SpoenkJack Tummers

Het is nog geen lente. Sterker nog, het wordt volgende week nog even heel erg koud. En toch zitten de kriebels al in mijn buik en zweven ze door de lucht. Bij vogels, wandelaars, en ook bij deze drie meisjes uit de buurt. Gezellig zaten ze daar in het parkje bij mijn flat met elkaar te kletsen, met dikke jassen aan en sjaals, op een kleedje onder een nog kale boom. Waarom ook niet? Je kunt binnen blijven zitten en klagen dat het koud is, of je kunt als deze meisjes doen en je dag maken zoals jij hem graag zou willen hebben.

De tjiftjaf. Toen ik het vogeltje nog niet kende, alleen zijn naam, verbeeldde ik me altijd dat het om een soort tropische vogel ging. Bont van kleuren, pluizig en met een lange staart. Een soort roepi-roepi of polifinario. Alleen te zien in landen waar je met een tropenhelm dient rond te lopen. De eerste keer dat ik zijn geluid verbond met zijn naam was ergens in de duinen bij Castricum. Vriendin M. zei opeens, het was nog maar amper voorjaar, ‘Hé, een tjiftjaf! Die is vroeg dit jaar!’. We stonden stil en ik spitste mijn oren om dit vogeltje in ieder geval een keertje gehoord te hebben. Zien komt dan later wel. En opeens hoorde ik iets! Was dat een tjiftjaf? Nee, dat was een gewone pimpel. Daar! Hoorde ik het nu? En M. deed het geluid van de tjiftjaf na. Wat gewoon betekent dat je de naam van het vogeltje door de helft breekt en deze helften afzonderlijk uitspreekt. De eerste helft iets hoger van toon dan de tweede. Dat viel tegen. Ik had verwacht een zang te horen die me zou doen denken aan warme zonsondergangen vergezeld van het tjierpen van krekels. De volgende stap was proberen de tjiftjaf voor het eerst eens te zien. Vriend T. had daarvoor een Swarovski kijker bij zich. Het beste van het beste op het gebied van verrekijkers. Eerst kreeg ik een gekraagde roodstaart te zien (prachtig!) en een putter (wauw!). En toen nam T. me bij de arm, gaf me zijn peperdure kijker en wees richting de bosrand. Bos in de duinen is vrij grauw, met veel dode takken en dennen. Het zou me vast geen moeite kosten de tjiftjaf te vinden. Terwijl ik de bosrand aftuurde gaf T. met nog wat tips. ‘Hij is soms niet makkelijk te zien. Hij is klein, grauw van kleur en lijkt wel wat op een mus’. Een mus? Een vogel die hier ieder jaar komt broeden maar overwintert in Afrika? Dat valt me van hem tegen.

De tjiftaf is dus een vrij onopvallende trekvogel, net als de fitis. Ook die overwinterd in Afrika, ergens ten zuiden van de Sahara. Ook die is makkelijk te verwisselen met een mus, als je niet zo ‘into birds’ bent. Niet alles wat van verre komt is dus automatisch bont van uiterlijk en klank. Toch is het een bijzonder vogeltje en een die ik altijd verbind met het begin van het voorjaar. Hier in mijn parkje zit er ook eentje, sinds een jaar of drie. Meer dan een heb ik nog nooit gezien of gehoord, en ik vraag me altijd af of het dezelfde is. Datzelfde geldt voor een boomkruiper. Ook daarvan heb ik er nooit meer gezien dat dat ene exemplaar dat steeds van boomstam naar boomstam springt en stam en takken inspecteert op kleine insecten die zich verstopt hebben in scheurtjes in de bast. Ik hoop voor ze dat ze dit jaar een partner zullen vinden zodat ik volgend jaar kan genieten van nog meer tjiftjaf tjiftjaf tjiftjaf en vrolijk springende boomkruipertjes.

Het is lente…

Dood of levend, dieren zijn altijd leuk om te fotograferen. Maar ik heb ze toch het liefst levend. En niet achter glas, zoals veel van deze exemplaren. En dat ze achter glas zitten komt omdat met name kinderen de neiging hebben ze even te willen aanraken of aaien. Met als gevolg dat heel wat poezelige opgezette dieren na verloop van tijd kale ruggetjes en hoofdjes kregen. En nu de kinderen ze niet meer kunnen aanraken is men gaan zoeken naar andere vormen van interactiviteit. Spelletjes met knopjes waarbij je moet raden welke vogel welk geluid maakt of welk soort (vlucht)gedrag hoort bij welk dier. Dat is ook leuk, maar toch niet zo natuurlijk als iets even willen aanraken, even willen voelen.

Het hoort ook een beetje bij de lente vind ik. Bomen raak ik in het voorbijgaan altijd even aan, net als heggen en muurtjes. Bij leuke vrouwen zou ik dat ook wel even willen doen, maar ja, dat mag dan weer niet. Vreemd eigenlijk, want de lente is toch een tijd dat mensen elkaar weer meer beginnen aan te raken waarbij ze soms zomaar met elkaar het bed induiken. Maar even in het voorbijgaan een aai over de arm of schouder mag dan weer niet. Gek is dat.

De tulpen bloeien, de kleren hangen kleurig te wezen in de etalages van winkels, maar het wil nog niet echt vlotten met de lente…

Op de website van ‘Beleef de lente 2010′ kun je – zoals al eerder gemeld – via webcams beelden bekijken van de nesten van verschillende soorten vogels. Waaronder de nestkast van een torenvalk. Alleen, die is maar één keer komen opdagen. Aanvankelijk werd de kast ingenomen door een paar houtduiven, maar na een aantal weken zijn die weggejaagd door een stel kauwen. Daarna is die ene torenvalk nog even komen kijken, maar nu lijkt het er toch op dat de kast definitief het eigendom is geworden van de kauwen. Zelf vind ik dat prima. Houtduiven zie ik hier genoeg. Ook in de dakgoot van vriendin MT heeft zich een duif genesteld. Ben alleen bang dat die bij de eerstvolgende flinke regenbui via de regenpijp zal verdwijnen. De kauwtjes zitten dan hoog en droog in hun nieuwbouwhuisje.

Ik vind kauwen fascinerende vogels en vind het dus alleen maar leuk dat ik nu dagelijks even kan gaan kijken naar hoe de kauwen hun nest bouwen en hun jongen krijgen. En toch vind ik het ook raar. Net als bij sommige natuurdocumentaires krijg ik soms het gevoel dat ik hier niks mee te maken heb en inbreek in hun privéleven. Mensen willen altijd alles zien en alles weten. Waarom eigenlijk? Ik merk dat ik het soms veel fijner vind om iets te laten, niet te weten en niet te zien. Niet omdat het me niet zou interesseren, maar meer om mijn plek als mens weer even te kunnen voelen temidden van de mij omringende wereld en niet erboven. Vogels vind ik het meest fascinerend in de lucht. Een close-up van een koolmeesje is ook prachtig om te zien, maar dat is niet de manier waarop ik dit vogeltje met mijn eigen ogen en vanuit mijn eigen positie waarneem. Kennis, maar geen ervaring.

Volgens mij zitten we als mensen dikwijls te vaak bovenop en te diep in de dingen en zouden we er goed aan doen af en toe eens wat afstand te nemen. Als ik bijvoorbeeld gisteravond dat programma zie over ‘De perfecte mens’ met al zijn technologische ingrepen krijg ik sterk het gevoel dat het allemaal te snel gaat. Men spreekt dan over allerlei ingrepen die de mens beter en gezonder moet maken, terwijl het op mij overkomt als het oplappen van een verwaarloosde fiets. Het AMC gaat een kunstalvleesklier ontwikkelen om patiënten met suikerziekte te kunnen helpen. Dat is natuurlijk mooi, maar ik denk ook, wat triest dat dat nodig is.

Waar had ik het ook alweer over? Oh ja, de webkauwtjes.

Lekker, zo’n eerste echte lentedag. Als twee oudjes fietsend door de Oisterwijkse bossen, hier en daar even stoppen om iets te drinken, geitjes en herten wat gras voeren en gestoken worden door een hommel. Dat laatste is ook onderdeel van de lente en de zomer. Je hoort me echter niet klagen. Ik vond het maar wat leuk die kleine hommeltjes bezig te zien tussen de krokussen. Ik dacht nog, kon ik er maar eentje even aaien, waarop ik acuut gestoken werd door een van hen. Maar dat geeft niet, ik ben maar wat blij dat ze er weer zijn en ben vast van plan deze lente heel goed in me op te gaan nemen.

In het park zaten een jongen en een meisje dicht tegen elkaar aan op een bankje. Leuke foto voor op mijn website, dacht ik nog, als teken van de naderende lente. Maar zou ik dat zomaar mogen doen? Tegenwoordig kun je bijna niks meer doen zonder het gevaar te lopen een proces aan je broek te krijgen. Want misschien gaan ze wel vreemd of mogen ze niet van hun ouders.

Daarom heb ik voor de zekerheid maar zo’n zwart balkje over hun hoofden geplaatst zodat je ze niet kunt herkennen. Dat leek in eerste instantie voldoende totdat ik merkte dat hun houdingen een aantal opvallende kenmerken vertoonden. Dus voor de zekerheid ook maar een balkje over hun bovenlichamen geplaatst. En uiteindelijk ook maar over de onderbenen, want het meisje droeg nogal opvallende laarzen.

Voor de rest is het nu wel safe om te foto te plaatsen denk ik.

Tweede paasdag. Lekker rustig wandelen door een natuurgebied, met opzet ver weg van al die paasmarkten, paasshows en braderieën. Alleen maar stilte om je heen en een enkele wandelaar die je begroet alsof het een bekende van je is.

De lente begint nu echt, en alles ruikt heerlijk aards en tegelijkertijd fris. De grond, dat voel je, zit boordevol voeding voor alles wat nu komen gaat. De bomen en struiken krijgen meer kleur en de vogels laten horen dat ze er weer zin in hebben dit jaar. En in de lucht…

Ik stond op mijn balkon en probeerde wat foto’s te maken van vogels. En zelfs dan is het zaak om zo stil en verdekt mogelijk te blijven staan anders zijn ze meteen weer ‘gevlogen’. En terwijl ik daar zo stond kwamen er uit een bosje opeens twee jongetjes gekropen met hun billen half bloot. Ze waren ongeveer een jaar of zes. Beiden verkenden de omgeving in een andere richting en toen ze zeker wisten dat er niemand keek (???) ging de broek weer omlaag en renden en sprongen ze beiden een eindje het pad af. Dan ging de broek weer even omhoog en hielden hem een tijdje met één hand vast omdat ze dachten dat ze iets hoorden, sukkelden zo samen weer een eindje verder totdat de kust weer vrij was en dan ging de broek weer naar beneden.

Ze hadden ontzettende lol samen en ik herinnerde me plotseling deze beelden uit mijn eigen kinderjaren. De intense beleving van de eigen (ontluikende) sexualiteit, het stiekeme gedoe daarom heen en het gevoel van vrijheid, en ik vond dit zo leuk om te zien en was er zo door geraakt dat ik er spontaan wat foto’s van begon te maken. Maar een paar ‘klikjes’ verder vroeg ik me af wat ik hier eigenlijk mee wilde. Voor je het weet noemt men dit kinderporno en bovendien wilde ik ook helemaal geen foto’s hiervan maken of bewaren. Het was meer een plotselinge wens om die herkenning en die geraaktheid vast te leggen. Niet het feitelijke beeld. Hoewel ik moet zeggen dat het zien van die ‘open en bloot’ rondhuppelende kinderen een gat in de ‘tijd-ruimte’ sloeg van de dagelijkse sleur en beslommeringen.

Ik heb die foto’s dan ook meteen gewist en ben weer naar binnen gegaan. Wat geheim bedoeld is moet geheim blijven. Ik moet er toch ook niet aan denken dat er iemand in mijn tijd toekeek en foto’s maakte terwijl we zo aan het ‘verkennen’ waren.