SpoenkJack Tummers

Staatssecretaris Bleker werkt aan een nieuwe natuurwet, dat zal niemand ontgaan zijn. ‘Naast de aangekondigde drastische bezuinigingen op natuur betekent dit een tweede dreun, omdat voor veel planten- en diersoorten de bescherming flink wordt teruggeschroefd. De bescherming van vissen wordt nog slechter dan nu al het geval is. Veel soorten zullen minder streng beschermd worden en anderen zullen buiten de Natura2000-gebieden helemaal geen bescherming meer genieten (bron: natuurbericht.nl). Het mooie visje op deze foto van Jelger Herder is een bittervoorn en zal straks niet langer beschermd zijn buiten de Natura2000-gebieden. Maar weten visjes veel waar die gebieden beginnen en eindigen. Klunen kunnen ze niet en vliegen ook niet. Naast de vissen is er nog veel meer natuur in de vorm van flora of fauna dat straks niet langer strikte bescherming zal genieten. Bleker wil meer verantwoordelijkheid hiervoor bij mensen zelf leggen. Bij particulieren, boeren en bedrijven. Klinkt alweer aardig op wat jaren geleden gedacht werd toen men sprak over zelfregulering en eigen verantwoordelijkheid, en we weten inmiddels wel waar dat toe geleid heeft. Kijk alleen al maar naar de veetransporten waar regels zeer rekbaar bleken te zijn, naargelang de eisen (= wensen) van de betrokkenen. Helaas is het nog steeds zo dat eigen verantwoordelijkheid nog te vaak synoniem staat aan eigen belang en niet het belang van ons allen en onze toekomst. Zolang dat zo is zijn strikte regels en toezicht op de naleving hiervan noodzaak.

Afgelopen zaterdag vielen in de Amerikaanse staat Arkansas duizenden merels dood uit de lucht. De reden waarom wordt nog onderzocht. Tweehonderd kilometer verderop zijn tienduizenden dode vissen aangetroffen in een meer. Vooralsnog is het niet duidelijk of er een verband is tussen die twee. Dat kan natuurlijk, het is altijd voorbarig om uit mogelijke toevalligheden meteen een wetenschappelijke conclusie te trekken, hoewel het op zijn minst wel opvallend is dat beiden op zo korte afstand van elkaar, ook in tijd, plaatsvonden. Maar: ‘Als het vervuiling was geweest, zouden alle vissen er last van hebben gehad, en niet alleen één soort zoals nu het geval is’, aldus Keith Stephens van de Wild & Vis Commissie voor de staat Arkansas. Deze opmerking lijkt me nu weer een beetje te veel de andere kant op geredeneerd. In Nagasaki had ook niet iedereen plotseling kanker, hoewel niemand eraan twijfelde dat de bom wel degelijk de reden was van de enorme toename aan gevallen van kanker in die regio. En mensen zijn geen vissen. Een bepaalde vissoort kan mijns inziens wel degelijk specifiek reageren op veranderende omstandigheden in hun biotoop. Niet dat het ook zo is, maar het kan! Hoe dan ook, verontrustend is het wel, zeker nu ik net een derde en soortgelijk bericht lees op de website van de Volkskrant: ‘En weer vallen er honderden vogels dood uit de lucht‘.

Gisteravond was de voorstelling van Sea the Truth in het natuurmuseum in Tilburg. Marianne Thieme leidde de film in en beantwoorde achteraf vragen van bezoekers. De meeste beelden kende ik al wel. Die van Dos Winkel, die van Greenpeace, die van die grote vissen (dolfijnen?) die met haken uit het water worden getrokken om daarna langzaam te mogen sterven in die grote ruimte vol verstikkende lucht. Beelden zeggen meer dan woorden, en woorden schieten te kort. De boodschap is heel duidelijk. We vernietigen stelselmatig al het leven in de oceanen, en wanneer we rustig wachten tot het kraampje van de visboer nog maar voor de helft gevuld is zal het te laat zijn. We moeten nú stoppen met vis eten, en dat gedurende heel wat jaren. En als het eens lijkt alsof er na een aantal geslaagde vangsten nog meer dan genoeg vis in zee zit, geloof dit dan niet. Het is nog slechts 3% van wat het ooit is geweest.

Dat voor wat betreft de boodschap. Voor de rest vond ik de film onverwachts professioneel gemaakt. Ik had een aaneenschakeling verwacht van ‘geleende’ beelden uit het nieuws of andere documentaires, maar de makers van Sea the Truth hebben het grondig aangepakt en er een volwaardige documentaire van gemaakt die eigenlijk iedere maand wel even op tv uitgezonden zou mogen worden. Maar geen kip die dat interesseert natuurlijk.

Meer foto’s op Flickr »

Gisteravond had de Partij voor de Dieren voor haar leden een lezing georganiseerd over de schoonheid van het leven onder water en hoe slecht het met dit leven gesteld is. Fotograaf Dos Winkel, waarvan ik al eerder foto’s zag tijdens een openlucht expositie op de boulevard in Scheveningen, gaf de lezing en liet daarbij voor de pauze veel van zijn foto’s zien die hij de afgelopen 26 jaar over de hele wereld maakte. De een nog mooier dan de ander, en toch werd ik er als bezoeker niet alleen maar blij van, want je weet en voelt ‘er is iets vreselijk mis’ met die schoonheid. Dos Winkel publiceerde daarom onlangs een nieuw boek met de titel Wat is er mis met vis?.

Tijdens de lezing vertelde Dos Winkel over de misvattingen die er zijn over hoe gezond vis wel niet is en hoe weinig mensen nog beseffen hoe ver we al niet zijn met de vernietiging van onze zeeën en al wat er in leeft. De reden waarom is simpel: je kunt het niet zien want het gebeurt allemaal onder water. Dos Winkel haalde daarbij de volgende metafoor aan: Stel je twee enorme vrachtwagens voor die op hele grote afstand van elkaar rijden, en met tussen hen in enorme sleepnetten. De vrachtwagens rijden vervolgens over de Afrikaanse vlaktes en nemen daarbij letterlijk alles mee wat ze tegenkomen. Op het eind van de rit heb je een enorme berg aan bomen, planten en dieren waarvan bovendien ongeveer 40% ongewenste ‘bijvangst’ is. Achter de vrachtwagens is het volledig leeg. Niks groeit er meer, niks dat nog beweegt. En dat wat er groeide deed er soms decennia of nog langer over om te worden wat het was.

Maar het is allemaal nog veel complexer. Een paar voorbeeldjes:

• Duizenden goudzoekers in Suriname gebruiken kwik om goud te kunnen vinden. Goud bindt zich aan kwik, kwik laat men verdampen. Grote hoeveelheden kwik komen op die manier in de rivieren en in de oceanen terecht en hebben onder andere al 80% van alle mangrovebossen vernietigt langs de Amerikaanse kust.
• Schepen vissen voor de kust van Afrika omdat de noordelijke zeeën zo goed als uitgeput zijn. Kustbewoners van Afrika wijken uit naar het binnenland om daar de nog overgebleven inheemse diersoorten maar neer te schieten omdat ze tenslotte ook moeten eten.
• Vis raakt op en dus vist men steeds vaker op krill. Krill vormt het voedsel van walvissen.
• Een enorme hoeveelheid vis die gevangen wordt is alleen maar bedoeld om de bio-industrie te voorzien van voedsel voor varkens en kippen, en (niet lachen) als voedsel voor kweekvis…
• Chinezen eten graag haaievinnensoep omdat dat zo cultureel bepaald is en goed zou zijn voor vanalles en nog wat. Dit blijkt niet zo te zijn, maar probeer dat de Chinezen maar eens duidelijk te maken. Het gevolg is wel dat Spaanse vissersmaatschappijen de grootste leverancier zijn van haaievinnen aan China, waarbij tientallen miljoenen haaien per jaar gevangen worden, levend ontdaan van hun vinnen en daarna teruggeworpen worden in de zee.

Ik kan een lezing van twee uur niet samenvatten in een kort berichtje op mijn weblog, maar geloof me, mensen als Dos Winkel en velen met hem zouden zich hier echt niet zo druk over maken als het allemaal wel zou meevallen en als er al genoeg aan gedaan werd om de oceanen te redden. Dan zou hij veel liever weer in zijn duikpakje kruipen en kopje onder gaan om verder te kunnen gaan genieten van al dat moois. In plaats daarvan probeert hij nu boven water ons mensen op het droge duidelijk te maken dat er iets moet veranderen. Eén ding kunnen we daarbij als mens op zijn minst doen, en dat is stoppen met het eten van vis. Het zal even wennen zijn voor sommigen van ons, maar het is echt voor onze eigen gezondheid en dat van de vis.

In Oisterwijk ligt het Kolkven. Aan dat Kolkven liggen bootjes aangemeerd. Eerst dacht ik dat die bedoeld waren om in de zomer lekker mee het ven op te kunnen roeien. Leuk voor kinderen en ook voor jonge stelletjes, om even alleen te kunnen zijn op het stille water. Maar de bootjes liggen er voor de leden van een hengelvereniging die nu helemaal gefrustreerd zijn omdat aalscholvers hun vis opeten.

Waar mensen zich druk om kunnen maken. Voorgaande jaren waren er blijkbaar zo’n dertig aalschovers, nu toch zeker wel zo’n veertig! ‘Een enorme toename!’ En de vissen worden er gestresst van en moeten voor de aalschovers gaan schuilen onder de bootjes… Er wordt elders in Nederland blijkbaar al geëxperimenteerd met het verspreiden van orcageluiden onder water om de vogels af te schrikken en met netten waar de vissen onder kunnen schuilen. Kun je het nog volgen? Aalscholvers die geen vis meer mogen eten omdat ze de hobby aantasten van sportvissers?

Schietgrage mensen schieten tegenwoordig op kleiduiven en niet op echte duiven omdat dat niet meer mag. Het wordt tijd dat sportvissers ook de overstap gaan maken naar een dergelijk alternatief. Het visspel bijvoorbeeld. Ook te spelen bij slecht weer met een bakje chips en een pilsje erbij. Echte vissen zijn er voor de aalscholvers en andere vogels en niet voor mensen. Voor ons mensen liggen er genoeg bloemkolen en aardappelen in de winkel.

Terwijl ik Mickey achtergelaten heb bij de dierenarts – hij krijgt vocht toegediend en er wordt aanvullend onderzoek bij hem gedaan – zit ik thuis op de bank met een boek van Michiko Kon in mijn handen – Still Lifes. Het schijnt niet zo goed te gaan met boekhandel De Slegte en de aanvoer van ‘nieuwe’ tweedehands boeken, soms loont het zich toch er af en toe eens binnen te lopen. Het werk van deze Japanse fotografe kende ik nog niet, maar haar foto’s spraken me meteen aan. En als Mickey verstand van kunst zou hebben zou hij dit werk ook erg hebben weten te waarderen. Foto’s van kledingstukken, opgebouwd uit ‘levend’ materiaal zoals sardines en vogels of een bed vol bloemkolen of vissen. Het lijkt banaal als ik het zo omschrijf, maar de foto’s zijn echt prachtig, zowel esthetisch als sensueel.

Met de vele natuurdocumentaires die ik in mijn leven al gezien heb denk ik al gauw dat ik alles wel zo’n beetje ken wat er aan vreemde en mooie wezens op onze planeet loopt, zwemt of vliegt, maar deze grote rafelvis of leafy seadragon was helemaal aan me voorbij gegaan. Ik kwam een afbeelding van de vis tegen in een informatieblaadje van Ziggo en werd er van binnen aardig stil van en ging spreekwoordelijk bijna op mijn knieën uit bewondering voor deze bijzondere vis. Zoek vooral even verder op internet voor nog veel meer mooie en gedetailleerdere foto’s.

Schrijf je regelmatig op je eigen website over de rechten en het welzijn van dieren, wordt er een vishaak naar je vernoemd!

Albastar Spoenk: Uitstekend kunstaas voorzien van vlijmscherpe dreggen voor het werk op grotere diepte. Voorzien van een gouden of zilveren kleur. Hierdoor blijven ze ook op grote diepte nog zeer attractief voor de ‘Zeerovers’.

Hengelsportshoponline.nl: Albastar Spoenk Pilkers

In Scheveningen is op dit moment op de boulevard de expositie Planet Ocean te zien, met 100 foto’s op groot formaat van natuurfotograaf Dos Winkels. Elke foto heeft een onderschrift met uitleg over wat er op de foto te zien is en aangevuld met wetenschappelijke of medische informatie over visjes, stofjes en moleculen. Het is duidelijk dat het leven in de oceaan niet alleen erg kleurrijk is maar ook erg leerzaam én voedzaam! Vis is erg gezond en dus zou iedereen eigenlijk een paar keer per week vis moeten eten.

Geen goed nieuws voor de vissen en al het andere leven in de oceanen. Daarom was het goed dat onderaan de toelichting vermeld werd dat voor wie uit principe geen vis wil eten er nog altijd een goed alternatief is: lijnzaadolie. Bevat exact dezelfde rijke voedingsbestanddelen als vis en wordt beschouwd als mogelijk nóg gezonder.

De twee jonge stelletjes die aanvankelijk naast me stonden hebben dit niet meer gelezen. Eén van hen had de anderen toen al meegesleurd naar de dichtsbijzijnde kraam met vette kibbeling. Maar ik mag er eigenlijk niks over zeggen. Ik had namelijk wel alles gelezen maar heb me op het eind van de middag de vette friet met mayo goed laten smaken. Jammer dat het kraampje er geen blikjes bier bij verkocht.

… bij de Boerenbond. Dat zal vriendin L. gedacht hebben toen ze voor de zoveelste keer meldde dat ze weer goudvisjes had. Leuk hoor, al dat ronddraaien in die kom. Tenminste voor zolang het duurt. Want ook al heb ik gehoord dat goudvissen behoorlijk oud kunnen worden (20 jaar) hebben die van haar het volgens mij nooit langer volgehouden dan een paar maanden.

Maar het kan ook verlatingsangst zijn geweest in dit geval. Ze is met haar vriend op vakantie, en M. en ik hebben de zorg over de kat en de goudvissen gekregen. Maar helaas dreef één van de twee vanavond dus alweer op zijn kant in de kom. Nu zou je kunnen denken dat het komt door een fout van onze kant, maar ze zijn pas een dag of drie weg.

Ik hoop echt dat ze er nu eens mee ophoudt.