SpoenkJack Tummers

Terwijl tuinders en boeren op het land bezig zijn, ben ik zelf op mijn balkon een mooi moestuintje aan het aanleggen. Champignons, rode kool, groene kool en wat asperges liggen daar in de schaduw langzaam weg te rotten. Ik ben zo benieuwd te zien hoe dat in zijn werk gaat. Een paar aardappels liggen er ook tussen, tot ze gaan schieten. Jaren geleden ontdekte ik bij toeval zo’n ontzettend mooi exemplaar in mijn voorraadkast, dat ik wil proberen dit opnieuw voor elkaar te krijgen. In een lantaarntje dat ik eens van vriendin MT kreeg en nu dienst doet als ‘vogelkooitje’, ligt ook een aardappel. Als die gaat schieten laat ik hem lekker zijn gang gaan, desnoods een jaar lang. Alleen heb ik gemerkt dat dit exemplaar in vergelijking met zijn soortgenoten in de voorraadkast nog niet echt wil opschieten. Zouden aardappels sneller schieten in het donker? Ik heb hier geen informatie over kunnen vinden op internet. Wel zijn er in de handel strooipoeders te koop die scheutvorming tegengaan, maar ik zoek juist iets om scheutvorming te bevorderen. Ook las ik ergens dat je het schieten van aardappels kunt voorkomen door ze op een donkere plaats te bewaren bij een temperatuur van ongeveer 7 graden Celsius. Maar die van mij gedijen dan juist op hun best. Dus hoe zit dat nu?

Ik begrijp het nog steeds niet, die vasthoudendheid van mensen aan bepaalde eetgewoontes. Gaat het slecht met de vis in de oceanen door overbevissing, gaat men over tot het kweken van vis. Is bio-industrie slecht voor het dier en het milieu, wil men overgaan tot het houden van insecten als bron van eiwitrijk voedsel. Beide methoden noemt men duurzaam. Een rotwoord vind ik dat inmiddels. Het is hét woord om kritische vragen mee te kunnen ontwijken. Als iets duurzaam genoemd wordt, dan zal het wel goed zijn. Met betrekking tot vlees heb ik altijd gedacht, waarom de koe eten als er naast hem een bloemkool groeit die mij kan voeden? En waarom de vissen uit het water vissen als ik ook boontjes kan doppen? En waarom insecten vermalen als de gewassen waar die insecten op landen mijn lichaam meer dan gezond kunnen houden? Het gaat natuurlijk om dat ‘eiwitrijk’. Alleen is het zo dat vlees, vis en sprinkhaan echt niet de enige bronnen van eiwitrijk voedsel op deze planeet zijn. Peulvruchten en noten zijn bijvoorbeeld net zo goed. Dat er toch nog steeds gezocht wordt naar manieren om ‘duurzaam’ vlees en vis te kunnen blijven eten heeft mijns inziens alleen maar te maken met de vasthoudendheid van de mens. Daar ben ik trouwens geen uitzondering op. Dat zakje chips ‘s avonds…

Meer informatie over eiwitten/proteïnen »

Iedere ochtend, voordat ik me overgeef aan koffie en peperkoek, drink ik een glas vers geperst sinaasappelsap. Wat een douche doet met de buitenkant van mijn lichaam doet een glas sinaasappelsap met de binnenkant van mijn lijf. Het voelt alsof er porieën zitten die opengaan, cellen die wakker worden geschud, bloed dat aangezet wordt om wat sneller te gaan stromen. Dat was vroeger wel anders. Toen moest ik niks hebben van de zurige smaak van een sinaasappel, tenzij mijn moeder er nog een schepje suiker doorheen roerde. Het zal wel iets te maken hebben met hoe je lichaam werkt en in de loop van je leven verandert. Net als spruitjes en olijven. Ook die lustte ik als kind niet en dat is, weten we nu, vrij normaal. Dat kinderen geen spruitjes lusten heeft iets te maken met een stof die in spruitjes zit en nog niet goed verdragen wordt door de maag van een kind. Daarom blieft een kind geen spruitjes en niet omdat het lekker tegendraads wil zijn. Met betrekking tot sinaasappels vind ik het dan ook gek dat we vroeger met carnaval tijdens de kinderoptocht massaal achter een busje aanliepen waar sinaasappels uit gegooid werden. Met z’n allen schreeuwden we om het hardst om ‘appelesieeeene, appelesieeeene’ en kwamen dan aan het einde van de dag met volle plastic tassen sinaasappels thuis. Die we niet lusten. Het zal net wel zoiets zijn als met het sparen van sigarenbandjes of postzegels. Daar vond ik ook niks aan, maar ik moest er wel zoveel mogelijk hebben.

Cashewnootjes zijn lekker als hapje bij de borrel en een prima vleesvervanger in bijvoorbeeld roerbakgerechten. Vaak eet ik ze echter niet omdat ze nogal duur zijn en daar heb ik me vaak over verbaasd. Waarom is de pinda zo goedkoop en de cashew zo duur? Antwoord: elk nootje moet met de hand gepeld worden.

Cashews groeien als kromme vruchtjes onderaan een vruchtsteel, de cashew-appel. Het nootje zelf wordt goed beschermd door een bijtende stof in de schil. Die moet er met de hand afgepeld worden, vanwege de gebogen vorm kan dit niet machinaal. De kinderen en vrouwen die dit werk doen krijgen stukloon in plaats van uurloon. Hoe sneller ze pellen, hoe meer ze verdienen. Daarom liever geen beschermende handschoenen omdat ze dan minder snel kunnen pellen. Op den duur zitten hun handen onder de littekens en wondjes, veroorzaakt door het gif in de schil. (bron: IS / Tijdschrift voor Ontwikkelingssamenwerking)

Verdomme, het is ook altijd weer wat. Denk je redelijk verantwoord en vegetarisch te eten, krijg je dit soort informatie weer onder ogen. Er zijn alternatieve producenten die cashewnootjes verkopen onder het FLO-keurmerk (eerlijke handel + aandacht voor het milieu) en er zijn natuurlijk ook nog de biologische geteelde nootjes. Tegen een eerlijke prijs en dus waarschijnlijk het dubbele van de toch al dure zakjes met cashewnootjes uit de supermarkt. Welles of nietes. Boodschappen doen wordt steeds ingewikkelder.

De aardappel. Als ik een dichter zou zijn zou ik over de aardappel willen schrijven en niet over kersen of aardbeien. Hoe mooi glimmend en vuurrood deze ook kunnen zijn en hoe vaak ze ook niet gebruikt zijn in foto’s en films als erotisch speeltje, een aardappel vind ik toch mooier. Ze zijn altijd anders van vorm. Klein, groot, soms heel egaal, soms met vreemde bochten en bobbels die je fantasie prikkelen, net als bij stapelwolken. En ze voelen zo lekker aan, zeker als er nog wat zand of klei aan de aardappel zit. Dan voel je en ruik je de aarde waar deze aardappel uit voorkomt en misschien denk je dan wel even terug aan je kindertijd toen je nog met je handen in de grond wroette. Tenzij je opgegroeid bent midden in een stad, maar zelfs dan zul je je wel een beetje kunnen voorstellen wat ik bedoel.

Het leuke van een aardappel is ook dat hij mooi blijft, ook als zijn huid begint te rimpelen en er uitschieters naar buiten beginnen te komen. Als het zover is, en altijd eerder dan je verwacht, laat ik ze altijd nog een tijdje liggen. Benieuwd naar hoe hij er over een tijdje uit zal zien. Soms krijgt zo’n aardappel maar een enkele uitschieter zoals deze, soms een heel rijtje naast elkaar. De aardappel op de foto ligt nu op het balkon. Elke dag kijk ik er even naar, net zoals iemand anders misschien naar zijn plantje kijkt of er al bloemetjes aan zitten te komen. Ook mooi, maar het is geen aardappel.

Voor de Partij voor de Dieren Brabant heb ik dit jaar weer een paar kerstkaarten gemaakt, ditmaal rond het thema ‘(h)eerlijk eten’ en ‘groente’. De kaarten zijn te bestellen via de provinciale website van de PvdD en je steunt er meteen een goed doel mee.

De eerste nachtvorst van het najaar. Een dun laagje rijp ligt op de daken van de huizen te glinsteren in de zon en op de blaadjes van de bomen. Een buurman krabt het ijs van de ramen van zijn auto. Voor de rest is het nog doodstil buiten, op een paar kauwen na die bovenop een schoorsteen zitten te bakkeleien wie het eerst in de vroege ochtendzon mag zitten. De rest van de stad schijnt nog onder de dekens te liggen of in elk geval achter gesloten gordijnen. Zelf was ik vanochtend al vroeg uit bed, ongeduldig en vol energie. Ik heb mezelf nooit eerder vergeleken met een groente, maar van spruitjes zegt men weleens dat die pas op hun best zijn na het eerste nachtje vorst…

Misschien al wel langer te krijgen, maar ik zag hem in deze vorm pas afgelopen zaterdag op de markt. Zo mooi verpakt in een papiertje met een beschermend netje eromheen kon ik de verleiding niet weerstaan hem eens uit te proberen.

De test heeft het volgende uitgewezen: Ziet er uit als een te vroeg geplukte peer, de binnenkant zo wit als bij een radijs, heeft een zeer hoog watergehalte, kan gegeten worden zonder te kauwen want verbrokkelt in je mond, en smaakt in de verte inderdaad naar een peer maar meer nog naar een mislukte meloen.

Conclusie: Als dit alles is wat de oprukkende Chinese economie ons te bieden heeft hoeven we niet bevreesd te zijn voor onze eigen produkten. Niet alles wat er exotisch uitziet is dus beter.