SpoenkJack Tummers

Het is kermis in Tilburg en met een beetje wind mee kan ik dat ‘s avonds ook goed horen, ook al woon ik er meer dan vier kilometer vandaan. Als ik nu naar de stad fiets kan ik zodra ik op de lange rechte Bredase weg richting centrum kom de attracties al zien staan. En toen moest ik even aan vroeger denken, want toen was dat wel anders.

We gingen meestal één dag naar de kermis, doorgaans op zondag. Ik liep dan tussen mijn vader en moeder in, steeds onrustiger aan hun armen trekkend naarmate het geluid van de kermis harder werd. Zodra we in de Limbrichterstraat kwamen was het alleen nog maar de hoek om en dan zou ik alles ook echt kunnen zien. Alleen heeft die weg niet echt een hoek en ook geen knik maar loopt hij in een hele flauwe bocht naar rechts. Ik dacht dan ook steeds “nog maar een paar passen”, maar de ‘hoek’ duurde altijd langer dan ik dacht en hoopte.

Zo heb ik het opgeslagen in mijn geheugen, maar loopt die weg ook in het echt zo vroeg ik me af? Dus even het kaartje van het centrum van Sittard erbij gehaald met Google Maps (úren speelplezier gegarandeerd!). Het was even zoeken naar het centrum, maar inderdaad eindigt die weg op het laatst in een flauwe bocht en komt dan op de markt uit (op de foto van A naar B). Althans, waar ik dacht dat de markt hoorde te zijn zag ik helemaal geen lege plek op de satellietfoto. Zou ik me toch in de plek vergist hebben? NEE! Op het moment dat de satelliet boven Sittard hing en er een foto van maakte was die markt namelijk niet leeg! Het was er die dag kermis!

Heerlijk van dit soort toevalligheden!

Ik heb de layout van de site maar weer eens aangepast en daarbij een foto van mezelf gebruikt. Een foto van vorig jaar overigens, want inmiddels zijn mijn haren gekortwiekt en heb ik een andere bril op mijn neus staan. De hele tijd dat ik aan het klooien was met de layout was ik aan het schuiven met allerlei soorten foto’s en andere afbeeldingen. Er moest daar linksboven in beeld ‘iets’ staan, maar wat? Ik had al vanalles geprobeerd, zoals stenen, bomen, een bloem, een oog, een zelf verzonnen figuurtje?

lees verder »

Je ziet tegenwoordig wel eens jongens lopen, maar ook volwassen mannen (acteurs en modellen), met een nonchalante kuif op hun voorhoofd. Dit hebben ze dan natuurlijk alleen maar voor elkaar kunnen krijgen m.b.v. gel of haarlak. Maar gel is vaak vet of plakkerig en haarlak maakt de haren hard en stijf. En daarom wil ik hier graag een methode uiteenzetten die ik vroeger als kind gebruikte en waarmee je hetzelfde resultaat kunt bereiken zónder hulpmiddelen.

lees verder »

“Hallo. Ik ben Jack.”

“Ga zitten Jack. Welkom bij dit eerste gesprek. Nou, vertel maar eens, wat brengt jou hier?”

“Zucht. Ik weet niet zo goed waar ik moet beginnen.”

“Doe maar op je gemak. We hebben een uur de tijd, dus begin maar gewoon bij het begin.”

“Nou, goed dan. Het begin…

lees verder »

Mijn opa was een duitser, dat wist ik. Wat ik echter pas sinds kort weet is dat hij van ’39 tot ’45 ook daadwerkelijk in het leger dienst heeft gedaan als duits soldaat, terwijl zijn vrouw en kinderen – mijn moeder is van ’37 – thuis in Sittard achterbleven. Af en toe kwam hij even thuis, maar de rest van de tijd schijnt hij ‘rondgezworven’ te hebben in West-Europa en was hij zelfs in Normandië gestationeerd ten tijde van de invasie.

Hij is na de oorlog teruggekeerd naar zijn gezin, leerde het beroep van kunststeenbewerker, en heeft nooit meer met een woord gesproken over zijn tijd in de oorlog. En niemand heeft hem er blijkbaar ook meer naar gevraagd, want het antwoord van mijn moeder hierop was “Ach, daar sprak je gewoon niet over”.

Toch raar om dit nu opeens te weten. Al die tijd die ik in mijn jeugd met hem zat te dammen of als we samen naar Raumschiff Enterprise (Star Trek) keken of zaten te kletsen over “Waren de Goden kosmonauten“, al die tijd had ik hem dus ook kunnen uitvragen over de oorlog. En ook al heb ik respect voor zijn keuze en zijn leven, toch is het ook een heel stuk van zijn leven en de geschiedenis van mijn moeder waar ik nu niks van afweet. En dat vind ik ergens toch een gemiste kans.

Het zet overigens dat potje dammen opeens in een heel ander perspectief. Hij kon namelijk érg slecht tegen zijn verlies.

Ik stond op mijn balkon en probeerde wat foto’s te maken van vogels. En zelfs dan is het zaak om zo stil en verdekt mogelijk te blijven staan anders zijn ze meteen weer ‘gevlogen’. En terwijl ik daar zo stond kwamen er uit een bosje opeens twee jongetjes gekropen met hun billen half bloot. Ze waren ongeveer een jaar of zes. Beiden verkenden de omgeving in een andere richting en toen ze zeker wisten dat er niemand keek (???) ging de broek weer omlaag en renden en sprongen ze beiden een eindje het pad af. Dan ging de broek weer even omhoog en hielden hem een tijdje met één hand vast omdat ze dachten dat ze iets hoorden, sukkelden zo samen weer een eindje verder totdat de kust weer vrij was en dan ging de broek weer naar beneden.

Ze hadden ontzettende lol samen en ik herinnerde me plotseling deze beelden uit mijn eigen kinderjaren. De intense beleving van de eigen (ontluikende) sexualiteit, het stiekeme gedoe daarom heen en het gevoel van vrijheid, en ik vond dit zo leuk om te zien en was er zo door geraakt dat ik er spontaan wat foto’s van begon te maken. Maar een paar ‘klikjes’ verder vroeg ik me af wat ik hier eigenlijk mee wilde. Voor je het weet noemt men dit kinderporno en bovendien wilde ik ook helemaal geen foto’s hiervan maken of bewaren. Het was meer een plotselinge wens om die herkenning en die geraaktheid vast te leggen. Niet het feitelijke beeld. Hoewel ik moet zeggen dat het zien van die ‘open en bloot’ rondhuppelende kinderen een gat in de ‘tijd-ruimte’ sloeg van de dagelijkse sleur en beslommeringen.

Ik heb die foto’s dan ook meteen gewist en ben weer naar binnen gegaan. Wat geheim bedoeld is moet geheim blijven. Ik moet er toch ook niet aan denken dat er iemand in mijn tijd toekeek en foto’s maakte terwijl we zo aan het ‘verkennen’ waren.

Een paar maanden geleden ben ik maar eens aan de Bijbel begonnen. Ik had het al eens eerder geprobeerd maar zonder succes. ‘In des aanschijns’, ‘den Heer’, ‘gelooft gij’. Een schrijfstijl, of beter gezegd ‘vertaalstijl’ die mijn aandacht nooit wist vast te houden. Maar met de nieuwe vertaling zag ik het wel weer zitten. Ik heb nog even getwijfeld of ik de standaard uitgave zou kopen of de literaire, maar als je dan een Bijbel koopt moet je er ook eens wat verwijzingen in op kunnen zoeken (de nummertjes in de kantlijn) en vandaar mijn keuze dus voor de standaard uitgave.

lees verder »

‘Pa, vertel nog eens over vroeger, toen het buiten zo rustig was dat jullie ‘s zomers tot ‘s avonds laat aan het kaarten waren midden op straat. En toen jullie nog met paard en wagen kolen rondbrachten bij de mensen thuis en dat jij zomaar 50 kg op je rug tilde en daarmee de trappen op en af liep. En bakte je moeder met carnaval echt 40 vlaaien voor het hele gezin en waren die datzelfde weekend al op? En die keer dat jullie van Hilversum ‘s avonds terug naar huis reden, kwamen jullie dan echt maar een paar auto’s tegemoet? En toen jullie met de auto naar een garage reden voor een onderdeel, zaten jullie toen echt op sinaasappelkistjes omdat de stoelen er tijdelijk uit waren gesloopt? En een agent die dat zag, moest die daar echt om lachen en gaf hij jullie géén bekeuring? En toen jullie naar de film gingen – wat toen nog maar een kwartje kostte – en je vergat achteraf je fiets mee te nemen, stond die fiets daar een week later nog? En dan niet op slot? En sliepen jullie echt nog op stro?’

Elk jaar worden de beide wereldoorlogen herdacht. Onlangs was er nog een herdenking van de eerste wereldoorlog waarbij een paar van de allerlaatste nog in leven zijnde ooggetuigen aanwezig waren. Als ook deze overleden zijn zullen we de boeken moeten gaan geloven of in het beste geval de herinneringen van familieleden of een documentaire op tv. Maar de echte aanwezige, de echte ooggetuige zal er dan niet meer zijn.

Maar dat geldt voor veel méér dan alleen maar de oorlogen of de landing op de maan. De voorbeelden aan het begin zijn maar enkele van de vele voorbeelden die mijn vader of moeder me vertellen uit hun jeugd of die ik me kan herinneren van verhalen van mijn opa en oma. Ooggetuigen van een totaal andere wereld en manier van leven dan nu. Als ik oud ben zal ik kinderen kunnen vertellen dat de wereld er in mijn jeugd anders uitzag dan nu, maar niet zo héél veel anders. Hoogstens iets minder, iets minder heftig of iets minder vaak. Maar de grote verschillen zullen dan verdwenen zijn.

Als zoon kun je meestal veel dingen van jezelf terugvinden in je vader. Opvallende gelijkenissen of kleine dingen die je pas later leert herkennen. Soms tot je eigen ergernis, en soms iets om trots op te kunnen zijn. Maar soms zijn er ook eigenschappen waarvan je echt niet weet waar je ze in jezelf zou moeten gaan zoeken.

Mijn vader heeft vroeger veel aan turnen en acrobatiek gedaan. Waarschijnlijk aangemoedigd door het vele sjouwen van zware zakken met kolen en zijn lidmaatschap bij de plaatselijke gymnastiekvereniging. In zijn vrije tijd ging hij samen met zijn broer oefenen in de wei achter het huis. Aanvankelijk alleen maar met geïmproviseerde gewichten, maar later ook steeds meer met elkaar. Uiteindelijk werden ze zelfs zo goed dat ze wel eens mochten optreden in een plaatselijk circus, waarvan één optreden (naar eigen zeggen) toendertijd rechtstreeks uitgezonden werd op de duitse televisie. Ik heb me dit altijd een beetje dromerig proberen voor te stellen. Mijn vader? Echt waar? Hij?

Dit verleden van mijn vader heb ik altijd met open mond moeten aanhoren, want bewijs had ik er nooit van gezien. Mijn eigen kunnen op dit gebied was minimaal. Tijdens gymnastieklessen kwam ik zelfs na vijf minuten ‘touwklimmen’ niet verder dan 10 centimeter boven de grond, en bij het via een springplank over zo’n kast springen heb ik meermalen mijn knieën flink bezeerd. Met een bal kon ik echter beter uit de voeten. Trefbal, voetbal, volleybal en dergelijke gingen me goed af. Maar toch kan ik me nog de frustratie herinneren als mijn vader zich weer eens met gemak enkelen keren optrok aan een ijzeren stang achter het huis van mijn opa en oma, terwijl ikzelf mijn armen amper in een kleine buigstand kreeg.

Nadat ik dit allemaal alleen maar wist van ‘hebben horen zeggen’, zijn uiteindelijk toch een paar foto’s opgedoken van mijn vader en zijn broer. Eén foto laat hen zien tijdens een optreden, en de andere is genomen achter hun ouderlijk huis. De wei zelf kan ik me nog redelijk herinneren, maar de achterkant van de schuur ziet er op deze foto eerder uit als een oude foto uit Oost-Europa. En zo blijft er toch een beetje romantiek over van een ver verleden.

De acrobaat is trouwens gisteren 81 jaar geworden.