SpoenkJack Tummers

Staatssecretaris Bleker werkt aan een nieuwe natuurwet, dat zal niemand ontgaan zijn. ‘Naast de aangekondigde drastische bezuinigingen op natuur betekent dit een tweede dreun, omdat voor veel planten- en diersoorten de bescherming flink wordt teruggeschroefd. De bescherming van vissen wordt nog slechter dan nu al het geval is. Veel soorten zullen minder streng beschermd worden en anderen zullen buiten de Natura2000-gebieden helemaal geen bescherming meer genieten (bron: natuurbericht.nl). Het mooie visje op deze foto van Jelger Herder is een bittervoorn en zal straks niet langer beschermd zijn buiten de Natura2000-gebieden. Maar weten visjes veel waar die gebieden beginnen en eindigen. Klunen kunnen ze niet en vliegen ook niet. Naast de vissen is er nog veel meer natuur in de vorm van flora of fauna dat straks niet langer strikte bescherming zal genieten. Bleker wil meer verantwoordelijkheid hiervoor bij mensen zelf leggen. Bij particulieren, boeren en bedrijven. Klinkt alweer aardig op wat jaren geleden gedacht werd toen men sprak over zelfregulering en eigen verantwoordelijkheid, en we weten inmiddels wel waar dat toe geleid heeft. Kijk alleen al maar naar de veetransporten waar regels zeer rekbaar bleken te zijn, naargelang de eisen (= wensen) van de betrokkenen. Helaas is het nog steeds zo dat eigen verantwoordelijkheid nog te vaak synoniem staat aan eigen belang en niet het belang van ons allen en onze toekomst. Zolang dat zo is zijn strikte regels en toezicht op de naleving hiervan noodzaak.

De mimosa pudica, in het Nederlands het kruidje-roer-me-niet, is ‘een kruidachtige plant die aantoont dat planten niet alleen leven, maar ook zeer snel kunnen reageren hoewel ze geen zenuwstelsel hebben. Dit gebeurt met behulp van signaalstoffen’ (Wikipedia). Het plantje schijnt van oorsprong alleen voor te komen in tropische gebieden, hoewel de Nederlandse benaming klinkt alsof mijn oma het plantje ook al in de keuken op de vensterbank had staan. Kruidje-roer-me-nietjes, vergeet-me-nietjes. Het zal mij dus zeker niet lukken dit plantje bij mij in de flat te kweken, wat ik eigenlijk wel jammer vind. In het onderstaande filmpje op YouTube kun je zien hoe gevoelig het plantje is voor aanraking van allerlei soort. Grove aanrakingen, voorzichtige en heel lokaal, en plotselinge temperatuurwisselingen. Mooi om te zien, hoewel ik de maker van het filmpje verdenk van een nieuwe vorm van geweldpleging: ‘plantjes pesten’.

Klik hier voor het filmpje op YouTube »

Voor liefhebbers van zowel motorrijden als tuinieren heeft het bedrijf Green Bikes uit Groot-Brittanië een plantenbaksysteem ontworpen dat eenvoudig op iedere kofferdrager gemonteerd kan worden. Op de foto is het eenvoudigste model te zien. Gemaakt van gevlochten riet met kunststof binnenbakje biedt dit rekje plaats aan maximaal drie plantjes per zijde. Op de plaats waar nu nog een standaard topkoffer is gemonteerd kan een maxi-bak extra ruimte bieden voor bijvoorbeeld grotere planten zoals varens of hangplanten. Behalve het hier getoonde rieten model zijn er ook nog kunststofversies te krijgen met diverse vrolijke motiefjes, en een luxe aluminium model met ingebouwd bewateringssysteem. Een eco-versie hiervan waarschuwt de eigenaar als het gaat regenen zodat deze even een kort ritje kan gaan maken met de motor om optimaal gebruik te maken van natuurlijk regenwater. Dit laatste model verkoopt vreemd genoeg nog niet zo goed.

Ik hou van de natuur en kan urenlang lezen, kijken of luisteren naar zaken die met natuur te maken hebben. Bloemen, bomen, bladeren, ik vind het allemaal prachtig. Ik leer steeds meer over hoe de natuur werkt en over de vele variëteiten. Alleen die namen… Ik vergeet ze steeds opnieuw en denk nu dat dat komt doordat namen van bloemen en planten niet altijd duidelijk een verwijzing in zich meedragen naar het uiterlijk van de bloem of plant. Een paardebloem? Een margriet? Een hyacint? Enig idee hoe die bloem eruit zou kunnen zien als je er nog nooit een gezien hebt? Bij insecten gaat dat al heel wat makkelijker met namen als het roomvleklieveheersbeestje, de eironde watertor en het zwartpootsoldaatje. Als ze dat nu ook eens zouden gaan doen bij bloemen zou het veel makkelijker zijn ze te onthouden. Vriend H. had al een paar voorbeelden paraat, zoals de verlepsia, de amereetsia en het gordelroosje. Kijk, dan zijn nu namen waar ik me meteen iets bij voor kan stellen en daarom kan ik ze nu ook zo opnoemen. Als je zelf nog voorbeelden hebt van dit soort makkelijk te onthouden bloemen- of plantennamen, laat het me dan snel weten!

Paardebloemen zie je nu overal. Mooi okergeel van kleur, in de berm langs de weg of in een weelderig groen weiland. En dan heb je ook nog die pluizige bollen waarvan de zaadjes op een bepaald moment loslaten en mee worden gevoerd door de wind. Als je ze er niet al veel eerder zelf afgeblazen hebt. Ik heb het natuurlijk over dezelfde bloem. Maar die tussenfase, dat moment van bloem tot pluis, wie heeft dat ooit met eigen ogen gezien? Ik niet in elk geval. Waarschijnlijk gebeurt het stiekum, ergens in de nacht of vroege ochtend. Of zo razendsnel dat het met het blote oog niet is te zien. Ik ben dus maar eens gaan zoeken op internet en kwam een mooi filmpje tegen van SchoolTV met de titel ‘Hoe groeit een paardebloem?’. Als je dan ziet hoe die groeit moet je misschien net als ik denken aan een vlinder. Die rupst in zijn beginfase maar wat rond, en schijnbaar van het ene op het andere moment is daar die prachtige vlinder. Bij een paardebloem gaat dat ongeveer op dezelfde manier. Het groeit, bloeit, sluit zich voor de nacht, gaat weer open, groeit nog een stukje, sluit zich weer. En dan opeens opent de bloem zich weer, maar dan zonder gele blaadjes maar als een prachtige driedimensionale waaier van donzige pluisjes. Respect man, respect!

Bekijk het filmpje op SchoolTV »

In een afgelegen deel van Papoea-Nieuw-Guinea hebben wetenschappers 26 nieuwe diersoorten, 9 nieuwe planten en zo’n 200 nog onbekende insecten ontdekt. Dat dat nog kan in deze tijd. Gelukkig wel, zou je kunnen zeggen, en bovendien hoognodig. Door het ontdekken van nieuwe diersoorten in bepaalde gebieden heeft met meteen aan argument dat aangevoerd kan worden tegen ontbossing. Dat was het doel van deze expeditie, net zoals Marc van Roosmalen dit – tot nu toe tevergeefs – probeert te doen in het Amazonegebied van Brazilië. Dit kikkertje zal deze eeuw misschien niet overleven, het is hem wel gelukt – ondanks zijn felle kleur – lange tijd ongezien te blijven. De zelfgenoegzame glimlach op zijn gezichtje laat zien dat hij hiermee erg in zijn nopjes is.

Voor meer foto’s: Conservation International »

De tuin van vriendin MT ziet er momenteel niet uit. Een geheel van groen aangeslagen en verzakte stoeptegels en klinkers, onkruid dat zich omhoog wurmt via de voegen, één boom die we net gesnoeid hebben en waarbij het nog maar de vraag is of we dat goed hebben gedaan, en rondom lelijke stenen schuttingen die je alleen maar in oude volksbuurten tegenkomt. En toch is het – in potentie – ook een hele mooie en vooral ook grote tuin.

Je moet ergens beginnen, en dus hebben we drie stoeptegels langs een rand verwijderd en daar een paar viooltjes geplant die een stukje verderop als onkruid omhoog leken te schieten tussen de voegen. Het stelt nog niet veel voor, maar toch zou je het al een tuintje kunnen noemen. En helemaal zelf gedaan. Rob Verlinden kan mooi thuisblijven met zijn tuinruimers.

Of het door het dalende waterniveau komt of door het zachte weer van de afgelopen tijd, de grote waternavel doet het erg goed. Dit leuke groene plantje is eigenlijk ‘een moerasplant uit Noord-Amerika en is in Nederland geïntroduceerd door de handel als vijver- en aquariumplant. Doordat vijvers binnen korte tijd door de plant overwoekerd raken, werden de planten in het oppervlaktewater gedumpt. Mede hierdoor raakten in korte tijd grote wateroppervlaktes bedekt met plantenmassa, die de doorstroming van het water belemmerden. Het opruimen van de grote waternavel heeft bij de waterschappen tot extra kosten voor het waterbeheer geleid. Mede hierdoor is het sinds 2001 verboden om nog te handelen in de grote waternavel of deze in bezit te hebben.’
(bron: www.exotentellen.nl)

De last die de grote waternavel in ons land veroorzaakt is dus het gevolg van een uit de hand gelopen import en bewijs voor het feit dat je niet zomaar iets uit de ene biotoop in de andere kunt plaatsen. Laat het Wilders maar niet horen…

De lente is in volle gang, het parkje achter mijn flat begint lekker dicht te groeien en ook mijn oude Renault Clio heeft de lente in zijn bol. Sinds kort groeit er namelijk een klein plantje in een geultje van de carrosserie, net naast het portier aan de rechterkant. In amper een handvol aarde – waarvan ik geen idee heb hoe dat daar terecht heeft kunnen komen – heeft het dappere plantje wortel kunnen schieten. Niet diep, want maar een handvol, maar toch stevig genoeg om er niet zomaar uit te kunnen trekken.

Wat een wonder eigenlijk. Als de garagehouder dit volgende maand ziet zal hij mijn auto gegarandeerd goedkeuren voor weer een jaar. Al was het maar om het plantje een kans op leven te geven.

Waarom wel ‘boomtak’ en geen ‘struiktak’, zo vroeg ik me af. Misschien is het omdat je op een boomtak kunt gaan zitten of hangen en in de tak van een struik niet. Of omdat, zoals de Van Dale het uitlegt, een struik vanaf de bodem af eigenlijk al één grote uitwas van takken is. Maar dan nog, het zijn en blijven takken, en als je zegt dat tijdens een wandeling een tak in je gezicht zwiepte is het toch wel handig om er meteen bij te vermelden of het een boomtak of een struiktak was.

Zoeken op internet leverde precies één link op (vanaf nu twee) op een pagina over een rond 1900 geboren Fries met de naam Willem Frederik Poot: ‘Haar omvangrijke rokken hielden haar afloat aan de tegenovergestelde kust waar haar kleding die op een struiktak wordt gevangen…’.

Hoe mooi klinkt dit niet, en alleen maar omdat er wat meer nadruk gelegd wordt op het eigen karakter van zo’n tak. Niet zomaar een tak(je) dus van een of andere struik maar een struiktak. En men zegt wel eens dat woorden sterk bepalen hoe wij naar dingen kijken en wat we zien. En als ik in gedachten het woord ‘struiktak’ een aantal keren herhaal dan zie ik toch echt een duidelijk afgetekende tak voor me, terwijl als ik denk aan ‘de tak van een struik’ is diezelfde tak opeens gedegradeerd tot een iel klein fluttakje dat nauwelijks te onderscheiden is van de rest van de struik.

Pippi zou het wel een mooi woord gevonden hebben denk ik.