SpoenkJack Tummers

Stille tochten zijn in. Niet zo stille tochten ook, afhankelijk van de gelegenheid waarvoor ze worden gehouden. Deze week was het tragische overlijden van een jongen uit het Brabantse Haghorst de aanleiding. Hij verdronk in het Wilhelminakanaal. Voordat men dit met zekerheid kon vaststellen werden er zoekacties georganiseerd waaraan inwoners van Haghorst massaal deelnamen. Daarna, afgelopen week, volgde een herdenkingsdienst met vuurwerk. Volgens cultuurpsychologe Joanna Wojtkowiak past dit soort rouwvertoon in de huidige trend dat Nederlanders steeds openlijker hun emoties tonen. En ‘het is een teken dat – als het erop aankomt – mensen nog steeds voor elkaar klaar staan’. Ik denk ook dat dat zo werkt. Als er bij mij in de straat iemand vermist zou worden en buurtbewoners zouden spontaan helpen met zoeken, zou ik hier waarschijnlijk wel aan meedoen. Maar aanwezig zijn bij een herdenkingsdienst met vuurwerk??? I don’t think so. Dat is in mijn ogen van een hele andere orde. Een herdenkingsdienst met vuurwerk past meer in de trend van openbaar vertoon in zijn algemeenheid. Als er een gelegenheid is om in het openbaar verdriet, agressie of angst de vrije loop te laten, dan zal daar gretig gebruik van gemaakt worden. Binnen de muren van onze maatschappij is daar weinig plek voor en in de sport zijn er ook steeds meer regels die excessen verbieden. Lang geleden kon men zijn energie nog kwijt in de boksring of op het paard met een lans. Of met pijl en boog op oorlogspad en dan, bij terugkomst, gezamenlijk rond een kampvuur treuren om de doden. Vandaag de dag heerst de redelijkheid en de kalmte. Is het niet vanwege een verlangen naar redelijkheid en kalmte, danwel omdat deze opgelegd zijn door wetten en regels. Orde is hierbij het centrale woord. Voor de Syrische president Bashar al-Assad is dit zijn belangrijkste motivatie achter het harde optreden van het leger tegen opstandelingen. Zo’n beetje het gehele volk van Syrië. Zonder orde geen staat, en zonder staat geen orde. Angst, verdriet, woede, zijn per definitie wanordelijk en onvoorspelbaar. En dus ongewenst. Maar het zijn wel onze diepste en meest intense emoties en daarmee een grote drijfveer achter veranderingen, persoonlijk of maatschappelijk. Zonder wanorde geen verandering en dus ook geen mogelijkheid tot vooruitgang. Een mens verlangt volgens mij altijd naar orde én naar verandering, alleen kunnen deze nooit gelijktijdig bestaan of optreden. Voor het universum is verandering dan misschien wel de basis van zijn bestaan, voor een mens is dit voorlopig niet aan de orde. In onze huidige samenleving(en) is er weinig ruimte voor echte veranderingen. De presentatie van een nieuwe iPad, dan heb je het wel gehad. Daarvoor reizen mensen zelfs per vliegtuig naar de andere kant van de wereld om het allereerste exemplaar te kunnen bemachtigen. Daarmee denken ze dan vooraan te staan, aan het front van de vooruitgang. Maar al dit soort ontwikkelingen zijn alleen maar vormen van nog meer orde op nog meer plaatsen. Waar en wanneer JIJ maar wilt. Het moet nu lijken alsof ik de draad begin kwijt te raken, maar voor mijn gevoel hebben al deze dingen met elkaar te maken. De orde van de iPad, de orde van al-Assad, en de orde van Haghorst. Leven wil stromen en zichzelf uiten. Als dat niet zo makkelijk gaat in het gewone leven, dan maar via de iPad of een gedenkwaardige herdenkingsdienst. In Syrië zal men deze dingen ook willen, alleen moet men daarvoor eerst vrij kunnen zijn.

Tussen Boer en Buur was de titel van het debat over de intensieve veehouderij dat het Brabants Dagblad en het Eindhovens Dagblad afgelopen donderdagavond organiseerden in Diessen. Uw verslaggever ging er naartoe. Dat ben ik dus ;). En hoe was het? In ieder geval was het druk. Met name inwoners en boerenbedrijven uit de omgeving waren aanwezig om samen met 4 forumleden te discussiëren over een aantal stellingen. De stelling die ik zelf het meest interessant vond was nummer 3: ‘Tegenstanders van megastallen laten zich leiden door emoties’. Is dat zo? En zo ja, is dat dan zo verkeerd? Er werd inderdaad regelmatig flink met het hoofd geschud en met het vingertje heen en weer gezwaaid. Men was kwaad vanwege de stank die niet te harden is, de angst voor de eigen gezondheid, de waarde van het huis. Ook kon men kwaad worden op de overheid die niet luistert naar de wensen en klachten van omwonenden, die vergunningen verleent daar waar dat eigenlijk niet zou moeten en mogen. In alle argumenten die ik die avond voorbij heb horen komen werd dierenwelzijn maar een enkele keer genoemd, en dan altijd terzijde. Als iets dat – oh ja bijna nog vergeten – ook nog een beetje meetelt.

lees verder »

Wetenschappers hebben een gen ontdekt dat samenhangt met optimisme, zelfvertrouwen en het gevoel controle te hebben over je leven. Akelig gewoon, wat ze al niet vinden in die genen van ons. Stel je voor dat ze een manier vinden om onze genen zodanig te manipuleren dat dit optimisme-gen dominant wordt zodat iedereen zich gelukkig zal gaan voelen. Zie je het al voor je dat iedereen om je heen met een big smile op z’n gezicht rondloopt en de hele dag alleen maar roept hoe geweldig het leven wel niet is? Ik word er nu al depressief van. En mooie boeken en mooie films? Vergeet het maar, die komen alleen maar voort vanuit een moeizaam of pijnlijk heden of verleden. Als een mens van tijd tot tijd niet eens meer behoorlijk depressief mag zijn, wat heeft het leven dan nog voor zin?

Een mens hoeft zich tegenwoordig niet gauw te vervelen. Mocht het toch niet zo lukken, dan zijn er altijd wel mensen die je hierbij een handje willen helpen. Er zijn zelfs allerlei websites die precies voor je in de gaten houden waar wat te doen is. Film, theater, muziek, sport, braderieën en jaarmarkten, rondleidingen, workshops, noem maar op. Uitstapjes genoeg, en als je toevallig je keuze hebt laten vallen op een wandeling in het bos, bijvoorbeeld in de buurt van de Rovertse Heide onder Goirle, staan er borden opgesteld die aangeven waar de beste belevingsplekken zich bevinden. Makkelijker kunnen ze het een mens niet maken.

Bijgaande foto geeft een beeld van hoe zo’n belevingsplek er uitziet. Inderdaad een heel mooi plaatje, alleen weet ik niet zeker of de plek wel klopt. Zoals je kunt zien aan de eerste foto is het plastic bovenop de kaart behoorlijk vies en dof, dus het kan zijn dat ik een meter of wat verkeerd opgesteld stond. Het voelde ook niet optimaal moet ik bekennen. Een paar koeien links en rechts en een reiger in het water had de beleving compleet kunnen maken.

Hoewel het nieuws alweer een paar jaar oud is kom ik het nu pas tegen. Een robot in de vorm van een zeehond die demente bejaarden kan doen praten. Ik moet natuurlijk zeggen dat het de demente mens zichzelf weer doet openen voor zijn omgeving, hem emotioneel weer laat opleven. Het effect van de robot op deze mensen is echter zo automatisch, zo mechanisch, dat het lijkt of er alleen maar een knopje omgezet wordt in het lichaam. Sjoerd Fennema heeft er een mooi stukje over geschreven op zijn blog op de website van EenVandaag. ‘Paro (het robotje) laat ons genadeloos zien hoe simpel de mens waarschijnlijk in elkaar zit’, schrijft hij. En dat is denk ik ook zo. Het feit dat onze hersenen in staat zijn om complexe wiskundige berekeningen uit te voeren – niet ik, maar er zijn er die dat kunnen – wil nog niet zeggen dat we ons als mens op alle vlakken zo voortvarend hebben ontwikkeld. Emotioneel en sociaal staan de meesten van ons nog in onze kinderschoenen, en daar hoef je echt niet dement voor te raken. Kijk maar om je heen en sla een willekeurige krant open om te zien wat de gevolgen hiervan zijn. En behalve dat, ik kan hier op deze website van mij wel vanalles schrijven en bedenken met dat koppie van mij, als je een jong katje voor me neerzet smelt ik helemaal weg. Dan wil ik alleen nog maar kroelen met dat beestje, het oppakken en tegen me aanhouden en er lieve woordjes tegen zeggen, net als anderen dat doen met baby’s. Soms denk ik weleens dat onze hele wereld ten onder zal gaan aan het ons proberen te gedragen als trotse eigenaren van de meest complexe klomp hersenen op deze planeet, en volgens Woody Allen ons meest overschatte orgaan. En zijn op een na meest favoriete. Maar dat is weer een andere kwestie, een ander automatisme, een ander knopje.

Een paar maanden geleden maakte ik een paar foto’s van schrijfster Marinet Haitsma voor het blad Vizier, een kwartaaluitgave van de ADF stichting (Angst, Dwang en Fobie). Ze werkt regelmatig voor dit tijdschrift in de vorm van artikelen, verhaaltjes of interviews. In dit nummer beschrijft ze wat ze allemaal meemaakt en voelt tijdens een schijnbaar onbeduidende wandeling naar een jazzconcert in een plaatselijke kerk. Die wandeling heeft ze echt gemaakt, de rest is een mengeling van eigen gevoelens en herinneringen en vooral heel veel inlevings- en voorstellingsvermogen. Onmisbare eigenschappen voor een schrijver. En ook voor de lezer trouwens, anders begrijp je niet waar het over gaat.

De dagen worden korter. Niet echt natuurlijk, alleen het aantal uren dat het licht is neemt per dag af. Nog tot 21 december, en dan kunnen we weer gaan optellen. Iedere dag een paar minuutjes daglicht erbij. Tot die tijd kan het een knap deprimerende periode zijn voor degenen die niet van de winter houden, waaronder ikzelf. Ik ben helaas erg gevoelig voor licht. Ik merk het dan ook meteen aan mijn gemoed als het een donkere en trieste dag is. Dat gaat vanzelf en ik kan er bijna niks tegen doen. Een zomers muziekje opzetten, een lekker stukje chocola eten, gaan sporten, het helpt allemaal niet veel. Tot ik van iemand de tip kreeg om eens een daglichtlamp aan te schaffen. Lichttherapie is een vaak toegepaste methode om mensen te helpen die lijden aan winterdepressies. En al ben ik nooit echt depressief geraakt van een tekort aan licht, het beïnvloedt wel degelijk mijn stemming en dus ook mijn zin of fut om dingen te ondernemen. En dus heb ik nu een bureaulamp met daarin lampen die, veilig voor het oog, precies datgene uitstralen wat ook de zon aan voedend licht in zich heeft. En ik moet zeggen dat het best wel helpt. Af en toe zet ik de lamp in zijn hoogste stand en met de arm omhoog. Als ik vind dat het genoeg is kan de lamp weer omlaag gekanteld worden en met de dimmer op een lichtsterkte gezet worden die normaal is voor een gewone bureaulamp. Twee functies in één. De lamp van het merk Lumie is niet goedkoop (zo’n 270 euro), maar ik kan hem iedereen aanbevelen die weleens last heeft van een hè-wat-is-het-weer-een-sombere-dag-vandaag-gevoel.

BONN/MÜNCHEN – Computergebruikers moeten niet meer met Internet Explorer het internet opgaan voordat Microsoft een nieuw ontdekt kritiek lek in de beveiliging heeft gesloten. Dit hebben de Duitse autoriteiten vrijdag aanbevolen. (bron: Volkskrant)

Voor mij zou het wel handig zijn als iedereen zou stoppen met het gebruik van deze browser. Hoef ik niet meer zoveel te corrigeren als ik weer eens een website aan het maken ben en tegen weergavefouten van Internet Explorer aanloop. Aan de andere kant, software is ook maar mensenwerk en dus nooit honderd procent perfect en veilig. Een huis is misschien aan de buitenkant wel 100% tochtvrij te maken, je zult toch af en toe naar buiten willen. En altijd en overal ‘gaan er wel eens din­gen fout waar niemand iets aan kan doen, maar dat accepteren we niet meer’. Dat laatste was het onderwerp van een krantenartikel over het zeurgedrag van de Nederlander, met name wanneer de omstandigheden opeens verslechteren zoals onlangs door het ‘extreme’ winterweer. Wat zijn we als Nederlander in een paar honderd jaar dan toch flink afgedreven van die kade waar ooit houten schepen aangemeerd lagen om levensgevaarlijke tochten te gaan ondernemen naar de andere kant van de wereld. Toen was je voorbereid op een paar natte voeten, nu klaagt men meteen steen en been en doet een brief op de post met een schadeclaim voor de verzekeraar. Alles moet ingedekt zijn, alles voorspelbaar. Er mag niks onverwachts gebeuren en niets dat je humeur of leefomstandigheden negatief beïnvloedt. We willen kortom een leven dat volledig ‘bugfree’ is.

Volgens Wikipedia is een bug’ een fout in een computerprogramma of een website, waardoor het zijn functie niet (geheel) volgens specificaties vervult. Praktisch alle programma’s van enige omvang bevatten bugs, maar de meeste worden niet als storend ervaren of treden alleen onder zeldzame omstandigheden op.’ Het leven zelf is een ‘programma’ van ongekende omvang en complexiteit en daar horen evenzovele en soms vervelende bugs bij. Zelfs al denk je dat het leven perfect is wanneer je lekker in het gras zit, een lekker windje en de warmte van de zon in je gezicht, zal er altijd wel een mier of een vliegje zijn die je even komt pesten. De oplossing natuurlijk is om dit soort dingen gewoon te accepteren, ze te laten zijn wat ze zijn en zonder er al te zwaar over te oordelen. Dat is niet altijd even makkelijk en is iets dat je echt moet leren. Daar weet ik zelf alles van, want op zijn tijd kan ik nog ontzettend zeuren, met name over mensen die de hele tijd maar zitten te zeuren. Totdat ik in de spiegel kijk en de zeurpiet aankijk die ik op dat moment even ben. Dan veeg ik de spreekwoordelijke mier van mijn broek en terug in het gras, sta op en loop door naar een plekje met hopelijk minder mieren en met iets minder bugs in mijn eigen hoofd, maar bugfree zal die nooit worden.

Terwijl ik mijn voeten stilhoud op de pedalen van mijn fiets en begin aan de afdaling door het fietstunneltje, komt net op dat moment aan de andere kant een meisje op gelijke hoogte en roept ‘Gewonnen!’… Heel even hoor ik alleen maar wat ze zegt, daarna zie ik een breed lachende jongen achter haar aankomen die – zo’n tien meter achter haar aan en dus klaarblijkelijk ‘verloren’ heeft – met zichtbaar plezier zwoegend naar boven fietst. Net daarvoor had ik nog donkere gedachten over ons mensen (soms heb ik dat…) en wat we er nu eigenlijk van bakken en wat we nu eigenlijk voorstellen. En dan komen daar opeens twee jonge mensen op mijn pad, vrolijk en onbezorgd, die mij het gevoel geven dat er misschien toch nog hoop is voor onze soort, voor ons mensen.

Ik weet het. Soms kan ik even zwaarmoedig zijn, maar geef me eens ongelijk. Gelukkig is het bij mij altijd zo dat het zien van het een ook het zien van het ander met zich meebrengt. En dus kan ik de mens zien met al zijn fouten maar ook met al zijn mogelijkheden en mooie eigenschappen. En misschien, misschien komt het ook alleen maar omdat het vandaag zo enorm herfstig was…

Op het stukje over foie gras van een paar dagen geleden kreeg ik van vriendin MT de reactie dat ze voortijdig was afgehaakt bij het bekijken van het filmpje over het dwangvoederen van ganzen: ‘Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Denken die mensen dan niet na als ze dit doen? Hebben die geen gevoel ofzo? Echt een hele rare wereld…‘.

Ja, van dit soort dingen word je niet echt blij. En dit soort dingen gebeuren op grote schaal en met medeweten van de autoriteiten, en dat maakt het zo bizar. Een overlevende van Auschwitz heeft eens gezegd dat wat we nu met dieren doen precies hetzelfde is als wat er vroeger met mensen gebeurde in de vernietigingskampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. We sluiten massaal onze ogen en accepteren collectief dat we dit doen omdat we denken dat we niet anders kunnen. Maar we kunnen wel degelijk anders, maar blijkbaar hebben we niet meer het besef dat we als individu een moreel en ethisch standpunt voor onszelf en voor de ander moeten innemen en drijven we als massa blind door dit leven. Soms denk ik weleens dat depressief zijn de enig oprechte levenshouding is die je op dit moment kunt innemen…

Gelukkig ben ik zelf blind genoeg om niet meegesleurd te worden in een depressie. Ik hou mezelf namelijk voor dat er ook positieve ontwikkelingen zijn en dat ik in mijn eigen leven voldoende gevoelens van tevredenheid en geluk beleef om ‘lekker bezig te kunnen zijn’ en te kunnen ‘genieten van de mooie dingen’. En ook andere mensen zijn druk bezig met niet af te glijden in een depressie door zoveel mogelijk mooie dingen te beleven, zoals de kermis, het bezoeken van zoveel mogelijk festivals, jaarmarkten en koopzondagen, op vakantie of het maken van dagtrips, en het zichzelf zo vaak mogelijk kietelen door het kopen van nieuwe spulletjes en veel en lekker eten en drinken. Dan weet je te genieten van dit leven, want zonder dit soort dingen zou je niet weten wat je ermee aan moet.
Echt een hele rare wereld…