Virtueel, maar wel echt
Op de universiteit van Groningen heeft psychologe Roos Pals een interessant onderzoek gedaan. Welke aspecten in een omgeving zorgen ervoor dat een mens zich prettig kan voelen en daardoor beter kan herstellen van stress. Iedereen weet wel dat het veel heilzamer is een wandeling te maken door het bos dan door de stad. Tenzij je iemand bent die zijn stress graag onderdrukt door te gaan shoppen. Uit het onderzoek blijkt dat een virtuele dierentuin een goede plek is voor mensen om te herstellen van stress en vermoeidheid. Een uitslag die te verwachten viel, maar wat het onderzoek extra interessant maakt is dat ze ook keek naar andere elementen in die omgeving, zoals bankjes, hekken en prullenbakken. ‘Moderne bankjes die niet in de omgeving pasten, bleken een negatieve invloed te hebben op hoe samenhangend proefpersonen de omgeving vonden. En dat had weer invloed op hoe aantrekkelijk de omgeving werd gevonden, hoeveel plezier men ervoer in de omgeving en hoe goed men kon herstellen van stress in de omgeving’. Allemaal heel erg logisch en vanzelfsprekend, en toch is het altijd weer opvallend hoe weinig met dit soort feiten rekening wordt gehouden bij de inrichting van een stad. Of dat nu een gebouw is, een plein, rotonde of straat, of inderdaad zoiets als een prullenbak of een bushokje. Architecten en designers ontwerpen in mijn ogen te vaak vanuit het hoofd. Ook in het hoofd zit een soort hart met gevoel. Dit hart is echter vooral bezig met zoeken naar een opvallend beeld, een aparte en unieke vorm. Daardoor zijn dit soort ontwerpen al vaak bij voorbaat een storend element in de omgeving. Alsof ze de zinnen vooral moeten ‘prikkelen’, en niet om ze met rust te laten of te brengen.
In Tilburg moest jaren geleden een nieuw ontwerp gemaakt worden voor de Heuvel, het centrale plein in de stad. Een aantal ontwerpers waren benaderd en de inwoners van Tilburg mochten stemmen via internet. Het resultaat was een ontwerp. Leuk op de tekentafel, maar niet iets om als burger in te moeten leven. Vind ik. Een ‘vlakte’ werd het, met in de grond verstopte fonteintjes en hier en daar een lange rij met bankjes die allemaal dezelfde kant op staan. Op de foto is een gedeelte van de Heuvel te zien. Wat zou er mis zijn geweest met een paar mooie platanen, her en der houten bankjes en bloemperken? Gewoon, vriendelijk en groen. Echt een centrale plek waar je als Tilburger even naartoe komt om te mijmeren over het leven en dat soort dingen. Nu is het vooral een plein dat je graag zo snel mogelijk wilt oversteken, meer niet.








































