SpoenkJack Tummers

Ik had een afspraak met iemand op een school en moest even wachten. Dan maar even rondkijken wat er zoals veranderd is op een middelbare school sinds ‘mijn tijd’. Bijvoorbeeld zo’n mooi digitaal bord dat niet meer van tevoren met krijt volgeschreven hoeft te worden door een docent maar met één druk op de knop hele lappen tekst tevoorschijn kan toveren. Wat ook wel jammer is, want als leerling zie je toch vooral je leraar hard werken. Aan de andere kant, met eenzelfde druk op de knop kan die tekst ook uitgeprint worden of doorgeseind. Doorgemaild misschien ook wel. De stoeltjes en tafeltjes waren ook anders, maar nog steeds van ijzer en kunststof. Nog niet digitaal. Tegen een van de muren stond een grote kast met open vakken, helemaal volgestouwd met oefenmateriaal voor examens. Nieuwsgierig wat voor vragen leerlingen tegenwoordig voorgeschoteld krijgen pakte ik een van de boeken en sloeg het op een willekeurige pagina open. Toeval oh toeval was dat een pagina met een vraag over de functie van een foto bij een stuk tekst. Ah! Eindelijk een vraag die ik zo kon beantwoorden.

Mogelijk antwoord nummer 1: De afbeelding dient om de aandacht te trekken. Ja, dat is zo. Soms is de begeleidende tekst zelfs van inferieur belang, denk maar aan een tijdschrift met een aantrekkelijke voorkant, dat misschien alleen al goed verkoopt vanwege dat zielig kijkende hondje op de cover. Antwoord nummer 2: De afbeelding is nodig om de tekst te kunnen begrijpen. Nee, dat klopt niet. Als een foto de tekst moet gaan zitten verklaren dan is de tekst gewoon slecht en moet die herschreven worden. Optie 3: de afbeelding voegt inhoudelijk iets nieuws toe aan de tekst. Ja, dat klopt ook. Tenminste als het een goede foto is, anders kan die net zo goed achterwege gelaten worden. Antwoord 1 en 3 zijn dus juist. Maar die combinatie staat er verdorie niet bij! Heb ik het dan fout? Of klopt het wat ik in een vorig stukje schreef, dat ik me maar beter niet moet leiden door feitelijkheden. Hoe dan ook, ik ben een slechte leerling.

Vandaag nog even het universiteitskrantje opgehaald met daarin de foto’s van medwerkers van cateraar Albron die bezig waren met hun laatste dagen voor dit bedrijf. De meesten blijven gewoon werken bij de FoodPlaza zoals het tegenwoordig heet – vroeger gewoon ‘mensa’ – maar de activiteiten worden overgenomen door een ander bedrijf met de naam Sodexo. Leuk en vreemd om daar foto’s te maken. Tussen 1982 en 1985 liep ik zelf rond op dit universiteitsterrein en kwam iedere dag wel een keer in de mensa, al was het maar voor een kop koffie met gevulde koek. Toen zag de mensa er nog heel eenvoudig uit, met slechts aan een kant een lange balie waar je langs kon lopen terwijl je eten opgeschept werd. Nu staan er wanden met een enorme keuze aan broodjes, hapjes, fris en zuivel, fruit, en is er ook een enorme keuze aan warme gerechten. Ik sprak nog even met een vrouw bij wie ik ongetwijfeld in de eerdere genoemde periode weleens koffie besteld heb. Ze werkte er al 35 jaar en we konden nog precies terughalen waarom het op de woensdagen altijd extra druk was. Nasi-dag. Met kroepoek en twee stokjes saté. Nu kun je bijna iedere dag nasi krijgen, of in ieder geval heel wat varianten op het gebied van rijst, pasta en shoarma-achtig vleesbeleg. Nog een andere opmerkelijk verschil: heel veel buitenlandse studenten. Vooral studenten uit China en de voormalige Oostbloklanden, maar ook kon ik Spaans en Amerikaans horen praten. In mijn tijd werd er nog voornamelijk Nederlands gesproken, hoewel veel van de boeken al wel in het Engels waren. Toch zou dat voor mij geen verschil hebben gemaakt qua studieresultaten. Engels of Nederlands, statistiek blijft voor mij altijd en eeuwig een onbegrijpelijk gedoe met cijfertjes.

Mijn herinneringen aan de blokfluitlessen op de lagere school zijn vaag. Ik zie mezelf zitten op een stoel ergens in het midden van het leslokaal, vlakbij het gangpad. Voor me staat een fel witte pagina met allemaal streepjes en bolletjes. Het verband tussen die rare tekentjes en het stuk hout dat ik in mijn handen houd is me niet duidelijk. Misschien had ik nog wat langer moeten blijven zitten, maar na twee lessen hield ik het voor gezien. Hout is om mee te slaan of in de fik te steken en niet om op te blazen. Hoe ik er dan toe ben gekomen serieus te dromen over mezelf als grote blokfluiter is me een raadsel. Nog steeds vind ik het een rotinstrument, ook om te horen, maar vannacht speelde ik als volleerde blokfluiter de sterren van hemel voor een grote zaal vol publiek.

Volgens een boek met uitleg over dromen staan muziekinstrumenten vaak voor onze vaardigheden en vermogens om te communiceren. Blaasintrumenten staan daarbij meestal voor het intellect. En dus? Mijns inziens kan ik met deze droom twee kanten op. Aan de ene kant zou het kunnen staan voor het beter leren communiceren met de buitenwereld. Da’s mooi, maar waarom kies ik dan voor zo’n stomme blokfluit en niet voor een hobo of trompet? Dat zou dan uitleg nummer twee kunnen zijn: ik communiceer dan wel aardig, maar niet op de manier die bij mij past. Of is er wellicht nog een uitleg nummertje drie en moet ik mij opnieuw inschrijven voor een cursus blokfluiten. De fluit uit mijn droom had maar één gaatje aan de bovenkant, dus hoe moeilijk kan het zijn?

Niet alles heeft last van de recessie. Er schijnt – ook in Nederland – een flinke groei te zitten in de handel in vervalste diploma’s. Nu heb ik er zelf nog een paar liggen die ik nog nooit gebruikt heb en weet eigenlijk niet wat ik ermee moet doen. Ze zien er nog als nieuw uit, want ik heb ze nog nooit ergens te hoeven laten zien. Bij het oversteken van een straat ben ik nog nooit gevraagd naar mijn verkeersdiploma. Het uitzendbureau via welke ik een baan kreeg in de psychiatrie vroegen niet om mijn diploma verpleging-B. Tijdens een foto-opdracht keek men wel naar mijn camera, maar naar mijn diploma reportagefotografie is nooit of te nimmer gevraagd.

Ik denk dat ik ze maar wegdoe. Even naam en datum veranderen en ze kunnen zo gebruikt worden. Het verkeersdiploma is misschien handig voor de nieuwkomers onder ons, en het diploma machineschrijven (het typediploma) kan vanwege de naamsverwarring best gebruikt worden voor een beroep binnen de ICT. Ook heb ik nog wat zwemdiploma’s liggen ter overname, maar daar moet ik bij vermelden dat zelf leren zwemmen toch wel het verstandigste is om te doen.

Als ik naar het bos wandel bij mij in de buurt, loop ik altijd over het terrein van de universiteit. Bij het hoofdgebouw vond ik een papiertje op de grond met de titel Who’s afraid of e-books?. Een prijsvraag waarbij je je mening kenbaar kunt maken over de voordelen en/of nadelen van e-books als vervanging van het gedrukte boek. Omdat ik zelf ooit nog een paar jaar rondgelopen heb op deze universiteit heb ik thuis meteen een mail gestuurd om te weten te komen of deze contest ook open staat voor ex-studenten. Maar helaas, ik mag niet mededingen…

De vraag zelf vond ik echter erg interessant, dus ik kon het toch niet laten alsnog een paar dingetjes op te sturen. Nutteloze tijdverspilling zou je kunnen zeggen…

Een paar inzendingen »

Voor mijn opleiding hebben we nu als opdracht ‘Oude meesters’. De bedoeling is om uit een serie (schilder)werken van oude meesters er een paar uit te kiezen en die vervolgens te gaan ‘ontleden’ op dingen als compositie, kleur, gulden snede en dergelijke. Eén van de werken die ik hiervoor uitgekozen heb is Het Vlot van de Medusa van grootmeester Albert Uderzo.

Tijdens het zoeken naar informatie over dit kunstwerk stuitte ik op allerlei mensen die zich in de loop der tijd hebben laten inspireren door Uderzo. Meestal ging het dan om interpretaties van dit werk, maar soms kwam ik ook regelrechte kopieën tegen. Eén van die kopieën, en eigenlijk maar een slap aftreksel van het origineel, is een schilderij van Théodore Géricault met dezelfde titel.

Geef mij maar het origineel. Remakes zie ik tegenwoordig al meer dan genoeg.

Laatst had ik het met vrienden over hoe leuk het zou zijn om weer een studie te gaan volgen. ‘Ja, Nederlands!’, riep M. en ik voegde daar Kunstgeschiedenis aan toe. T. kwam op de proppen met Geologie of Aardrijkskunde, en toen bedachten we dat een studie Geschiedenis of Biologie ook verrekte interessant zou zijn. En wat te denken van Ecologie of Humanistiek?

Maar met dat dromen over interessante studies kwamen ook weer herinneringen boven van toen we nog student waren, de feitelijke ervaring zeg maar. Statistiek en onderzoeksleer, getver! En die droge taal waarin de meeste boeken geschreven waren, en dan vaak ook nog eens in het Engels wat het niet echt makkelijker maakte.

Nee, was onze conclusie, die tijd hebben we gehad. Dan beter een interessante cursus of workshop. Tenzij er zich een studie aandient die het directe dagelijks leven en ervaren als onderwerp heeft en dan met een webloggiaanse kijk op de dingen. Zo’n studie lijkt me nog wel wat. Of doe ik die misschien al?

Eerst waren er geruchten dat het oude gebouw van de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg een museum zou gaan worden voor architectuur. Dat was mooi geweest. Als de opleiding zelf dan toch moest verkassen naar het centrum van de stad (vanwege gemeentelijke kunstherclustering) dan zou dit een toepasselijke nieuwe bestemming zijn geweest voor dit mooie en aansprekende gebouw. Tenminste als je er ooit eens binnen bent geweest.

Toen ik zelf psychologie studeerde aan de universiteit van Tilburg (toen nog de KUB) hielp ik regelmatig een student van deze academie, en medebewoner van het studentenhuis waar ik toen woonde, met wat hand- en spandiensten. Meestal tegen het einde van het jaar als het afronden van de werkstukken in tijdnood kwam. Dan hielp ik een beetje mee met sjouwen van materialen en met plak- en verfwerk en dat deden we dan meestal op de academie zelf. Ik vond het altijd heerlijk om te doen en voelde me daar behoorlijk vrij en op mijn gemak, veel meer dan binnen mijn eigen opleiding vol zielloos geleuter van ratioverslaafden. In dat gebouw en met die mensen voelde voor mij als een ‘kleuterschool voor volwassenen’, ook al ben ik inmiddels ook goed op de hoogte van alle negatieve aspecten. Alles bij elkaar voor mij echter wel de reden om een jaartje later te stoppen met mijn eigen studie.

Maar het wordt dus geen museum voor architectuur. De Juridische Hogeschool gaat bezit nemen van het gebouw en de studenten zullen daar hun eigen ‘spelletje’ van wetten en regels gaan spelen. Ik kan alleen maar hopen dat er straks nog iets van de oude geest aanwezig zal zijn in het gebouw zodat er niet alléén maar rationeel geleuterd zal worden. Hoewel, de kunstwereld kan er ook iets van (‘boeiend, interessant, verrassend, schokkend, spannend’).

De Academie voor Beeldende Vorming (oorspronkelijk ‘Academie voor opleiding van teken- en handvaardigheidsleraren’) is in 1965 ontworpen door het architectenbureau Maaskant, Van Dommelen & Kroos uit Rotterdam. Het gebouw, dat is opgetrokken in een brutalistische (2) en modernistische vormentaal, is in de periode 1969-1972 gerealiseerd. Het is het eerste gebouw in Nederland dat specifiek als kunstacademie is ontworpen en gebouwd. (historietilburg.nl)

Ergens in het najaar is er een reünie van psychiatrisch ziekenhuis Coudewater. Van ’86 tot ’89 deed ik daar de interne opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige, samen met een aantal anderen uit het naburige ziekenhuis Voorburg in Vugt. Via via kwam ik dit te weten en dus rijst nu de vraag: ga ik daar naar toe?

Ik ben niet dol op reünies, althans niet dit soort. Opnieuw een keer samenkomen met die leuke wandelgroep van een paar jaar geleden vind ik toch iets anders. Met hun deel je één ervaring, en dat is toch heel iets anders dan een groot deel van je verleden. En dan ook nog eens een verleden waar je nauwelijks nog enige band mee voelt. Ik niet althans.

En dan heb je natuurlijk de geijkte vragen die je kunt verwachten: “En wat doe jij nu?” en “Hoe is het jou vergaan sinds je diplomering?”. En wat moet ik dan antwoorden? Dat ik nog steeds zoekende ben? Dat het soms ook aardig mis is gegaan? Nee, niet zoekende meer geloof ik. Het moet alleen nog allemaal zijn plek krijgen. Ik ben nu eenmaal een laatbloeier in een aantal opzichten.

Ik weet het niet, ik ben gewoon niet zo dol op reünies. Allereerst is het van belang dat je geïnteresseerd bent in hoe het de ánderen is vergaan, en eerlijk gezegd heb ik dat niet zo. Misschien als je iedereen weer ziet dat er dan dingen zijn die naar boven komen waar je aangenaam door verrast wordt, of misschien dat door het samenbrengen van verleden en heden dingen op hun plek zouden kunnen vallen?

Wie weet, ik heb nog een paar maanden bedenktijd. Aan de andere kant, de enige persoon waar ik écht nieuwsgierig naar ben zat bij me in de klas maar werkte in het andere ziekenhuis. En zal dus niet op de reünie aanwezig zijn…

Na mislukt.nl, met aandacht voor mensen die nét niet goed kunnen fotograferen, heeft de Hema nu een website voor scholieren die het nét niet gehaald hebben tijdens de examens. De Hema let dus op de kleintjes, of was dat de AH?

Benieuwd waar ze over een tijdje mee komen. Ik gok op een website voor mensen die nét niet genoeg geld hadden om op vakantie te kunnen gaan. Die kunnen dat beetje vakantiegeld dan gaan besteden aan nét niet echt nodig spullen voor in huis.