SpoenkJack Tummers

Er wordt inmiddels al druk gefolderd voor sinterklaas en in de kranten zie ik ook al wekenlang advertenties voorbij komen voor kerstinkoopbustochten of een sfeervol kerstweekend voor de hele familie. Voor mij hoeft het allemaal niet en verlang ik al naar de dag na carnaval, als al dat knusse wintergedoe eindelijk achter de rug is en ik weer kan gaan uitkijken naar de lente en de zomer. Maar misschien is dat het oordeel van een volwassene met een winterdepressie, en een volwassene die net bij zich thuis een oud zwartepietenspel tegen is gekomen waar hij vroeger veel plezier aan heeft beleefd. Bij opa en oma, met neven en nichten en op het kleedje bij de kachel. En tegenwoordig? Ach, in plaats van een zwarte piet is het nu een of andere engerd uit een videogame waar samen tegen gestreden kan worden. Gezellig samen op een kleedje voor de tv. Het beeld verandert, maar het gevoel van nostalgie zal later niet veel verschillen met dat van mij. Als dat computerspel het tenminste al die tijd zal overleven, ergens bewaard in lade of doos.

Nu ik hierover schrijf, ik geloof dat ik nog ergens op een harde schijf een kopie heb staan van de allereerste adventuregame die ik speelde op de pc: Leisure Suit Larry in the Land of the Lounge Lizard. Als je ziet hoe blokkerig het scherm er toen uitzag zou je niet denken dat je dit spel ooit nog eens zou willen spelen, maar dat zal ik met dat zwartepietenspel ook niet doen. Het gevoel blijft echter hetzelfde. In plaats van de kaartjes zie ik nu de schermpjes voor me en hoor ik de geluidjes en deuntjes die er in het spel zitten. Niet meer dan piepjes eigenlijk, maar genoeg om mijn hoofd te vullen met herinneringen. Goh, wat heb ik toch een lol gehad met dit spel. En wie weet, destijds kon ik van de totaal te behalen 210 punten er maar 202 vinden. Er ligt dus nog een uitdaging voor me en misschien wel de perfecte manier om de naderende winter door te komen.

In het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG of waarom noemen ze het niet gewoon Academisch Ziekenhuis Groningen…) is een speciale afdeling waar kinderen eens per jaar hun zieke beer kunnen brengen om genezen/opgelapt te worden. Toen was het niet nodig, maar de laatste tijd begint mijn eigen Teddy wat mankementjes te vertonen. Zal de ouderdom wel zijn, maar hij heeft nogal wat last van exceem op zijn voorhoofd, een chronisch ontstoken oog en een op handen zijnde liesbreuk. Zelf heb ik een hekel aan ziekenhuizen en is beer bovendien niet verzekerd, vandaar dat ik besloten heb eerst maar eens iets via het alternatieve circuit te proberen. Bijgesloten is een foto van Teddy bij de acupuncturist. Tot nu toe helpt het nog weinig, maar hij gaf geen kick! Dappere Teddy.

Deze foto van een bosmannetje stuurde J. me op per mail. In een handomdraai in elkaar geknutseld, gefotografeerd een doorgemaild. Ze vroeg zich af of kinderen dit soort dingen tegenwoordig nog maken of dat ze alleen nog maar achter de pc zitten. Eerlijk gezegd weet ik dat niet, wel dat ikzelf vroeger nooit van dit soort poppetjes maakte. Het rapen lukte nog prima, liefst meerdere plastic zakken vol. Ik vond ze prachtig, dat wel, maar mijn creativiteit bleef meestal steken in het zoeken van de grootste exemplaren om mee te kunnen gooien, of de kleintjes die nog net in een pvc-buis gepropt konden worden om weg te kunnen blazen. Zonder hoedje uiteraard. De harde punt onderaan de eikel maakte dat ze extra pijnlijk waren voor de slachtoffers. Jammer, maar dan hadden ze maar binnen moeten gaan zitten poppetjes maken.

Om de poppetjes te leren maken moeten kinderen toch eerst even achter de computer gaan zitten. J. geeft namelijk geen cursussen hierin want ze heeft het te druk. Op internet zijn er echter genoeg pagina’s te vinden over wat je allemaal nodig hebt om aan de slag te kunnen gaan met het maken van bosmannetjes. Mochten er kinderen zijn die vragen hebben over pvc-buizen, blaastechnieken en voorwerpen die als projectiel gebruikt kunnen worden, dan kunnen ze contact met mij opnemen. Wel eerst even kijken of mama en papa niet toevallig over je schouder meekijken.

Twee oudere berichten over eikels:
Eikels »
Groeten uit Parijs »

Vossen worden van oudsher vooral afgeschilderd als sluwe lastpakken die je kippen opvreten of zo stom zijn dat ze voor de banden van je auto springen. Maar wie wel eens naar het Britse programma Animal Hospital kijkt op Animal Planet weet dat vosjes mooie en leuke dieren zijn die jagen op vogels, kleine knaagdieren en heel soms – als een boer niet op zijn kippen past – de kip. Voor de rest zijn het prachtige dieren waar vaak ten onrechte op gejaagd wordt. En slim dat ze zijn! Hoe slim bleek vannacht maar weer eens toen ik getuige was van drie vossen die touwtje aan het springen waren met drie kinderen. Dat op zich is al bijzonder, maar ze konden ook nog eens spreken! En wij maar moeite doen om een papegaai een paar woordjes te leren of chimpansees gebarentaal. Vossen kunnen dus net als wij gewoon spreken, al doen ze dat dan vooral ‘s nachts en alleen maar met kinderen.

De nieuwe Harry Potter draait momenteel in de bioscopen in de originele Engelstalige en een Nederlands nagesynchroniseerde versie. Die laatste is natuurlijk bedoeld voor kinderen en dat is op zich prima, maar ik wil niet weten hoe dat wel niet moet klinken. Pippi Langkous ken ik ook alleen maar in het Nederlands, maar dat was dan ook echt een kinderserie. Nee, dan nog liever deze film in eine Deutsche Fassung, want dat ben ik toch al gewend van vroeger: ‘Aber Herr Professor Doktor Dumbledore, strengen sie sich doch nicht so an!’ Of een Vlaamse versie, dat lijkt me ook wel plezant. Dat moet dan ongeveer zo klinken:

Hermelien: ‘Amaai! Diene Voldemort kent straffe toverspreuken!’
Ron: ‘Harrie, da was gene kattepis hè? Wat denkte gij daartegen te kunnen doen?’
Harrie: ‘Nie bang zijn vrienden, want ik ben ook nie van gisteren hè. Doet een paar stappen achteruit, dan ik zal evekes met m’n stokske zwaaien’.

Je hoort wel eens dat het beter is om kinderen een paar keuzemogelijkheden te geven in plaats van op gebiedende wijs te zeggen wat ze wel of niet mogen doen. Als ze een keuze kunnen maken uit een aantal opties hebben ze het gevoel dat ze zelf nog iets in de pap te brokkelen hebben en dat wat ze uiteindelijk gaan doen hun eigen keuze is geweest. Slim bekeken van die psychologen. En wordt trouwens ook in de politiek toegepast als er ‘harde keuzes’ gemaakt moeten worden maar men wil ‘het volk’ laten kiezen. Maar je kunt ook de verkeerde keuzes aanbieden.

Vanmiddag wandelde ik door de stad en voor mij stapte een vrouw van haar fiets met achterop een sip kijkend jongetje. ‘Stop nu eindelijk eens met zeuren!’, zei ze tegen hem. ‘Nou, wat wil je dan? Brinta of een ijsje?’. Wat is dat nu voor keuze voor een kind? Dertig graden in de schaduw en een luchtvochtigheid van 98%! Wie kiest dan niet voor een ijsje? Ik denk dat die moeder iets niet helemaal begrepen heeft, of het betreft een hoogbegaafd kind dat op een slimme manier zijn moeder het idee heeft gegeven dat hij brinta net zo lekker vindt als een ijsje. Het enige voordeel van brinta is dat het niet smelt.

Snoep, heel veel snoep heb ik zien bungelen rond de nekken van de jeugdige wandelaars. Zelf had ik ook wat bij me voor twee meiden van 10 en 12 jaar, alleen heb ik deze helaas niet gezien omdat ik op tijd weer elders moest zijn. De twee zakken met snoep kocht ik bij Jamin en ik was niet de enige. Helemaal voorbereid op de vele snoepers stond er een groot rek bij de ingang van de winkel gevuld met drie soorten zakken snoep, allemaal voorzien van een handig lintje voor om de nek.

Op zich natuurlijk leuk voor de kinderen om zo in een grote groep een paar avonden achter elkaar een bepaalde afstand te lopen, maar iedere avond – ik heb de route nagekeken – liep men alleen maar kringetjes door de stad. Nu is Tilburg behoorlijk groot, dus zo’n afstand van 4 keer 5 kilometer kan makkelijk, maar wie gaat er nu voor zijn plezier een paar uur achter elkaar door de stad wandelen? Dan ga je toch veel liever even naar een mooi park of bos? En om wandelen bij kinderen nu meteen weer te moeten belonen met snoep lijkt me opvoedkundig ook niet helemaal correct.

Kocht ik niet zelf ook een zak snoep voor die kinderen? Ja, want dat is toch het makkelijkst. Eerst had ik een paar mooie handdoeken voor ze willen kopen vanwege de vele regen de afgelopen dagen, maar handdoeken vreten ze niet. Snoep hoort bij kinderen zoals een tandarts bij volwassenen hoort. Sommige dingen veranderen niet. Nu moet ik alleen van die kleurige kauwgomballen zien af te blijven die in die zakken zitten, of zou het ze misschien niet opvallen als ik er daar een paar van neem?

Een kennis houdt me regelmatig op de hoogte van de gang van zaken rondom het afbreken van een heuvel in haar tuin en wat daarbij niet al naar boven komt van wat vorige eigenaren jarenlang onder de grond gestopt hadden. Vandaag kon ik de lol daarvan (want niet mijn eigen tuin) zelf meemaken terwijl ik met een groepje mensen bezig was de tuin van een vriendin op orde te krijgen. Of het begin daarvan, want een met onkruid overwoekerde tuin van een meter of vijftig heb je niet in een dag gedaan, zelfs niet met een man of acht.

Behalve levende verrassingen zoals padden, wandelende takken en salamanders kwam er ook veel cultureel erfgoed naar boven: een oude bank, oude tuinstoelen, een tegelvloer, dakpannen, een betonnen afrastering, gereedschap van opa, potten en pannen van oma, een paar deuren, gietijzeren voorwerpen, en nog allerlei ander klein spul. Dit allemaal deed me denken aan mijn eigen opgravingen van vroeger als kind. Een tuin hadden we niet, maar tussen de struiken rondom onze flat was toch vanalles te vinden. Wasknijpers natuurlijk en poetslappen, soms ook een zakdoek of onderbroek die van een waslijn naar beneden was gevallen maar die men blijkbaar te oud vond om daar twee trappen voor naar beneden te moeten lopen. Soms ook speelgoed of viltstiften, en een enkele keer iets heel bijzonders, zoals een koperen pot.

Die pot was een vondst, ik zie hem nog voor me. Goudgeel van kleur en glimmend met hier een daar een deukje ten teken dat hij al héél erg oud moest zijn en vast en zeker een fortuin waard. Ik heb hem toen begraven om het hoekje van de flat voor later. En later is nu en omdat we momenteel in een recessie zitten wordt het tijd mijn schat maar weer eens op te gaan graven en te gelde te maken. We zijn inmiddels zo’n 35 tot 40 jaar verder, dus de waarde kan alleen maar gestegen zijn.

Als kind kon je vroeger spelen met Lego, Technics, Bambino en het minder bekende Plasticant. In alle gevallen ging het om bouwsteentjes waar je – in theorie – hele mooie dingen van kon maken. Als je ouders maar genoeg geld hadden om steeds maar weer een nieuw doosje met van die bouwstenen voor je te kopen. In mijn herinnering was er toen ook ergens sprake van een recessie en hield de nieuwbouw, net als nu het geval is, al snel op bij gebrek aan bouwmaterialen. Trouwens, ik ben nooit zo’n Bob de Bouwer geweest. Meestal gebruikte ik ze om een infrastructuur aan te leggen die de hele vloeroppervlakte van gang, huiskamer en slaapkamer besloeg, waarna ik met mijn autootjes kon gaan spelen. En de elleboogvormige elementen van Plasticant waren weer ideaal om met een katapult af te schieten op de muren van Bambino.

Onlangs kwam mijn moeder aanzetten met een kist Plasticanten waarvan ik niet wist dat ze die al die tijd bewaard had. In die kist zaten veel minder onderdelen dan in mijn herinnering, nog niet eens voldoende voor de fundering van zo’n wolkenkrabber als op de foto. Ik heb de kist meegenomen naar huis om eens te kijken wat ik er nu, als volwassene, mee zou kunnen aanvangen. Mijn intelligentie en ruimtelijk inzicht zijn in de jaren flink toegenomen, dus ik had het idee nu toch wel iets magnifieks in elkaar te kunnen zetten met die steentjes. Maar helaas, de katapult leek me nog steeds de beste en leukste oplossing, en de gele elastische verbindingsstukjes blijken erg geschikt te zijn om vanaf een dun stokje weg te ‘pingen’.

Ik heb het spul dus maar op marktplaats gezet en binnen een week was het verkocht. ‘Bedankt voor dit stukje nostalgie. Ik heb er vroeger altijd erg veel mee gespeeld!’ was de reactie van de koper. Ik ook, maar ik ben blij dat ik er weer vanaf ben.

Via Mininova heb ik wat oude afleveringen gedownload van I Dream of Jeannie, een Amerikaanse comedy uit de zestiger jaren. Als kind zag ik deze serie al op de Nederlandse TV en nadien waarschijnlijk ook nog wel een aantal keren in de herhaling. De mooie jonge dame – van tweeduizend jaar oud – die in een fles woont (‘the jeannie in a bottle) en kan toveren met een knikje van haar hoofd en ogen, met of zonder daarbij haar armen over elkaar heen te slaan om het toveren nog wat extra kracht bij te zetten. Misschien was ze wel de eerste ‘liefde’ in mijn jonge leven.

Wat ik een paar dagen terug zei over tv-kijken klopt niet. Ik moet hier namelijk toegeven dat ik nu sinds een week iedere avond naar een paar afleveringen van deze serie kijk en hier erg veel plezier aan beleef. Op een bepaalde manier komt ze tijdloos over, ondanks dat de zestiger jaren volop te zien zijn in de felgekleurde kleding of interieurs, muziek en gastoptredens van destijds populaire popgroepen of iemand als Groucho Marx in wie het personage Major Healey omgetoverd wordt als hij wenst ‘the funniest man on earth’ te willen zijn.

De dvd’s met alle afleveringen uit de 5 seizoenen waren al langer te koop, maar binnenkort verschijnt er nog een luxe verzamelbox incl. allerlei leuke extra’s. Nee, die ga ik niet kopen, maar ik kan me goed voorstellen dat er mensen zijn die dat wel doen. Zo’n ‘echte’ fles in je huiskamer zou toch uitnodigen er af en toe een blik in te werpen. Je weet maar nooit wanneer ze weer terug komt.

Ik ben trouwens niet de enige ‘fan’ van deze serie. Hier lopen er nog wat.