SpoenkJack Tummers

Het is je vast weleens opgevallen dat speelfilms tegenwoordig, als het enigszins toelaatbaar is, spam bevatten in de vorm van sluikreclame. De hoofdrolspeler die precies voor de camera stopt met zijn BMW motorfiets, de actrice die haar hoofd een kwartslag draait en haar haren opzij doet zodat de bioscoopbezoeker niet meer weet of hij nu de ondertiteling moet lezen of Nokia, en natuurlijk de veelvuldig voorkomende laptops met het logo van Apple op de bovenkant. Ik kan me er steeds opnieuw druk om maken. Zou ik niet moeten doen, doe ik toch. Het is niet alleen maar storend dat het merk zelf steeds in beeld komt, het lijkt wel alsof de regisseur bij zijn regie rekening heeft gehouden met het camerastandpunt en hoe zijn acteurs zich van hem dienen te gedragen op de filmset. In sommige gevallen is deze tactiek zelfs zo overdreven toegepast dat de bewuste scène in zijn geheel als reclamefilmpje gebruikt zou kunnen worden. Doe dat dan, denk ik dan altijd, maar plak voor de film aub een sticker over het logo, of nog beter, gebruik in het geval van een laptop een merkloos model zonder opvallende uiterlijke kenmerken. Je zit als filmliefhebber per slot van rekening in de bioscoop en niet op de site van een computershop.

De Volkswagen Kever, Kefer, Beetle. Het model is vernoemd naar dat kleine insectje, maar het had net zo goed vernoemd kunnen zijn naar een kikker. Veel scheelt het qua vormgeving niet.

Philips. Prima apparaten, zolang er maar geen bewegende onderdelen in zitten. Dat is wat vroeger vaak over Philipsproducten werd beweerd. Wilde je een cassettedeck kopen of walkman, dan vooral geen Philips. In zekere zin klopte dat ook wel. Mijn eerste cd-speler die ik kocht (en toch maar van Philips) hield er binnen twee jaar mee op. Een gebroken veertje, zo bleek toen ik het apparaat openmaakte. Ik kreeg het vervolgens weer aan de praat door het veertje te vervangen door een veertje uit een balpen. Een brilliante oplossing, al zeg ik het zelf. Voor zolang het duurde. Daarna heb ik nooit meer een apparaat van Philips gekocht waarbij er iets op en neer bewoog of draaide. Maar ja, Philips is toch iets om als Nederlander trots op te zijn. En zeker nu het bedrijf aangekondigd heeft flink te gaan investeren in het duurzamer en energiezuiniger maken van hun producten. Dat is mooi. Maar aan hun koffiezetters hoeven ze wat mij betreft niks te gaan verbeteren, die zijn al duurzaam genoeg. De mijne is inmiddels zo’n jaar of 15 oud en werkt nog steeds uitstekend. Sterker nog, de koffie die dit apparaat oplevert lijkt alleen maar lekkerder te worden. Net als de motor van een auto die naarmate hij ouder wordt steeds soepeler gaat lopen. Vooropgesteld dat je goed onderhoud laat plegen. Bij mijn koffiezetter is het interne onderhoud prima. Zo’n twee keer per jaar gaat er een liter azijn doorheen om hem te ontkalken. De buitenkant is echter een heel ander verhaal, maar daar kan Philips ook niks aan doen.

We leven in een mensenwereld, maar waar zouden we zijn zonder de dieren? Het verbaast me altijd hoe weinig respect we doorgaans hebben voor dieren en hun plaats in de wereld. We gebruiken en misbruiken ze als productiedieren voor vlees, leer of melk, of we doen proeven met ze. Niet om hun te helpen, maar om onszelf beter of mooier te maken. Of we gebruiken ze voor gezelschapsdoeleinden als we alleen zijn of om een reden te hebben af en toe de benen te strekken en naar buiten te gaan. Of om ze deel te laten nemen aan allerlei sporten, als we zelf te lui zijn om ons in te spannen.

Behalve deze dingen hebben we volgens mij vooral dieren nodig om ons en de wereld aan te kunnen spiegelen, zodat we sterk kunnen zijn als een beer, snel als een luipaard, lang als een giraf of lui als een varken. We kunnen haviksogen hebben, zo sluw zijn als een vos of hondstrouw. Of we zijn er als de kippen bij, vinden de hond in de pot, zijn zo trots als een pauw of zo geil als een bok. Tel ze maar na, de vele spreekwoorden en gezegdes die we hebben met dierennamen. Schrap ze uit onze woordenboeken en je houdt niet veel meer aan vergelijkingsmateriaal over. Als mens alleen stellen we niet zoveel voor. We hebben elkaar nodig, ik en de ander. De beste gedachten onstaan vaak pas tijdens een dialoog, en je leert jezelf pas echt goed kennen in contact met een ander. Voor de mens als soort geldt hetzelfde, alleen zijn we goed op weg die ‘ander’ – de dieren en planten – uit te wissen.

Ik heb wat merken en bedrijven zitten opzoeken die de afbeelding van een dier gebruiken in hun logo’s. Ook hier met als doel iets van het beoogde karakter van het bedrijf of product weer te geven. Wel een beetje triest om te zien dat ik de olifant zo vaak tegenkwam in een logo, juist een van de dieren die bedreigt worden met uitsterven. Misschien hebben we als mens wel last van een soort collectief minderwaardigheidscomplex en zijn we stiekem jaloers op de dieren. Ze zijn wat ze zijn en ze zijn dat perfect. Dat idee kwam eens in me op toen ik mijn kat Mickey weer eens goed aan het bekijken was. De perfect sluitende jas die hij aanheeft, zijn eeuwigdurende lenigheid, zijn fantastisch mooie ogen die in het donker zo goed kunnen zien en zijn ongelooflijke sprongkracht en gevoel voor evenwicht. En dan heb ik het nog niet eens gehad over zijn psyche. Eten als het etenstijd is, en voor de rest lekker in het zonnetje liggen en je vooral nergens druk over maken. We kunnen echt zoveel leren van dieren, maar dan moeten we vooral eerst beginnen met ze met rust te laten.

Pannenkoeken bakken in de zomer, waarom niet? Met een pak pannenkoekenmix van de Edah en wat ananas is dat best lekker. Hoewel, de Edah? De houdbaarheidsdatum van een bedrijfsnaam of merk is tegenwoordig ook maar beperkt. Daarom hoefde ik in dit geval het pakje pannenkoekenmix niet eens om te draaien om te weten dat het al veel te lang ongebruikt in mijn keukenkastje stond. Jammer. Morgen maar even een nieuw pak kopen bij de EM-TÉ. En dan maar hopen dat ik over een tijd niet met dat pak in mijn handen sta en denk ‘De EM-TÉ? Was dat niet een supermarktketen?’.

Na de brommer van mijn vader is er nu opnieuw een antiquiteit verdwenen uit het huis van mijn ouders. De ijskast van het merk Fiat kochten ze een paar jaar na hun trouwen in 1963, hetzelfde jaar als waarin ik geboren werd. Daarmee is hij dus 45 jaar oud, maar dankzij het onmenselijk goed onderhoud (nog zo’n antiquiteit) door mijn moeder ziet hij er tot op de dag van vandaag nog uit als nieuw. Nou ja, hier en daar ontbreekt een klein stukje lak, maar voor de rest ziet hij er nog geweldig goed uit. En wat natuurlijk ook belangrijk is, hij doet het nog steeds prima!

Fiat? Maken die niet auto’s? Ja, maar bijna niemand weet dat ze eind vijftiger jaren, begin zestiger jaren – een tijd dat de huishoudelectronica in opmars was – ook ijskasten en wasmachines maakten. Zelfs op de ‘historica’-pagina van de website van Fiat staat hier niets over vermeld, en dat hadden ze best mogen doen want de kwaliteit van dit apparaat is inmiddels legendarisch (binnen mijn familie).

De afgelopen jaren stond de ijskast in de kelder van de flat van mijn ouders en werd dan alleen nog tijdens verjaardagen in- en aangezet om alle vlaaien kwijt te kunnen, maar nu vonden ze het dan tijd worden hem weg te doen, desnoods naar de stort… Dat zou zonde zijn, vond ik, zoiets unieks gooi je niet zomaar weg. Op zijn minst zou ik, net als in het geval van die brommer, even de moeite nemen om via internet een koper te vinden die zo’n apparaat nog kan waarderen en hem een mooi plekje wil geven in zijn of haar huis.

En dus staat de Fiat nu te pronken in zijn nieuwe thuis in Doetinchem bij J., fervent Fiatrijdster en lid van de Fiatclub Nederland. Als ik de foto’s bekijk die ze me opstuurde zou ik bijna spijt krijgen dat ik hem zelf niet heb gehouden, maar dat gevoel was maar van korte duur. Het interieur en de kleuren passen echt bij dat apparaat uit de zestiger jaren, en zo blij als zij ermee is zou ik toch nooit zijn geweest.