SpoenkJack Tummers

Het is weer wespentijd. Zojuist kreeg ik het eerste exemplaar op bezoek in mijn flat. Het duurde even voordat ik besefte dat het inderdaad om een wesp ging en geen vlieg. Uit mijn ooghoek zag ik iets donkers voorbij mijn bureaulamp vliegen. In mijn hoofd maakte ik blijkbaar onbewust een rekensommetje: donker » grootte van een dikke vlieg » trage vloeiende vlucht » geen druk gezoem » augustus » WESP! Ik sprong op van achter de pc en pakte het eerste het beste tijdschrift van tafel en in de aanslag. Nota bene een exemplaar van National Geographic. Mijn eerste reactie was om de wesp met een ferme tik uit zijn bestaan te verlossen. Uit mijn bestaan. Even kon ik hem niet meer vinden, totdat hij vanachter het gordijn als een Apache helicopter op me af kwam vliegen. Ik dacht natuurlijk dat hij me ging aanvallen, zo denken mensen nu eenmaal, maar waarschijnlijk stond ik alleen maar in de weg. De wesp vloog naar de andere kant van de kamer en ging daar op het raam zitten. Uiteindelijk was ik van de schrik bekomen (ik hou niet van wespen…) en liep naar de keuken om een glas te pakken en een stukje papier. Ik zette het glas over de wesp, schoof het stukje papier ertussen en liep ermee naar het balkon. En weg en vrij was de wesp. Maar mijn allereerste reactie is altijd ‘Doodmeppen dat ding! En wel meteen!’. Zou dat tussen mensen soms ook zo werken?

Petjes die te hoog op het hoofd staan en broeken die te laag hangen. Ik snapte er eerst niks van, totdat ik het ‘niet passen’ van deze kledingstukken letterlijk vertaalde naar ‘niet passend gedrag’. Waarom sommige wannabee hiphoppers rondlopen met een pet die hun te klein is en daardoor veel te hoog op hun hoofd staat is lachwekkend. Laurel en Hardy verwisselden voor de grap weleens hun hoeden waardoor bij Laurel de hoed over de ogen viel en hij bij Hardy bovenop zijn hoofd bleef zweven als een kinderhoedje. Bij de hippe hoppers is dit niet komisch bedoeld (behalve voor ons nuchtere toeschouwers), maar een teken dat ze dat wat passend is aan hun laars lappen. Althans dat is mijn verklaring hiervan. En bij de baggy trousers is het iets soortgelijks, alleen daar is het een teken van ‘mijn broek zakt af van jullie’. En wij nuchteren maar weer lachen. Maar niet te hard, want ooit heeft iedereen zich weleens belachelijk gemaakt met bewust onaangepast gedrag. Haren nooit kammen, een schooltas rondzeulen bij de gesp en niet bij het handvat, niet scheren (gebeurt nog steeds en heet nu ‘stoer’ en ‘zelfbewust’), te lange mouwen en te lange broekspijpen en meer van dat soort dingen. Zelf heb ik een keer het loopje van een klasgenoot overgenomen omdat dat heel erg uniek en zwierig was en zo wilde ik natuurlijk zelf ook zijn. Een weekje en toen moest ik stoppen. Als je je anders gaat gedragen dan eigenlijk bij je past krijg je daar uiteindelijk alleen maar last van. In mijn geval pijn aan mijn enkels en heupen. Er is eigenlijk maar één vorm van echt onaangepast gedrag, en dat is je eigen unieke gedrag. Als die dan toevallig opvallend is, dan is dat zo, en anders maar niet. We heten niet allemaal Lady Gaga of Prince.

Warme zomerdagen met volop zon. Heerlijk! Het enige bijkomende probleem zijn de vele insecten die de zomer ook fijn vinden en massaal naar buiten komen om hun eigen ruimte op te gaan eisen. En dan heb ik het niet over de vliegjes en de bijtjes en de juffertjes. Ik bedoel dan een ander soort insecten, de ergste soort die er bestaat. Mannen met zonnebrillen in of op herriebakken, zoals gisteren. Een man op een quad reed zomaar door een doorgang bij een winkelcentrum, kriskras tussen de mensen door zwenkend en rakelings langs een hond die aan een paaltje vastgebonden zat, wachtend tot zijn baasje klaar was met boodschappen doen. Ik keek nog achterom of hij niet toevallig achtervolgd werd, door politie of een horde wespen. Maar er was niks te zien en hij deed het waarschijnlijk voor de lol. Voor zijn eigen lol, de rest kan hem waarschijnlijk niks schelen. Of juist wel en wil hij met zijn actie laten zien dat hij machtig is, machtiger dan anderen, en dat hij de wereld in zijn bezit neemt wanneer hij dat maar wil en hoe hij dat maar wil.

Ik heb een hekel aan dit soort insecten, en ze zitten echt overal, in iedere stad van het land. Ze zien niets anders dan zichzelf, denken dat ze in Los Angeles leven en Mickey Rourke heten en gevreesd en bewonderd worden door iedereen. Bij mij lokken ze alleen maar agressieve gevoelens op en dat vind ik niet fijn. Ik merk dan bij mezelf dat ook ik graag groot en sterk zou willen zijn, machtiger dan hun en in het bezit van een grote gewelddadige vliegenmepper waarmee ik ze in één klap morsdood zou kunnen slaan. Squashed, splattered, blood allover. Platter dan plat, zoals een platgereden konijntje dat met iedere voorbijrijdende auto dieper in de groeven van het asfalt verdwijnt. Maar zo’n vliegenmepper heb ik niet, en als ik er eentje had zou ik hem waarschijnlijk niet eens durven gebruiken. Het enige dat ik dan kan doen is doorlopen en fantaseren dat ik misschien eens ergens kan gaan wonen waar geen van dat soort insecten voorkomen. Of hopen dat er iemand eens een lokdoosje uitvindt voor deze rotinsecten. En dat lokdoosje zetten we dan ergens op een afgesloten stuk bedrijventerrein waar ze niemand tot last kunnen zijn en waar ze kunnen zoemen en steken wat ze maar willen en wie ze maar willen. Dit soort insecten een inburgeringscursus laten volgen is toch verloren moeite.

Iedereen heeft de afgelopen week waarschijnlijk wel de reclamespotjes gezien van de Nederlandse Federatie van Edelpelsdierenhouderij. Ik schrok er eerlijk gezegd van. Terwijl de kinderen aan tafel zitten vertelt vader over wat het verbod op het fokken van nertsen zal inhouden voor hun gezin. Daarnaast wordt benadrukt welke economische schade het zal hebben voor ons als belastingbetaler en dat het een grote klap zal betekenen voor het welzijn van de dieren. Gisteravond zag ik het spotje weer een keer voorbijkomen en zocht ik naar een passende vergelijking waarmee ik voor mezelf en anderen zou kunnen verduidelijken wat ik er zo principieel fout aan vind. De eerste vergelijking die in me opkwam, en die me door velen niet in dank zal worden afgenomen, is die van een kampcommandant in de Tweede Wereldoorlog. Ik vergelijk zo’n kampcommandant dan niet met een pelsdierhouder als het gaat om wie hij is. Het is nu even de enige situatie die ik kan bedenken waarbij ik kan aangeven dat ‘economisch’ belang (de financiële en maatschappelijke positie van de kampcommandant en zijn ‘personeel’) en het willen vasthouden aan bepaalde systemen en overtuigingen nooit een reden mag zijn iets in stand te willen houden wat in essentie onjuist is. Dieren in kooitjes stoppen met het enige doel ze verderop in het jaar te kunnen vergassen zodat ze gevild kunnen worden omdat dat geld oplevert, is ook een voorbeeld van iets dat onjuist is.

Ik kom op die vergelijking met die kampcommandant omdat het daarbij voor iedereen wel duidelijk is dat wat er toen gebeurde ethisch en maatschappelijk volkomen onjuist was. Op dezelfde manier oordelen we nu ook over wat er gebeurd in landen als Libië en Sirië en gruwelen we bij gedachten aan de genocides in Rwanda en Burundi in de negentiger jaren. Waarom is het dan zo lastig om die ‘denkslag’ te maken naar andere zaken, zoals oliewinning op zee, kernenergie, vee-industrie en pelsdierfokkerijen? Blijkbaar is het nog steeds lastig ons te laten leiden door dat wat goed is om te doen. In de politiek gebeurt dit helaas nog erg vaak. Ideeën over wat juist zou zijn om te doen zijn er wel, maar steeds opnieuw komt men daarvan terug en worden er halfslachtige beslissingen genomen en eenmaal ingestelde regels versoepeld en besluiten teruggedraaid. Het gebruik van anti-biotica en gewasbestrijdingsmiddelen, dierziekten, geknoei met levensmiddelen, het is allemaal zo duidelijk hoe het eigenlijk zou moeten en toch gebeurd het niet. Op dit moment speelt in Brabant de kwestie van proefboringen naar schaliegas. Er zijn genoeg onderzoeken die aantonen dat er behoorlijk wat risico’s kleven aan deze boringen in de Brabantse bodem, toch durven de verantwoordelijken er hun hand voor in het vuur te steken dat het absoluut veilig is. Maar voor hun is dan ook erg makkelijk om als het toch fout gaat achteraf te beweren dat ze hun standpunt gebaseerd hadden op de informatie die toen voorhanden was. Die hand steekt dus tegelijktijd in het vuur en in de onschuld. How convenient…

Niemand is onberispelijk. We zijn allemaal maar gewoon mensen, zelfs de kamerleden van de PVV. Nee, hiermee spreek ik niet goed dat er opzettelijk door de heren Lucassen en Sharpe informatie is achtergehouden over hun niet zo onberispelijk verleden, maar wel dat er soms al te snel iemand helemaal zwart gemaakt wordt omdat tegenstanders of media dat nu eenmaal leuk vinden om te doen. Een vlekje is nog geen pest. Ik hoorde van de nieuwste affaire gisteravond in de kroeg. We spraken na afloop van de vergadering van de werkgroep Partij voor de Dieren Tilburg nog wat na en hadden het over hoe snel je door een kleine vergissing, verspreking of misstap in het verdomhoekje terecht kunt komen. Figuren als Berlusconi en dergelijke natuurlijk daargelaten. Die kunnen een hele avond verkeerde dingen zeggen en achteraf alles wijten aan een niet meer zo helemaal verse mossel.

Zelf ben ik ook niet onberispelijk. Ik kan me nog een moment herinneren dat ik als tiener naar Toppop zat te kijken. Een buurjongen kwam op visite en ging voor de tv staan, net op het moment dat 10CC bezig was met het nummer Silly Love. Ik was zo kwaad dat ik hem vanuit mijn stoel een flinke schop gaf in zijn zij waardoor hij tegen de tafel viel. Heel begrijpelijk toch? En dan is er ook nog het voorval met dat musje. Ik weet niet of ik er goed aan doe dit op deze plek te vertellen. Ik bedoel, als zijnde lid van de Partij voor de Dieren. Lang geleden namelijk, ik was misschien een jaar of zes, zeven, hadden mijn vriendjes en ik opeens de beschikking over een muizenval. Wat moet je met een muizenval als er geen muizen zijn? Dan maar iets anders verzinnen, dachten we, en besloten dat we wel een musje zo gek zouden krijgen in onze val te lopen. Dat lukte. Een musje kwam op wat broodkruimeltjes af, de val sloeg dicht en een pootje raakte verbrijzeld. Ik heb er nu nog spijt van. Maar moet ik daar nu nog op aangekeken worden? We waren per slot van rekening nog maar kinderen. Dat kan niet gezegd worden van een van de flatbewoners die vanaf zijn balkon mij de tip gaf wat zout bij mijn moeder te gaan halen om op de staart van een mus te strooien. Dé manier om op een diervriendelijke manier vogeltjes te vangen, volgens hem. Als hij nog leeft hoop ik dat hij er nu nog spijt van heeft mij toen zo voor schut te hebben gezet.

Toch opvallend dat in een tijd dat mensen steeds individualistischer worden en dat vooral ook van zichzelf vinden en daar heel erg trots op zijn, het geheel van ‘social networking’ steeds groter en diverser wordt. Hyves, Facebook, LinkedIn, Twitter etc. Iedereen wil erbij horen, gevonden worden, connected zijn met de rest. Het zoontje van vriend H. verwoordde het ook ongeveer zo nadat hij zich was gaan oriënteren op een vervolgopleiding. De leerlingen op die school onderscheidden zich door anders te willen zijn en er anders uit te willen zien dan alle anderen en dat is een voorwaarde als je erbij wilt horen en dat is cool. En ze hadden er trouwens ook echt vette computers, heel wat anders dan die trage zooi thuis. Dat waren de twee dingen die hem het meest waren opgevallen toen ik vroeg of het hem een leuke en interessante school leek. Eigenlijk is er wat dat betreft dus niet zo heel erg veel veranderd. En met mij ook niet. Ik wil er nog steeds graag bijhoren, maar het lukt me maar niet.

GRONINGEN – Apen zijn wel intelligent, maar lang niet zo slim als sommige mensen denken. Hun sociale gedrag wordt flink overschat. Een computermodel toont aan dat er nauwelijks een rationele gedachtegang ten grondslag ligt aan de handelwijze van apen. (bron: Volkskrant)

Theoretisch biologe Charlotte Hemelrijk van de Rijksuniversiteit Groningen heeft het allemaal onderzocht en zich vooral gericht op het vlooigedrag van apen. Het komt er volgens haar op neer dat apen vanzelf de dichtsbijzijnde soortgenoot vlooien als ze bang zijn om in een gevecht te verliezen en dat dit niets te maken heeft met rationeel gedrag. ‘Apen vlooien elkaar omdat ze nu eenmaal andere apen willen vlooien’. Het door de onderzoeksgroep ontwikkelde computermodel willen ze nu gebruiken om ‘inzicht’ te krijgen in het groepsgedrag van andere dieren, bijvoorbeeld het zwermen van spreeuwen.

Op de een of andere manier gaan bij mij bij het lezen over dit soort onderzoeken altijd de nekharen overeind staan. Het onderzoek zelf zal best wel deugen, wetenschappelijk en statistisch gezien, maar verder? Als dit computermodel ter vergelijking even op mensen toegepast zou worden zou blijken – wat we al lang wisten – dat mensen niet zo intelligent zijn als ze zelf denken. Iemand die problemen heeft op zijn werk maar bang is om het conflict aan te gaan zal vanzelf de dichtsbijzijnde huisgenoot bij thuiskomst uitschelden of een klap willen verkopen. Zelfs bij doodgewone verveling, bijvoorbeeld bij een bushalte, zullen mensen de dichtsbijzijnde persoon proberen aan te spreken voor een onderonsje. Daar zit geen enkele rationele overweging achter, mensen willen nu eenmaal communiceren. Vlooien of kletsen, ik zie het verschil niet zo.

Poedercoaten is een manier om metaal te verven en beter bestand te maken tegen roest en wordt steeds vaker toegepast bij het spuiten van bijvoorbeeld auto’s en motoren. Maar ook katten kunnen er veel baat bij hebben, zoals de vrouw op de foto die – vlak voor de keuring op een kattenshow – met een kwastje en wit poeder bezig was nog snel even haar kat ‘in de lak’ te zetten.

Al die katten is natuurlijk leuk om te zien en er zitten echt prachtexemplaren bij, maar zo’n kattenshow gaat natuurlijk toch vooral over mensen.

Als Mickey flink uit zijn humeur is of erg onrustig, dan is zijn vacht plakkerig en kun je het zweet bijna zien verdampen. Is hij echter lief en aardig, dan voelt zijn vacht zijdezacht aan en kun je als je een beetje blaast bijna elk afzonderlijk haartje zien bewegen.
Ik weet dat ‘zachtaardig’ daar niet van afgeleid is, maar ik vind het wel een mooie verbeelding van het woord.

Een woord waar ik de laatste tijd nogal op gesteld ben is ‘unobtrusive’. In het engels betekent het zoveel als ‘not blatant’ of ‘inconspicuous’. Niet hinderlijk aanwezig, niet te zeer opvallend. Wat niet betekent dat ik niet van opvallende dingen zou houden. De goudsbloem, toch een van de meest weelderige bloemen die er zijn qua bloei en felheid van kleur, is zo’n beetje mijn favoriet onder de bloemen. Maar zet dan niet pal ernaast nog een zooi viooltjes, narcissen en andere aandachttrekkers. Zorg er dan liever voor dat de omgeving zodanig ingericht wordt dat de goudsbloem er het beste uit kan springen.

Die voorkeur voor ‘unobtrusive behaviour’ geldt eigenlijk voor alles. Van de inrichting van mijn flat, tot het beperken van de vormgevingselementen in mijn website, kleding, films, en zelfs ten aanzien van mensen. Mensen met veel poeha, blabla en chillings, ontwijk ik van nature. Soms is mijn ergernis dermate groot dat ik ze niet eens normaal te woord kan staan en dat kan wel eens een probleem zijn. ‘Maar jij dan met je weblog?’ zou je dan terecht tegen me kunnen zeggen. Tsja, iets in mij wil dus ook wel opvallen, maar dan hopelijk ‘in an unobtrusive way’.

Harley Davidson motorfietsen zijn een voorbeeld van ‘very obtrusive objects’. Een vaak erg opvallende bouw, een hoop kabaal en dito berijder. Als een eigenaar in leren outfit en met zonnebril op zijn hoofd naast zijn blinkende bike staat te genieten van de sound, ben ik altijd geneigd te zeggen ‘Goh, uitlaat kapot of zo?’. Dat ik deze woorden toch altijd weer inslik heeft te maken met mijn vermoeden dat Harleyrijders ten aanzien van hun eigen machines ook nogal onder HD te lijden hebben, oftewel ‘Humor Deficiency’.

Het bewijs dat Harleys nogal in het oog en in het gehoor springend zijn werd vanochtend nog een keer geleverd. Een Harley reed met luide klappen langs mijn flat en vlak langs een geparkeerde auto wiens alarm hierdoor spontaan afging. Hoe obtrusive kan iets zijn? Met de motor al lang en breed voorbij de volgende bocht bleef de herrie zo nog een aardig tijdje doorwerken.