SpoenkJack Tummers

Als een kind geboren wordt mag je er een naam aan geven, en dan het liefst een hele bijzondere. Niet dezelfde naam als van een van de kinderen uit de straat, familie of vriendenkring. Het moet een unieke naam zijn en eentje die de hele lading dekt, ook al moet die lading zich nog helemaal ontwikkelen, en wie weet in welke richting. Vele boeken zijn er verschenen met tips over leuke voornamen. Vrouwen en mannen fantaseren over mooie voornamen voor hun pasgeborene, en naar mijn idee altijd met het oog op hoe men hoopt dat hij of zij later zal worden, en niet als omschrijving van hoe ‘het’ in den beginne is. Zoals vroeger bij indianenstammen en bij jonge katjes. Een katje krijgt de naam Druppel als er een druppel aan zijn kin of neus hangt, of Catweazle als het niet zo’n heel erg mooi exemplaar is.

Dat verzinnen van leuke namen geldt alleen maar voor de voornaam en nooit voor de achternaam, en dat heb ik als kind een tijdlang vreselijk gevonden. Tummers, wat is dat nou voor saaie achternaam. Andere kinderen hadden veel leukere achternamen, die niet zo hard klonken als ze uit de mond van de leraar kwamen. ‘Tummers!!! Gotverdrere….. Wat was het laatste dat ik zei?!’ Later kom je dan te weten dat veel kinderen op die leeftijd zo weleens over hun eigen achternaam hebben gedacht, net als dat de ouders van andere kinderen veel leuker en begripvoller zijn dan de eigen ouders. Toch vind ik het wel jammer dat je als nieuw lid van de samenleving nooit eens je eigen achternaam mag veranderen. Dan krijg je dat je als kind een mooie voornaam meekrijgt, bijvoorbeeld Rosa, Merel of Sterre, maar van achteren heet men dan nog steeds Pietersen of Willems.

Mocht het ooit veranderen, dan heb ik hier wat (in mijn oren) klinkende namen:

Wolkje Zonnedauw
Tika Ochtendgloren
Frida Klaverblad
Eefje Zonnewind
Stella Hellewind
Marina Vuurzee
Annika Avondrood
Gina Maretak
Alicia Regenboog
Hezy Westenwind
Lima Levenslust
Gemma Kiezelsteen
Arezy Zilverster
Galileo Sterrekind
Tamara Kwinkslag
Loreline Eikenblad
enzovoorts…

Scampi, Kneusje, Druppel, Snotje, Dropje of Pina Collada, het maakt niet uit. Een kat kun je om het even welke naam geven. Zo zal er vast wel ergens een kat rondlopen die iCat heet of Speculaasje. Honden heten toch vooral Bas, Boris of Blackie. Dit zegt misschien iets over hoe mensen katten en honden als huisdier zien. Een kat is een aanwezigheid, een bepaalde kleur of klank in huis. En dat mag dan best wel een rare of grappige naam zijn. Die naam is ook meer bedoeld als omschrijving en niet om mee te communiceren. Een hond zit meer in de hoek van een jas of een fiets. Iets waarmee je je vertoont aan anderen en wat dus iets over jezelf kan vertellen. En dan mag je je geen fouten permitteren en moet je consequent zijn. Als je in een BMW rijdt kun je je hond echt niet Lobbes noemen. Zo’n hond moet toch op z’n minst een naam hebben die klinkt als Conan of Desperado. Een kleine hond is al wat minder strikt als het gaat om het geven van een naam. Die mag best wel Babbel of Wiedes heten, als het maar een naam is die geschikt is om een afstand mee te kunnen overbruggen, om te kunnen roepen. Een kattennaam zal hiervoor zelden gebruikt worden. Ten eerste komen ze toch niet als je ze roept, en ten tweede gebruik je hun naam vooral wanneer ze zich al dicht bij je bevinden, bij voorkeur neus tegen neus.

Tot zover deze lezing over katten- en hondennamen… ;)

Ik hou van de natuur en kan urenlang lezen, kijken of luisteren naar zaken die met natuur te maken hebben. Bloemen, bomen, bladeren, ik vind het allemaal prachtig. Ik leer steeds meer over hoe de natuur werkt en over de vele variëteiten. Alleen die namen… Ik vergeet ze steeds opnieuw en denk nu dat dat komt doordat namen van bloemen en planten niet altijd duidelijk een verwijzing in zich meedragen naar het uiterlijk van de bloem of plant. Een paardebloem? Een margriet? Een hyacint? Enig idee hoe die bloem eruit zou kunnen zien als je er nog nooit een gezien hebt? Bij insecten gaat dat al heel wat makkelijker met namen als het roomvleklieveheersbeestje, de eironde watertor en het zwartpootsoldaatje. Als ze dat nu ook eens zouden gaan doen bij bloemen zou het veel makkelijker zijn ze te onthouden. Vriend H. had al een paar voorbeelden paraat, zoals de verlepsia, de amereetsia en het gordelroosje. Kijk, dan zijn nu namen waar ik me meteen iets bij voor kan stellen en daarom kan ik ze nu ook zo opnoemen. Als je zelf nog voorbeelden hebt van dit soort makkelijk te onthouden bloemen- of plantennamen, laat het me dan snel weten!

Een onderzoek door LinkedIn suggereert dat aan de hand van iemands naam nagegaan kan worden wat voor beroep iemand heeft. Zo ongeveer dan. Het onderzoek is vooral van toepassing op bedrijven in Amerika en anders wel op engelstalige bedrijven elders in de wereld. Als Jack in Amerika zou ik een CEO kunnen zijn, een Chief Executive Officer, maar ben dat net zo min als vriend Peter. Een Bob ken ik niet, en de enige Bruce die ik ken heet Wayne van achteren en bij Fred is dat Flintstone. In Nederland schijnt Cees een naam te zijn die vaak voorkomt bij bestuurders. De meeste Jacks die ik ken in Nederland zijn tv-presentator en daar hoop ik toch echt niet mee vergeleken te worden. Die ouwehoeren me te veel en daar hou ik niet van.

Dit was trouwens het 1939-ste berichtje op mijn website. Nog 61 en ik zit op de tweeduizend! :)

Bijgevoegde foto is van iemand met de nickname belton, iemand die regelmatig foto’s upload naar de website van Vara’s Vroege Vogels. Het betreft een in Nederland zelden geziene wintergast met de naam Zwartbuikwaterspreeuw. Een mooi vogeltje, alleen begrijp ik die benamingen van dieren en vogels nooit zo goed. Een kuifmees is duidelijk, die heeft een kuif op z’n hoofdje, en een staartmees kun je makkelijk herkennen aan z’n lange staart. Deze spreeuw heeft in mijn ogen toch vooral een witte borst en geen zwarte buik. Corrigeer, hij heeft óók een zwarte buik, maar aangezien hij voor de rest ook helemaal zwart is, zou Witborstwaterspreeuw dan geen betere benaming zijn geweest?

‘Een neef van de zus van ome Jan’. Als ik het nu zo lees kan ik het wel volgen. Ome Jan heeft een zus, en die zus heeft een neef. Niks moeilijks aan. En toch stokt mijn denkvermogen als iemand op een dergelijke manier tegen me begint te praten. Vaak ben ik na de eerste ‘zus van de broer van’ al de draad kwijt. Op de een of andere manier komen dit soort familieverbanden op mij net zo complex en onbegrijpelijk over als wiskunde. Na een paar seconden verlies ik mijn aandacht en kan ik niet meer goed luisteren. Ik hoor dan alleen nog maar woorden maar kan er geen enkele samenhang meer in ontdekken. Opmerkelijk is dat ik dat niet alleen maar met familieverbanden heb op die manier. Ook als ik aan een roman begin met aan het begin een hele opsomming van namen en verbanden tussen personen, kan ik me al gauw niet meer concentreren. Een lekker complexe film over een Italiaanse of Spaanse familie idem dito. Ik kan dit soort informatie blijkbaar maar met moeite in een keer onthouden. Ik zie de samenhang gewoonweg niet. En heel goed mogelijk, bedacht ik me onlangs, komt dat doordat ik enig kind ben. Ik heb geen broer of zus en dus ook geen zus van de vriend van een broer. Ik ben opgegroeid in een heel overzichtelijke gezinssituatie. Zoals ieder kind heb ik een vader en een moeder. En dat was het dan. En zelf heb ik geen kinderen en dus bestaan er ook geen vriendjes van broers of zussen. Natuurlijk heb ik wel neven en nichten, maar daar heb ik op een paar uitzonderlingen na nooit zoveel contact mee gehad. Je zou dus kunnen zeggen dat ik zodoende wel een goed overzicht heb in de ‘lengte’, van overgrootvader naar opa naar vader, maar niet in de breedte. Voor mij zijn personen vooral personen op zich. Wie wat is en waar bijhoort is voor mij geen informatie die ik makkelijk zal onthouden en eerlijk gezegd ook niet zo belangrijk vind. Een vriend van me heeft bijvoorbeeld twee broers en een zus. Ik ken hem al twintig jaar en zijn familie zie ik een paar keer per jaar tijdens verjaardagen. Toch heeft het zo’n tien jaar geduurd voordat ik eindelijk eens wilde onthouden wie het waren en hoe ze heten. De naam van de zus kan ik me op dit moment zelfs niet eens meer herinneren. Of had hij nu toch twee zussen?

Gisteravond bij de friettent (ik ben aan het lijnen) stond een vrouw met kind te wachten op haar patatjes. De friettent wordt momenteel gerund wordt door een Koreaans echtpaar en verkoopt hele lekkere Belse frietjes. Hoe multi-culti wil je het hebben. De vrouw zat wat te spelen met haar zoontje totdat een grote papieren zak op de balie werd gezet met de mededeling dat deze voor haar was. ‘Kom Peerke, het eten is klaar’.

Twee dingen. ‘Het eten is klaar’ roept normaal gesproken iemand die het eten zelf bereid heeft. Nu klonk het alsof de vrouw altijd op deze manier ‘kookt’ voor haar kind. En misschien doet ze dat ook wel, gezien haar omvang. Ten tweede: Peerke. Een naam die ik al vaak heb horen vallen in Tilburg. Meestal als ‘Peer’ door al wat oudere geboren en getogen Tilburgers die op die manier iemand aanspreken die eigenlijk van geboorte ‘Peter’ heet. Net zoals mijn vader eigenlijk Gerard heette maar door iedereen Sjeer genoemd werd. Een bekende Peerke in Tilburg is bijvoorbeeld Peerke Donders. Peerke is dus een ouderwetse benaming voor Peter. Dacht ik.

Eigenlijk zou ik moeten zeggen dat Peerke een heel wat beter alternatief is voor de vele Wesleys en Kevins die de afgelopen jaren de wereld in geholpen zijn, maar wat klinkt het toch opeens ouderwets. Niet zoals Jacob of Willem of Johan. Dat vind ik mooie en tijdloze namen. Bij Peerke ben ik bang dat het kind voorgoed vastgeketend zal zijn aan de wijk waarin het geboren is. Arme Peerke. Nu ken ik toevallig een Peer die Peter heet. Eens kijken hoe die gaat reageren als ik hem de eerstvolgende keer met Peerke aanspreek.

Eigenlijk zou ik een nieuwe categorie moeten aanmaken voor mijn berichtjes. De categorie ‘nooit geweten’. Zo lees ik vanmorgen in de nieuwsbrief van VARA’s Vroege Vogels dat de klaproos zijn naam dankt aan het feit dat zijn bloem bij regen ‘dichtklapt’. En dat men in Vlaanderen deze bloem daarom ook wel onweersbloem of donderbloem noemt. Wist u dat? Ja? Ik niet namelijk. Altijd gedacht dat het met de vorm en fragiliteit van de blaadjes te maken had die bij elk zuchtje wind om lijken te klappen. Een beetje op de manier waarop ook een hond zijn oren opeens dubbel kan vouwen. Of rechtop kan doen staan. Even verder zoeken op internet levert me nog meer ‘nooit geweten’ op. De latijnse naam van de bloem bijvoorbeeld: papaver somniferum. Of papaver hybridum, papaver dubium, papaver rhoeas, papaver argemone. Handig die latijnse namen, omdat ze over het algemeen eerder verwijzen naar het uiterlijk of een opvallende eigenschap van de bloem dan wat de plaatselijke volksmond er van maakt. Nog even verder lezen en de klaproos blijkt ook wel kollebloem genoemd te worden. Een heksenkruid, vanwege de eigenschappen van sommige klaprozen, bijvoorbeeld die van de eerder genoemde papaver somniferum of slaapbol. Wie nog meer wil weten over de klaproos moet zelf maar even verder lezen, bijvoorbeeld hier. Het laatste wat ik namelijk wil is slaapverwekkend overkomen.

Vandaag bij het NOS Journaal: een website met alle in Nederland voorkomende voornamen. Verklaring, verspreiding en populariteit. En het gaat goed met ‘mij’. In 1963 naar schatting 41 geboortes, maar als je naar de grafiek kijkt kun je zien dat er een continu stijgende lijn zit in de populariteit van mijn naam. Dat kun je van ‘Joran’ na vandaag niet meer zeggen.

Nederlandse Voornamenbank »

In de nieuwste versie van Scrabble mogen volgens de spelregels ook eigennamen, merknamen en bedrijfsnamen gebruikt worden. Alles om het spelletje wat populairder proberen te maken onder de jeugd. ‘Een slecht idee’ schrijven kranten en internetsites, en ik kan het daar alleen maar mee eens zijn. Ik had het er laatst over met vriend Kwatsibl toen we op bezoek waren bij Plok en Brixupp. Die hadden de avond tevoren het nieuwe spel uitgeprobeerd met hun vriendinnen Lpuul en Namni en dat was uitgelopen in een grote ruzie. Volgens Lpuul was Krittka wel degelijk een eigennaam want een van haar hamsters heette vroeger zo, terwijl Plok vond dat Krittka wel erg onwaarschijnlijk was als eigennaam, zelfs voor een huisdier. De ruzie laaide nog meer op toen Brixupp later op de avond de namen Dbiel en Ktoffel op het bord legde omdat dat volgens hem de namen waren van de twee Rotweilers van zijn naar Canada geëmigreerde oom Blaplak. Belachelijk, vonden Lpuul en Namni. Hoe moet je zoiets nu controleren? En toen Plok daarna in één keer al zijn letters kwijt kon op het bord en daarmee vijftig bonuspunten scoorde zijn de beide vriendinnen kwaad vertrokken. Plapvrok, dat is toch geen naam voor een kanarie?