinerzaal van het Gouden Paleis van de Romeinse keizer Ne­ro was. Dat zei het hoofd van de ar­cheologen, Françoise Villedieu, gis­teren. De archeologen ontdekten de fundamenten van een ronde ka­mer. Deskundigen denken dat die dag en nacht ronddraaide om de beweging van de aarde te imiteren en indruk te maken op gasten‘ (bron: Brabants Dagblad).

De kunstenaar die het ronddraaiende huis in Tilburg heeft bedacht kon dit onmogelijk al hebben geweten, maar toevallig is het wel: Nero had de primeur en waarschijnlijk dus met als doel om indruk te maken op gasten. Net als het huis op deze rotonde indruk zou moeten maken op mensen die Tilburg bezoeken. Maar de vraag die me nog meer boeit is hoe men het destijds voor elkaar heeft gekregen dat ding dag en nacht te laten draaien. Als het huis ergens aan de kant van een rivier stond kan ik me er nog iets bij voorstellen, anders ben ik bang dat het óf slaven óf dieren zijn geweest die 24 uur per dag het wiel draaiende hebben moeten houden. Scheelt wel een stuk in de kosten, dus misschien een tip voor het gemeentebestuur.

Twee eerdere berichten over dit onderwerp:
Ronddraaiende bewegwijzering »
In Tilburg staat een huis »

Een kennis houdt me regelmatig op de hoogte van de gang van zaken rondom het afbreken van een heuvel in haar tuin en wat daarbij niet al naar boven komt van wat vorige eigenaren jarenlang onder de grond gestopt hadden. Vandaag kon ik de lol daarvan (want niet mijn eigen tuin) zelf meemaken terwijl ik met een groepje mensen bezig was de tuin van een vriendin op orde te krijgen. Of het begin daarvan, want een met onkruid overwoekerde tuin van een meter of vijftig heb je niet in een dag gedaan, zelfs niet met een man of acht.

Behalve levende verrassingen zoals padden, wandelende takken en salamanders kwam er ook veel cultureel erfgoed naar boven: een oude bank, oude tuinstoelen, een tegelvloer, dakpannen, een betonnen afrastering, gereedschap van opa, potten en pannen van oma, een paar deuren, gietijzeren voorwerpen, en nog allerlei ander klein spul. Dit allemaal deed me denken aan mijn eigen opgravingen van vroeger als kind. Een tuin hadden we niet, maar tussen de struiken rondom onze flat was toch vanalles te vinden. Wasknijpers natuurlijk en poetslappen, soms ook een zakdoek of onderbroek die van een waslijn naar beneden was gevallen maar die men blijkbaar te oud vond om daar twee trappen voor naar beneden te moeten lopen. Soms ook speelgoed of viltstiften, en een enkele keer iets heel bijzonders, zoals een koperen pot.

Die pot was een vondst, ik zie hem nog voor me. Goudgeel van kleur en glimmend met hier een daar een deukje ten teken dat hij al héél erg oud moest zijn en vast en zeker een fortuin waard. Ik heb hem toen begraven om het hoekje van de flat voor later. En later is nu en omdat we momenteel in een recessie zitten wordt het tijd mijn schat maar weer eens op te gaan graven en te gelde te maken. We zijn inmiddels zo’n 35 tot 40 jaar verder, dus de waarde kan alleen maar gestegen zijn.

Sydney, Australië – In de Ediacara Hills van Australië zijn vorige week een paar opmerkelijke vondsten gedaan die lijken te wijzen op het bestaan van een voorloper van de huidige fotograaf. Naast een volledig intact skelet werden meerdere stenen platen gevonden met een grote verscheidenheid aan fossielen. Het feit dat elk fossiel van een ander insect afkomstig bleek te zijn ontlokte aan de onderzoekers deze opmerkelijke conclusie.

De houding waarin het skelet werd gevonden – met twee stenen platen tussen zijn handen – zorgde ervoor dat er al snel gespeculeerd werd over de wijze waarop deze ‘fossielenman’ te werk moet zijn gegaan. Eerst moet hij een aantal vlakke en handzame stenen verzameld hebben. Daarna moet hij als een fotograaf te werk zijn gegaan. Hij moet, met de stenen in de aanslag, zijn onderwerp langzaam genaderd zijn en precies op het juiste moment het insect met een ferme klap tussen de stenen ‘gevangen’ hebben. Net zoals een moderne fotograaf het beslissende moment ‘vangt’ met zijn fototoestel.

Alleen de ontwikkeltijd van de foto’s bleek iets langer te zijn dan hij had gedacht.