Zojuist was de inauguratie van Barack Obama te zien op tv. Zo’n twee miljoen mensen die getuige waren van zijn inauguratie en zijn speech over de moeilijke maar ook uitdagende tijd waar we nu in leven. Het Amerikaanse volk werd opgeroepen sterk te zijn, en dat waren ze. Bij -5 graden celsius urenlang mijn plas ophouden, ik zou het zelf niet gekund hebben.
Ik heb jubeltenen.
Daar kom ik nu pas achter, ook al kende ik het woord al en weet ik dat mijn tenen – en daarom op den duur ook de punt van mijn schoenen – altijd de neiging hebben los van de grond te staan en met een wipje omhoog. Niet dat ik er last van heb of zo, alleen wel vervelend dat al mijn schoenen er na korte tijd uitzien alsof ze gedragen zijn door een kleuter.
Ik dacht altijd dat mijn tenen omhoog stonden als uitdrukking van eventuele spanningen in mijn lichaam. Als ik me onzeker of gestresst voel merk ik namelijk dat mijn tenen zich nog verder naar boven krullen waardoor het oppervlak waarmee mijn voeten contact houden met de grond nog kleiner wordt. Ik sta dan niet meer met platte voeten op de grond maar heb het gevoel op een soort van ronding te staan waarbij ik balancerend de hele tijd heen en weer sta te deinen.
Maar misschien ken ik mezelf wel helemaal niet. Jubeltenen worden ook wel eens ‘hoeratenen’ genoemd en als ik lering zou moeten trekken uit mijn eigen lichaamstaal zou ik dus veel meer moeten jubelen en in een hoera-stemming moeten verkeren dan nu het geval is. Je basis en een goede houding beginnen bij je voeten, en ik altijd maar denken dat dat tussen je oren zit.
Een aantal maanden geleden werkte ik regelmatig een dagje mee in een tuin. Beetje schoffelen, beetje spitten, soms wat zaaien. Lekker in de buitenlucht bezig zijn met hele aardse dingen, en dus een fijne manier om weer een beetje bij jezelf en tot rust te komen. Dat gevoel was het sterkst als ik op mijn knieën op de grond zat om met de hand het onkruid hier en daar weg te halen. Staand en met een schoffel in de hand heb je nog de mogelijkheid om je heen te gaan kijken, maar hoe dichter bij de grond hoe kleiner je blikveld wordt. De wereld waar je mee te maken hebt wordt ingekaderd tot hooguit een vierkante meter, en binnen dat gebied is alles heel erg overzichtelijk en niks wat je aandacht meer af kan leiden.
Wat ik de laatste maanden (helaas) ook heel regelmatig gedaan heb is achterover in de stoel liggen bij de tandarts. En nu begin ik pas te beseffen hoezeer het werk van een tandarts en het werken in een tuin op elkaar lijken. Het werkgebied van een tandarts is zelfs nog kleiner als die vierkante meter tuin en er zijn nog minder zaken die zijn aandacht af kunnen leiden. Hooguit een restje eten tussen de kiezen, maar dat heeft hij er zo weer uitgeharkt. Daarna is het een kwestie van een beetje schoffelen en op zijn tijd wat onkruid verwijderen.
Ik kijk nu heel anders aan tegen het beroep van tandarts. Want of je nu staat te tuinieren achter je huis of in de mond van een ander, het gaat toch om de innerlijke rust die het je oplevert.
‘Krasjes horen bij het leven’ zei vriendin P. ooit tegen me toen ik nogal erg kieskeurig en kritisch begon te worden tijdens mijn zoeken naar een niet te dure maar ‘zo goed als nieuwe’ tweedehands motorfiets. Soms heb je zo’n opmerking van iemand nodig om je uit een vorm van dwangmatig handelen of denken te halen. Daarna was de keuze snel gemaakt en kocht ik een motor met een flinke schram op de stuurkuip. Opeens was ik verlost van dat pietepeuterig denken en vond ik krasjes onbelangrijk.
Tijdens mijn vakantie van vorige maand kwam ik erachter dat er zich ook krasjes beginnen te vormen op mijn voeten. Op andere plekken op mijn lichaam – met name gezicht en handen – had ik al veel eerder groefjes ontdekt. En gelukkig maar dat ik me die opmerking van P. weer herinnerde, want voor heel even was ik toch geneigd hier heel pietepeuterige gedachten over te gaan hebben.
Er is weer eens iets onderzocht, en nu blijkt dat ‘de sterftekans bij mannen reeds bij een taille van rond de 90 cm 20% hoger is dan bij een taille tot 80 cm’ (teletekst vanochtend). Een significante uitslag na een grootschalig onderzoek bij 360.000 vijftigers uit negen Europese landen.
Vanuit mijn studie psychologie weet ik nog dat het woordje ‘significant’ eigenlijk niet meer betekent dan ‘verantwoorde conclusies toelatend’. Doe je dus een onderzoek en je ontdekt verschillen tussen groepen testpersonen die ook nog eens vaak reproduceerbaar zijn, dan heb je een significant verschil ontdekt. Of dat verschil nu bij wijze van spreken maar 1% is doet er niet toe. Het verschil is 1% tijdens het hele onderzoek en daarom significant.
Uiteraard heb ik er toch maar even een meetlint bijgepakt en mijn eigen omvang gemeten en kwam uit op 90 cm, met ontspannen buikje en gemeten op het punt van de grootste omtrek. Nu weet ik dat hier best wel ietsje vanaf kan (ben weer een beetje aan het joggen) maar betekent 80 cm niet ook dat je dan significant minder chips, olijfjes, kaasjes, wijntjes en kersenflappen tot je hebt genomen? Dan lijkt me dat niet tot een significant prettiger levensstijl voeren. En dus ga ik voor 85 cm, desnoods met iets aangespannen buikje. Per slot van rekening is de mens (ik dus) de maat van alle dingen, en dus ook van mijn buikje.
Prachtig, zo’n zenuwstelsel als wij mensen hebben. Denk maar aan de zenuwen in je handen en vingers. Daarmee kun je een ander mens of dier strelen of al lopend lekker met je vingertoppen langs de bladeren van een heg gaan, maar tegelijkertijd kunnen diezelfde zenuwen je ook waarschuwen als iets heet of scherp is. Onder je voetzolen maken ze dat het heerlijk is om met blote voeten over het gras te lopen, en wat is er fijner dan op een warme dag een koel windje langs je huid te voelen strijken of de eerste druppels regen op je gezicht te voelen. En zelfs de zenuwen in je maag hebben zo hun functie (verliefdheid of stress), en wat ik zonder oogzenuwen zou moeten beginnen weet ik al helemaal niet. Maar zenuwen in je tanden???
Vorige maand mocht ik weer eens in de tandartstoel liggen en zo’n fijne zenuwkanaalbehandeling ondergaan. Je voelt er op zich niks met een verdoving, maar na een uur wil je je mond wel weer eens normaal dicht kunnen doen. En nu, korte tijd later dus, is er weer een andere kies die het op een zeuren zet. En waarom? Je kunt niet voelen met je tanden en als de soep te warm is krijg je wel een seintje van je tong. En als er een hard stukje in het eten zit waar je een tand op kapot bijt, ook daar kom je wel achter met je tong en anders heb je het wel ergens horen kraken tijdens de fatale hap.
Ik zie het hele nut niet in van die zenuwen in je tanden. Ze zorgen er alleen maar voor dat de tandarts een goedbelegde boterham heeft en verder is het voornamelijk een kwestie van regelmatig pijn lijden totdat je uiteindelijk nog één keer een flinke rekening betaalt om van het hele zaakje verlost te worden en inruilt voor een gebit. Ik kan de tijd niet afwachten dat we als mens zover geëvolueerd zijn dat we geen tanden meer nodig hebben, alleen zal ik dat zelf helaas niet meer meemaken.
Met de ogen knipperen maakt geluid. Dat zou je niet denken maar is wel zo. Omdat buiten een vrachtwagen al bijna een half uur een constante piep laat horen – zoals vrachtwagens dat doen als waarschuwing dat ze achteruit rijden – en zelfs de filmmuziek van Naqoyqatsi de piep niet kan maskeren, heb ik om niet helemaal knetter te worden zojuist van die gele oordopjes in mijn oren gepropt. En nu hoor ik telkens als ik met mijn ogen knipper een ‘doef-doef’ in mijn hoofd.
Nooit geweten dat die kleine velletjes huid geluid kunnen produceren, en dat terwijl de beweging zo mooi gedempt wordt door het glijden over de oogbol en constant gesmeerd door traanvocht. Maar er is nog meer geluid waar te nemen van binnen. Er is natuurlijk de ruis in mijn oren – het stromen van het bloed – en als ik wat speel met de in- en uitademing kan ik ook de zee horen ruisen, helemaal geen schelp voor nodig. Als ik mijn kaken heen en weer beweeg hoor ik klikjes (kraakbeen?) en als ik eenmaal begin te spelen met mijn tong, tanden en speeksel is de variatie aan ‘binnenklanken’ bijna oneindig.
Zo stil is een lichaam dus niet, zelfs niet in slaap of tijdens meditatie. Zou het niet mogelijk zijn om minuscule microfoontjes aan te brengen op diverse plekken in het lichaam en het geluid te registreren dat hier wordt gemaakt? Lijkt me een prachtig concert op te kunnen leveren als al die geluiden dan gelijktijdig gehoord kunnen worden. Oren willen dus horen, ook als je ze afsluit voor geluiden van buiten. Dan richten ze hun aandacht gewoon naar binnen en gaan luisteren naar wat er daar allemaal gebeurt.
Ik vraag me nu wel af of iemand die doof is dit nog kan. Is het dan van binnen ook helemaal stil? Helemaal geen enkel geluid? Ik weet dat je op den duur helemaal gek zou worden van al die geluiden van binnen, maar absoluut, helemaal en volledig stil?
Rolt lekker en klikken doe je gewoon met je wijsvinger. In het topje van de vinger zit namelijk een drukgevoelige sensor ingebouwd.
Soms heb je van die momenten dat je waarneming even danig in de war is. Of althans, er is niks met je waarneming aan de hand maar meer met de interpretatie. Of misschien was het nog te vroeg en had mijn brein last van het slaapgebrek van de afgelopen dagen. Hoe dan ook stond ik om vijf over negen op het postkantoor en was opeens perplex bij het zien van de mensen aldaar met allemaal plukjes haar op hun hoofd. De een veel, de ander weinig, maar allemaal precies bovenop de schedel en zodanig naast elkaar geplaatst dat het haast met een machine gedaan moet zijn.
Een raar gezicht, en als je eenmaal zo begint met waarnemen hou je niet meer op. Ook wat zich onder dat haar bevindt is namelijk absurd als je er met andere ogen naar gaat kijken. Toen het belletje klonk en het grote bord aan de muur het nummer 8 liet zien (mijn nummertje) heb ik dan ook geprobeerd de vrouwelijke postbeambte niet al te veel aan te staren.
Weer thuis lag kat Mick languit op het vergeten weer dicht te gooien dekbed. Van hem kun je tenminste zeggen dat hij behaard is. Helemaal, van top tot teen en rondom, één en al haar (ook waar ik het liever niet heb). Maar zo’n pluk haar hier en daar lijkt eigenlijk nergens op.
In China is een kind geboren met drie armen. Elke arm is even goed ontwikkeld en het eerste wat ik dus dacht was wat je allemaal in je leven met zo’n extra derde arm zou kunnen doen. Zoals een ijsje eten terwijl je beide handen aan het stuur houdt, of je hoofd kunnen ondersteunen terwijl je door een boek aan het bladeren bent. En dan zijn er natuurlijk nog de handelingen waarbij je geacht wordt je handen ‘boven tafel’ te houden.
Maar helaas zal dit kind er niet van kunnen profiteren want één van beide linkerarmen zal er binnenkort af moeten. Toch jammer, want zo schiet het natuurlijk niet op met onze evolutie als we elke nieuwigheid meteen amputeren.
