SpoenkJack Tummers

Het leven van een neuroot is niet makkelijk. Stel namelijk dat ik een heel mooi kinderboek ga schrijven. En stel dat dit boek allerlei belangrijke prijzen gaat winnen. En stel dat ik dan in een zaal zou moeten gaan verschijnen met een heleboel kinderen en dat al die kinderen van mij zouden verwachten dat ik ze uit dit boek ga voorlezen? Wat dan? Dat kan ik namelijk helemaal niet!

Een boek schrijven en een verhaal goed kunnen voorlezen zijn twee totaal verschillende dingen. Ik moet dus zorgen dat ik onder dat voorlezen uitkom, bijvoorbeeld door een andere bekende nederlander mee te nemen die dit wél kan of door een smoes te verzinnen dat ik niet kan komen of iets aan mijn keel heb. Maar als de uitnodigingen blijven binnenstromen kan ik niet elke keer een andere smoes verzinnen, dat gaat opvallen. Maar ja, om dan maar af te zien van dat boek schrijven is ook weer zo’n duidelijk teken van vluchtgedrag.
Moeilijk, moeilijk…

Of ik van plan ben een kinderboek te gaan schrijven? Nou nee, niet echt. Maar als neuroot moet je overal op voorbereid zijn.

Een paar weken terug heb ik me laten verleiden deel te nemen aan de werkgroep voor de Partij voor Dieren in Noord-Brabant. Op dit moment zijn we druk bezig met het inzamelen van ondersteuningsverklaringen.

En elke dag nu zitten de volgende zinnetjes in mijn hoofd:
… dieren zijn precies als mensen.
Met dezelfde mensenwensen.
En dezelfde mensenstreken …

Het stond dus allemaal al in de krant, in 1968. Het moet alleen weer even op de voorpagina gezet worden.

Na minstens vijfentwintig jaar zal ik hier toch niet meer voor opgepakt kunnen worden toch?

Bij de jaarlijkse boekenmarkt in Tilburg hoorde ik achter mij een mannenstem die zei: “Oh, kijk hier eens. Dit is leuk! Dit is pas écht leuk. Dit is nostalgie!”

Ik ga me dan niet meteen omdraaien natuurlijk, dat is niet fatsoenlijk. En dus liep ik in een boogje om de tafel met uitgestalde boeken heen zodat ik via de andere kant een blik kon werpen op (1) de persoon in kwestie en (2) wat er dan zogenaamd écht leuk is. Want wie wil dat nu niet weten?

Zonder een oordeel te willen geven moet ik zeggen dat wat ik zag me nog het meest deed denken aan Carla en Frank van Putten, de bekende typetjes van van Kooten en de Bie (Frank: “Ik wil helemaal geen …, ik wil een naakte vriendin insmeren met slagroom… Maar ik héb geen vriendin.“).

Ik was hier zo door teleurgesteld dat ik ben vergeten te kijken wat hij in zijn handen hield. Of misschien wilde ik dat wel helemaal niet meer weten. Waarschijnlijk zal het wel een boek zijn geweest als “Hoe Corrie aan haar Rekels kwam” of “De memoires van Klukkluk”.

Maar toch… Ik moet hem wel een klein beetje gelijk geven, want terwijl ik hier op goed geluk een boektitel verzon als die van Klukkluk en twijfelde of het los of aan elkaar moest worden geschreven, kwam ik deze website tegen. Klik vooral even op ‘Over Klukkluk’ en dan ‘Spreuken’. Erg leuk! En zo zie je maar weer, “Het leven is van de opschrikbarende”!

Nog een beetje doordenkend over het vorige bericht zag ik mezelf door de portemonnee van mijn vader snuffelen. Dat mocht, want van geld had ik nog weinig weet (zou dat ooit nog komen?), en voor mij was de portemonnee zélf het interessantst met al zijn aparte vakjes. En in één vakje zat altijd een kleine afbeelding van Maria op een soort muntje. Ik heb het dan over dé Maria, Heilige Maagd, en niet een stiekeme minnares van mijn vader.

Mijn moeder had ook zoiets in haar eigen portemonnee. Of eigenlijk drie, want ze had een huishoudportemonnee én een mooie voor als ze een dagje weggingen én eentje voor ‘s zondags naar de kerk. Zo’n kleine knipbeurs waar naast de rozenkrans alleen nog maar plek was voor een paar kwartjes die ze tijdens de inzameling snel nog even doorspeelde aan mijn vader en mij.

Maar Maria moet ook met haar tijd meegaan en daarom is er sinds een paar jaar de Mariacreditcard. Je kunt er niet mee betalen maar het heeft dezelfde bedoeling en beoogde werking als het muntje in de portemonnees van mijn ouders: “De Mariacreditcard probeert op een eigentijdse wijze aandacht te vragen voor de Mariadevotie en voor de morele en materiele steun aan de Papoeakerk in Merauke in Papua/Indonesië, het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea. Het zien van zo’n Maria Creditcard is een blik van herkenning en erkenning, een vraag om hulp of een gebed op zich, een mini-weesgegroet.” (Katholieke Kerk Merauke).

Eigenlijk helemaal niet zo’n gek initiatief. Als ik de pasjes eens bekijk die ik elke dag bij me draag zit daar niets verhevens bij: Videotheek, Zorgverzekering, Freebees, ANWB, Filmhuis, Voordeel-urenkaart, Bibliotheek en natuurlijk mijn Giropas. Het enige wat zo’n kaartje aan uitwisseling zou kunnen opleveren bij bijvoorbeeld de kassa van een tankstation is “Hé, zit jij ook bij Menzis?” of “Vandaag maar niet met de trein?”. Misschien moet ik maar een ‘spoenk creditcard’ maken en plastificeren en die tussen de pasjes stoppen. “Hé! Spoenk??? Wat is dat in hemelsnaam?”.

Mijn vader en ik lopen door de stad. Ik zal niet ouder zijn dan een jaar of zes want mijn ogen zijn ter hoogte van zijn ellebogen. Als we in de buurt komen van een ijssalon vraag ik hem of ik een ijsje mag hebben. Ik zie hem even met zijn tong langs zijn lippen gaan terwijl hij zijn rechter elleboog naar achteren strekt zodat hij zijn portmonnee uit zijn broekzak kan halen. Het flapje van de portemonnee gaat open en ik zie hem met zijn kleine oogjes grabbelen tussen het muntgeld. Het verlangen naar een ijsje maakt plotseling plaats voor verdriet en schuld en ik zeg tegen hem…

“Laat maar pap, ik hoef toch geen ijsje.”
“Hè? Waarom niet?”
“Oh, ik heb er toch niet zo’n zin in, laat maar.”

En terwijl ik dit zeg trek ik hem langzaam aan zijn hand bij de ijssalon vandaan. En dus geen ijsje, maar ook geen goed gevoel over wat ik heb gedaan. We lopen verder, ik word ouder en op een bepaald moment ga ik uit huis en verhuis naar een andere stad. Maar een stuk van mij staat nog steeds voor die ijssalon te wachten en te twijfelen, met een gevoel dat ergens tussen verlangen en angst zit.

Dit is een sterke herinnering en eentje die waarschijnlijk model kan staan voor hoe ik vroeger als kind met mijn ouders ben omgegaan. Wat er in mij omging, mijn problemen, gedachten en verlangens, hield ik verborgen omdat ik voelde dat ik ze hiermee zou belasten en dus hield ik in het vervolg alles maar voor me. Ook voor mijn vrienden, op school etc. Niet plezierig maar wel zo veilig.

En zoals ik al zei staat een stuk van mij nog steeds voor die ijssalon en verbaas ik me erover hoezeer ik in sommige opzichten mijn eigen vader ben geworden. Kijkend naar mijn eigen portemonnee valt het me op dat hij inmiddels net zo versleten is als die van mijn vader destijds. En net als toen ontzeg ik mijzelf nog steeds een hele hoop ‘ijsjes’.

Veranderen is niet altijd makkelijk, maar een begin hiermee maken wel. Ik ga de komende week dus om te beginnen op zoek naar een nieuwe portemonnee. Geen zwarte en geen leer, dus het zal me benieuwen waar ik mee thuis zal komen. Een foto volgt…

Al zolang ik me kan herinneren zijn er de Mainzelmännchen. En iedere Nederlander die wel eens tijdens het zappen de zender ZDF tegenkwam (Zweites Deutsches Fernsehen) moet ze wel eens tegen zijn gekomen. De Loeki’s van de duitse tv en dus de korte onderbrekingen tussen twee reclamefilmpjes.

Voor mij zijn ze erg bekend aangezien ik vroeger meer duitse dan nederlandse tv keek. Voor mij was het bedtijd als ook de avond van de Mainzelmännchen eindigde, nl. met een ‘extra lange aflevering’ van wel twee minuten, zo rond een uur of kwart voor zeven. Maar terwijl Loeki al lang weer verdwenen is bestaan de Mainzelmännchen nog steeds. Alleen zag ik onlangs dat ze in een nieuw jasje gestoken zijn. Ze houden nu het midden tussen mangafiguurtjes en figuurtjes uit een of ander computerspelletje voor kinderen.

Het is leuk om te zien dat ook in Duitsland veel mensen wonen met een ongeneeslijke vorm van nostalgie. Hele websites draaien rondom petities om de Mainzelmännchen hun oude uiterlijk terug te geven, hoewel dat waarschijnlijk weinig nut zal hebben. En wat betreft vernieuwing is het eigenlijk ook maar een erg bescheiden stap, want het zijn nog steeds alleen maar Männchen. Ein Frauchen is nicht mit dabei, en dus voor mij geen aanleiding een variant te maken op dit. Dat laat ik aan andere Männchen over.

Kom maar, je hoeft niet meer bang te zijn. Wat er gebeurd is in het verleden kun je niet meer veranderen. Het enigste wat nog telt is het nu. Zoals je verleden was zo hoeft je toekomst niet te worden. En zo hoeft het nu niet te zijn. Het nu staat los van alle nare ervaringen die je meegemaakt hebt en die ervoor zorgden dat je machteloos in de wereld stond, in afwachting tot die wereld ging bepalen wat er met je zou gaan gebeuren. In afwachting ook of moeder ziek zou worden of vader dood zou gaan.

Maar je bent niet meer dat kind, en toch ook weer wel. Maar vanaf nu hoef je niet meer bang te zijn, ben je nooit meer alleen. Want ik zal voortaan voor je zorgen, ik zal altijd bij je zijn. En ik zal de omgeving zijn waar je zo afwachtend in plaats hebt genomen, en ik zal die omgeving voor je veranderen, in één grote speelplaats.

Nog een paar dagen en dan zijn er weer de stromen fietsende kinderen en jongeren met zware boekentassen op rug of bagagedrager. Een nieuw schooljaar. Vroeger vond ik dat wel leuk. Eerst de boekenmarkt om oude (liefst wiskundige) boeken te kunnen slijten aan onwetende jongere leerlingen, en daarna zelf op pad voor een tweedehandsje. Maar vaak waren het ook mooie nieuwe boeken, nog door niemand gelezen. En bij sommige boeken had ik dat ook het liefst zo gelaten.

De boekentas zelf was helaas niet nieuw. Die kon meestal nog wel een jaartje mee. Mijn ouders hadden er eentje voor me gekocht van duurzaam en extra soepel leer. Mijn schooltas was dan ook de enige van de hele school die niet rechtop bleef staan als je hem neerzette. En onder de snelbinders op de fiets moest ik de tas meermalen rechttrekken omdat hij altijd ‘soepeltjes’ aan één kant eraf dreigde te glijden.
Soms zie je nog wel eens mannen van boven de veertig of vijftig in pak op de fiets met zo’n oude zeventiger jaren schooltas achterop. Ik vind dat altijd zielig om te zien. Ik denk namelijk dat het nog steeds diezelfde schooltas is die ze vroeger elke dag mee naar school zeulden. En zouden ze hem daarom niet kunnen wegdoen? Of zou het niet mogen van moeder, de vrouw?

En dan natuurlijk de schriftjes. Die mooie nieuwe schriftjes vol lege pagina’s met fijne blauwe lijntjes. Klaar om in dit nieuwe jaar perfect en foutloos door mij te worden beschreven. Maar na een paar regels smetteloos handschrift verscheen daar dan toch altijd weer die eerste schrijffout. Oh ramp! Pagina eruit scheuren dan maar? Maar dan liet de pagina achterin ook meteen los en hield je op den duur nog maar een heel dun schriftje over. Bovendien kwam de onoverkomelijke eerste fout of krabbel uit overconcentratie steeds eerder.

Nee, dan toch maar accepteren dat ook het komende schooljaar weer middelmatig zou gaan verlopen. Maar zo is ook het leven. Geen onbeschreven blad kan zo beschreven worden dat het geen fouten bevat. Behalve met potlood natuurlijk…

Klein Duimpje zat zich thuis te vervelen. Op de X-Box was hij inmiddels uitgekeken en uit zijn collectie van 3000 films kon hij geen keuze maken. Vanavond zouden hij en zijn vrienden wat stuff gaan scoren, maar tot die tijd moest hij nog een manier vinden om de tijd te doden.

Naar buiten gaan dan maar? Hij had wel eens van volwassenen gehoord dat ‘het bos’ in de buurt zo mooi is, maar toch nooit zo mooi als op de thuisplaneet van Yoda zeker? Maar vaag herinnerde hij zich van vroeger een spannend verhaal over een kind dat verdwaald raakte in een groot bos. Cool!

Hij liep nu toch zeker al tien minuten aan één stuk door het bos. Wat hij zag was niet wat hij zich van een bos voorgesteld had. Allemaal vrij rechte bomen en geen vreemde vruchten aan de bomen of kleurrijke vogels. Niks bewoog en het was zo stil! Helemaal geen muziekje op de achtergrond, niks! Bah! Stom saai bos. Maar snel weer naar huis.

Hij liep nu toch zeker al weer tien minuten aan één stuk door het bos, maar geen huizen te zien! En vaag herinnerde hij zich dat er nog iets was met dat verhaaltje van vroeger, over een kind dat een manier bedacht om toch weer thuis te komen. Maar hoe ging dat ook alweer?

Jammer, maar daar hij nu geen tijd voor om over na te denken. Hij moest nu snel naar huis, eten, douchen en daarna naar die houseparty op de kade. Hij pakte dus snel zijn Nokia KD4-T, drukte met zijn duimpje de sneltoets in van zijn vader, gaf hem de coördinaten door via de geïntegreerde GPS-functionaliteit en tegen de tijd dat hij zijn marsreep op had had zijn vader hem al opgepikt met zijn SUV met vierwielaandrijving en zat hij een paar minuten later al met zijn eten op schoot te kijken naar het laatste gamenieuws op tv.

Jammer van dat bos, maar tijden veranderen.