SpoenkJack Tummers

Ik heb een nieuwe website. Nou ja, het mag eigenlijk geen naam hebben want het is alleen maar een doorverwijspagina naar de site waar je nu bent. Ik heb namelijk mijn eigen naam ook maar geregistreerd als domeinnaam. Ik liep er al een tijdje over te denken omdat ik wel eens iets te horen kreeg als ‘Hoe heet je site ook alweer? Spoong of zoiets?’ Alsof je een pakkend woord als ‘spoenk’ zomaar zou kunnen vergeten…

Maar goed, het is in elk geval een manier om ook op mijn eigen naam beter gevonden te worden. En dat kan handig zijn als iemand me wil benaderen voor het maken van een website, foto of iets dergelijks, en men kent alleen maar mijn naam. En ook omdat nu niemand meer met dezelfde naam deze domeinnaam kan inpikken voor het maken van een website over ‘hoe maak ik mijn eigen explosieven’ of ‘wat te doen met meisjes van acht’. Ook wel een fijn gevoel.

Tijden veranderen, en ook (oorlogs)materieel. Alles wordt steeds maar beter, sterker en sneller. Vergelijk de plaatjes en kijk waar mijn leeftijdsgenoten en ik het vroeger mee moesten doen en wat kinderen van nu tot hun beschikking hebben. Wij zouden met onze wapens van toen nu geen schijn van kans meer maken.

Gelukkig hoeven we het nooit tegen elkaar op te nemen en trekt de tijd toch alles weer gelijk. Tegenwoordig heeft iedereen zo’n moderne Halo Warrior en wij hadden vroeger allemaal kromme geweren.

Al heel wat jaren heb ik regelmatig last van mijn darmen. Niet echt buikpijn, maar in elk geval toch aardig dicht in de buurt. En dat komt waarschijnlijk door dat ei wat er maar niet uit wil, of zoals Danielle Krekels het uitlegt: ‘Elk talent is een ei dat je moet leggen. Leg je die niet, dan krijg je buikpijn’.

Danielle Krekels is psychologe en schreef een boek met de titel Speel je kerntalenten uit. Daarin zegt ze dat je moet kijken naar het speelgoed waar je vroeger veel mee speelde – en de wijze waarop – om te kunnen achterhalen wat nu de baan zou zijn die het beste bij je past. Ze verdeelt mensen daarbij onder in bepaalde types, zoals ´de origineel innovatieve soort’ of de ‘technisch pragmatische functionele’ persoon. Op deze video vertelt ze er meer over.

In het laatste stukje van de video vat ze het nog eens samen met het praktische voorbeeld van het takje van een boom. Het ene kind zal er mee gaan knutselen, een ander ziet er bij wijze van spreken een autootje in, en weer een ander gebruikt het om mee te zwaaien of te tekenen. En daar zit ‘m waarschijnlijk mijn buikpijn, want hoewel ik bovenstaande dingen allemaal wel eens uitgevoerd heb met een takje, het meeste wat ik deed was toch vooral kijken. Gewoon maar kijken.

Maar zo’n ‘kijker’ komt niet voor in de onderverdeling in soorten bij Danielle, en dat is flink balen. Toen ik de video ging bekijken dacht ik ‘En nu kom ik het eindelijk te weten!’, maar niks nada noppes. Ik kan me nog herinneren dat ik het als kind fijn vond om bij frustratie even flink te gaan schoppen, dus ik denk dat ik dat nu ook maar even ga doen. Heb ik tenminste nog iéts gehad aan mijn kindertijd en misschien helpt het ook wel tegen die buikpijn.

Al doorgeklikt op de link uit het vorige bericht? Dan was je op de pagina gekomen met een overzicht van wat er zoal buiten gespeeld kan worden, waaronder het onsterfelijke ‘pijltjes schieten‘.

Zelf heb ik vroeger veel pijlen geschoten en nog vaak raak ook. Door open ramen bij flats, door wc-raampjes, op fruit in bomen, was die buiten hing (met name onderbroeken en bh’s), op bromfietsers en andere achteloze voorbijgangers (sorry, zou het nu nooit meer doen). Het beste waren relatief korte pvc-buizen die naar smaak – met luciferdoosjes en heel veel tape – nog opgetuigd konden worden met handgrepen en een volkomen nutteloos vizier.

Even had ik het idee om voor de grap een korte video te gaan maken met instructies over hoe je het beste zo’n pijltje kunt rollen uit een Libelle of Margriet, maar mijn internetervaring heeft me geleerd eerst eens te gaan kijken of niet iemand al eerder op hetzelfde idee is gekomen. En ja hoor… Vele filmpjes te vinden – alleen al op YouTube – en daar zitten hele leuke tussen. Een ervan heb ik hier ingevoegd, maar als je er nog meer wilt zien moet je op YouTube even zoeken op ‘pijltjes schieten’.

Klik hier voor het filmpje »

Ik merk steeds vaker dat ik eigenlijk maar een kleine woordenschat heb. Dat ik maar over een beperkte woordenschat beschik en soms al moeite heb om die woorden in de juiste volgorde te plaatsen. Waar dat aan ligt weet ik eigenlijk niet. Vroeger las ik eigenlijk relatief veel – tussen het buiten spelen door – maar een hele hoop van die woorden zijn dus uiteindelijk niet blijven hangen. Helemaal juist is dit niet – want ik ken wel degelijk veel meer woorden dan vroeger als kind – maar ze zelf ook gebruiken is een tweede.

Onlangs was het weer eens zover. Tijdens het zappen kwam ik een interview tegen met Ivo Niehe die het woord scabreus in de mond nam. Het was voor het eerst dat ik dit woord hoorde en aanvankelijk had ik het blijkbaar verkeerd in me opgenomen, want zoeken in de Van Dale leverde niks op. Ik heb daarna zelfs op ‘Uitzending Gemist’ het betreffende moment een paar keer terug zitten kijken en luisteren voor de juiste spelling. Maar nu weet ik het dan, scabreus betekent ‘onwelvoeglijk’ of ‘onbetamelijk’. Maar zelfs deze twee woorden zou ik zelf nooit gebruiken omdat ze op de een of andere manier niet van mij zijn, niet bij me horen. Maar wat dan wel?

Verder zoeken in het woordenboek leverde me nog de volgende synoniemen/betekenissen op: ‘onbehoorlijk’, ‘onvoegzaam’, ‘indecent’ en ‘niet gepast’. De eerste en laatste kan ik wel iets mee, zeker in de voorbeelden die de Van Dale vervolgens geeft: ‘wat een onbetamelijke kleding!’, ‘een onbetamelijke daad’ en ‘onbetamelijke grappen’. Je zou deze voorbeelden ook kunnen vertalen als ‘die kleding is helemaal verkeerd of ongepast’, ‘dat kun je hier en nu niet maken, je gedraagt je onbehoorlijk’ en ‘ongepaste grappen’. Deze manier van praten komt op mij al heel wat welvoeglijker over dan ‘scabreus’.

‘Op sluikse wijze’ is ook zo’n uitdrukking die ik nooit zou gebruiken. Ik begrijp het woord ‘sluiks’ wel, maar zelf zou ik dan eerder gekozen hebben voor ‘stiekem’. En misschien ben ik dan toch ergens buiten blijven spelen*, want als kind pakte je niet iemand ‘op sluikse wijze’ de bal af, dat deed je stiekem! En ook niet ‘scabreus’, maar gewoon lekker puh!
Ik moet het dus doen met wat minder woorden dan de ‘welbespraakteren’, maar het blijkt maar dat je ook dan een weblog nog aardig vol kunt lullen.

* Wikipedia: Buiten spelen is een verschijnsel dat voorkomt in een samenleving waarin kinderen niet hoeven of mogen werken en meer vrije tijd hebben dan hun opvoeders.

Het meest populaire blad onder studenten is Donald Duck. Dus niet Intermediair, of nrc.next, maar het kindertijdschrift dat zich sinds 1952 tooit met de ondertitel een vrolijk weekblad, overtreft alle andere bladen in populariteit. (bron: Volkskrant / Robin Gerrits)

Op het journaal zei iemand het toch wel heel erg treurig te vinden als een tijdschrift als de Donald Duck voor het wereldbeeld zou zorgen dat er onder studenten bestaat. Af en toe eens een Asterix lezen kon geen kwaad en had zelfs nog een bepaalde kwaliteit, maar de Donald Duck?

Nu lees ik zelf al geen jaren meer de Donald Duck, maar niet omdat ik niet van strips zou houden. Ik heb het nog weleens geprobeerd, die Donald Duck. Als ik dan bij vrienden op de bank zat en zag hoe diep hun kinderen met hun aandacht verzonken zaten tussen die kleurrijke pagina’s kwamen bij mij herinneringen naar boven van zomerse middagen op een kleedje in het gras, met stapels strips, ranja en chips. Als er nog iets van dit plezier zou zijn terug te halen door te proberen de Donald Duck weer te gaan lezen zou het al de moeite waard zijn. ‘Plezier’ is ook een belangrijke toevoeging aan het beeld dat je van de wereld hebt.

Maar het lukt me niet meer, ik heb het echt geprobeerd. Ik haak steeds af op het taalgebruik dat toch wel heel erg gericht is op een doelgroep tussen de 2 en de 8 jaar. Hetzelfde geldt voor Wipneus en Pim. Ook die boekjes heb ik in het verleden tevergeefs nog eens zitten doornemen, op zoek naar die spanning van weleer. Maar binnenkort krijg ik weer een nieuwe kans, want afgelopen week las ik dat de Eppo opnieuw zal worden uitgegeven! Misschien dat ik voor de gein zelfs wel een kwartaalabonnement ga nemen, al was het alleen maar voor het plezier om tweewekelijks zo’n kleurig ding in mijn brievenbus te vinden.

Het eerste nummer verschijnt pas over een half jaar, maar ze hebben wel al een website: http://www.eppostripblad.nl/

In Onze Taal nummer 5 van mei staat een artikel met de titel Van ukkepuk tot Artis de Partis, over ‘dubbelnamen’, of reduplicatie zoals het ook wel genoemd wordt. In dit artikel worden voorbeelden aangehaald van dit soort ‘verdubbelingen’, zoals snoezepoes, hanky-panky of okiedokie, en de schrijver haalt ook nog het koosnaampje aan van zijn dochter: Lotje-Potje.

Zelf werd ik vroeger vaak Tumtum genoemd. Meestal was het toen juist kleinerend bedoeld en niet als grappig koosnaampje, en het had ook geen enkele link met dat lekkere zachte snoepje. Mijn neven en nichten zeiden het ook wel eens, maar aan hun kon ik merken dat het bedoeld was als grapje. Bovendien zeiden ze het maar een enkele keer en niet vaak achter elkaar.

Voor mij heeft het dus vaak een nare bijklank gehad. En met de ‘T’ als beginletter van mijn achternaam had ik tijdens de lessen op school ook al geen voordeel. Begint hij (de ‘meester’) alfabetisch de lijst af te werken (en dus een lange stressvolle wachttijd) of kiest hij voor een willekeurige volgorde (het schokeffect)? Het heeft er allemaal toe bijgedragen dat ik jarenlang een hekel heb gehad aan mijn eigen achternaam. Nu gelukkig niet meer, maar ik vraag me toch af of dit fenomeen ooit serieus onderzocht is als stressveroorzaker bij kinderen en volwassenen.

Mijn voornaam is nooit zo’n probleem geweest. Het werd wel eens veranderd in Sjakko, Sjakie of Jakkus en dat vond ik altijd best. En sinds kort noemt iemand me regelmatig Jackyboy en ook dat vind ik prima. Maar zelf heb ik dit eigenlijk nooit gedaan. Altijd noem ik iemand bij zijn of haar volledige voornaam en kort ik deze ook nooit af. Van een Vera zal ik nooit een Veer maken, een Harold wordt nooit een Har en een Liesbeth zal ik nooit afkorten tot Lies of Bets.

Waarom ik dit doe weet ik eigenlijk niet, maar ik vind het toch iets te maken hebben met respect en de ander aanspreken op wie hij of zij is, als volwaardig persoon. Koosnamen worden vaak ook te snel uitgedeeld, en wie weet of de eigenaar van de naam dit wel zo prettig vindt? Zelf vind ik het in elk geval het prettigst als ik vol bij mijn voornaam genoemd wordt. Dan heb ik het gevoel dat de ander MIJ aanspreekt en niet een of andere verbeelding van mijn persoon. Maar waarom schrijf ik dan net dat ik het prima vind als anderen anders besluiten?…

Ik wil nog steeds eens een foto plaatsen van mij op mijn motor. Zomaar, en echt niet omdat ik dat nou zo stoer zou vinden of zo, want ik ben niet wat je noemt een echte ‘biker’. Zomaar dus, voor de leuk. Maar zo’n foto heb ik nog niet, althans niet met mijn huidige motor. En daarom, als voorproefje, deze tekening die kleine Nemo maakte nadat hij mij had zien vertrekken vanaf hun huis.

Ik geloof niet dat een foto hier erg veel aan zal kunnen toevoegen, hoewel de motor hier meer lijkt op een chopper dan op die van mij. Het is trouwens zijn eerste gepubliceerde werk op internet, een primeur. Ik hoop dat papa niet al te jaloers zal zijn…

Ik schreef al eens eerder iets over moedertaal, en zojuist kom ik een mooie video van Björk tegen op YouTube waarin ze in haar eigen (moeder)taal een oude IJslands lied zingt: Vökurò.

In mijn oren klinkt ze nu opeens heel anders en niet alleen vanwege de melodie. Meer van het kleine meisje in Björk, meer kwetsbaarheid ook. Of beeld ik me dat maar in? Ik zou bijna een beetje medelijden krijgen met alle ABN’ers die geen dialect hebben. Of euverdrief ich noe weier (Of overdrijf ik nu weer)?

Waarschijnlijk wel, want het klinkt vooral leuk wanneer je je eigen dialect of taal voor eventjes hoort ‘in den vreemde’. Maar in de loop der jaren treedt er toch ook vervreemding op, en dat is maar goed ook. Ook voor mijn weblog. Het zou toch heel anders overkomen als ik dit helemaal in het Limburgs zou hebben geschreven… En zoals Björk op haar laatste cd zingt: “I have lost my origin, and I don’t want to find it again”.

De video kan en mag niet opgeroepen worden vanuit een andere site, dus je moet even hier klikken om hem te zien.

Klik hier voor de tekst »