SpoenkJack Tummers

Zoals sommigen misschien al hebben opgemerkt heb ik aan de rechterkant tegenwoordig een blokje staan met ‘spoenkjes’. Eigenlijk zijn het dus ‘tweets’. Ik ben toch overstag gegaan en heb sinds deze week ook een account bij Twitter. Wat voor mij uiteindelijk de doorslag heeft gegeven is het besef dat mijn leven te boeiend en te belangrijk is om voor mezelf te houden. Daarom moet iedereen altijd weten wat ik doe, waar ik ben en wat ik denk.

Nee hoor. Dat is juist waarom ik aanvankelijk afzag van het gebruik van Twitter. Ik vind het eerlijk gezegd nog steeds onzin, maar zag er op een gegeven moment wel gebruiksmogelijkheden in voor op mijn website. Voor een korte gedachte of associatie, op het nieuws of zomaar een opmerking die kant nog wal raakt. Een echte tweet dus. De beste tweets vind je echter nog steeds in de vrije natuur. Zoals nu, op dit moment. Een vinkje en een koolmees in dezelfde boom, die beiden hun beste tweets laten horen.

Vast al eens tegengekomen op internet, net als ik, maar zo mooi om te zien dat ik er zelf ook nog maar even een stukje aan wijdt: het onderzoek van wetenschappers van de universiteiten van Cambridge en London naar de intelligentie van roeken. Ooit schreef een Griekse dichter met de naam Aesopus een fabel waarin een roek steentjes in een kruik gooide om zodoende het waterpeil te laten stijgen om uit de kruik te kunnen drinken. In dit onderzoek heeft men geprobeerd deze situatie na te bootsen waarbij een roek steentjes in een glazen cilinder moet stoppen om zodoende bij het insect te kunnen komen dat op het wateroppervlak drijft. Dat lukt meteen, en in een later experiment kiest de roek zelfs de grootste stenen uit om het water sneller te laten stijgen.

Klik hier om de video te bekijken »

Op de website van ‘Beleef de lente 2010′ kun je – zoals al eerder gemeld – via webcams beelden bekijken van de nesten van verschillende soorten vogels. Waaronder de nestkast van een torenvalk. Alleen, die is maar één keer komen opdagen. Aanvankelijk werd de kast ingenomen door een paar houtduiven, maar na een aantal weken zijn die weggejaagd door een stel kauwen. Daarna is die ene torenvalk nog even komen kijken, maar nu lijkt het er toch op dat de kast definitief het eigendom is geworden van de kauwen. Zelf vind ik dat prima. Houtduiven zie ik hier genoeg. Ook in de dakgoot van vriendin MT heeft zich een duif genesteld. Ben alleen bang dat die bij de eerstvolgende flinke regenbui via de regenpijp zal verdwijnen. De kauwtjes zitten dan hoog en droog in hun nieuwbouwhuisje.

Ik vind kauwen fascinerende vogels en vind het dus alleen maar leuk dat ik nu dagelijks even kan gaan kijken naar hoe de kauwen hun nest bouwen en hun jongen krijgen. En toch vind ik het ook raar. Net als bij sommige natuurdocumentaires krijg ik soms het gevoel dat ik hier niks mee te maken heb en inbreek in hun privéleven. Mensen willen altijd alles zien en alles weten. Waarom eigenlijk? Ik merk dat ik het soms veel fijner vind om iets te laten, niet te weten en niet te zien. Niet omdat het me niet zou interesseren, maar meer om mijn plek als mens weer even te kunnen voelen temidden van de mij omringende wereld en niet erboven. Vogels vind ik het meest fascinerend in de lucht. Een close-up van een koolmeesje is ook prachtig om te zien, maar dat is niet de manier waarop ik dit vogeltje met mijn eigen ogen en vanuit mijn eigen positie waarneem. Kennis, maar geen ervaring.

Volgens mij zitten we als mensen dikwijls te vaak bovenop en te diep in de dingen en zouden we er goed aan doen af en toe eens wat afstand te nemen. Als ik bijvoorbeeld gisteravond dat programma zie over ‘De perfecte mens’ met al zijn technologische ingrepen krijg ik sterk het gevoel dat het allemaal te snel gaat. Men spreekt dan over allerlei ingrepen die de mens beter en gezonder moet maken, terwijl het op mij overkomt als het oplappen van een verwaarloosde fiets. Het AMC gaat een kunstalvleesklier ontwikkelen om patiënten met suikerziekte te kunnen helpen. Dat is natuurlijk mooi, maar ik denk ook, wat triest dat dat nodig is.

Waar had ik het ook alweer over? Oh ja, de webkauwtjes.

Vanonder de sneeuw en door de modder, de eerste tekenen van de lente. En op de website www.beleefdelente.nl zijn vanaf nu, net als voorgaande jaren, de vogeltjes weer te volgen: ‘De webcams van Vogelbescherming Nederland kijken dit jaar live mee in de nesten van oehoe, ooievaar, steenuil, torenvalk, boomklever, boerenzwaluw, kerkuil en koolmees. Geopend 7 dagen in de week, 24 uur per dag’. Ik vrees dat ik de komende weken en maanden weer vaak achter de pc zal zitten.

Behalve witte kauwen bestaan er ook witte eenden. Zeer zeer zeldzaam en nog veel zeldzaamderder op de foto gezet. Er bestond al wel een pagina op WikiPedia over deze bijzondere vogel, maar nog zonder foto. Daar is dan nu, dankzij mij, eindelijk verandering in gekomen.

Nog een bijzonderheid die het melden waard is: de eenden drijven op water. Geen sneeuw, geen ijs, maar stromend water!

OEKRAÏNE – De albino-vogel met de naam Katja wordt gevoerd door Alexander Moisejenko. ‘Ze vliegt met de andere kauwen mee, maar blijft afzijdig. De zwarte kauwen stelen altijd voedsel en vliegen dan weg’. Eén kauw houdt haar echter gezelschap. ‘Er zijn momenten dat hij haar voedsel brengt. Hij vliegt op van de grond en neemt het mee naar waar zij zit.’ (bron: Novum/AP)

Een witte kauw is niet hetzelfde als het kouwtje van een maandje geleden. Volgens ornithologen zijn er de afgelopen drie decennia in de hele wereld maar vijftien witte kauwen gespot, en eentje daarvan schijnt ergens in een parkje in de Randstad rond te vliegen. Jammer dat hij niet hier zit, in het parkje bij mijn flat. Ik vind het altijd fascinerend om te zien, dit soort spontane afwijkingen in de natuur. En of het wel afwijkingen zijn. Hoe dan ook, ik vind hem prachtig.

Al die arme vogeltjes en konijntjes. Waar moeten ze toch hun eten vandaan halen in de winter, zeker als er weken achter elkaar een hardnekkig pak sneeuw ligt? Ik weet wel dat de sneeuw inmiddels verdwenen is (zucht…), maar een paar dagen geleden nog niet. De vogeltjes in tuinen krijgen genoeg strooivoer, maar hoe zit het met hun soortgenoten in het veld? Die eten dus blijkbaar net als ons stevige winterkost in de vorm van (bevroren) wortels. Het veld waar ik deze foto maakte zat vol met oranje vlekjes. Ik weet niet of het door kraaien, konijnen of een ander dier komt, zo goed ben ik niet thuis in de natuur. Een groep staartmezen ben ik ook nog tegengekomen, maar die zullen het niet geweest zijn. Te zwakke snaveltjes voor winterpeen.

Toch knap van die beestjes. Een week geen Em-Té of Super de Boer en ik zou echt niet meer weten wat ik met mezelf aan moest wat betreft voedsel.

Vogels in je tuin (of vanaf het balkon) kun je het hele jaar door bekijken én tellen als je dat wilt, maar op 23 en 24 januari doen ‘we’ het allemaal samen, een half uurtje lang. Via de website van de Vogelbescherming is een PDF te downloaden waarop je afbeeldingen van vogels ziet en aantallen kunt vermelden. Even wat anders dan Haïti en lekker dicht bij huis. Op de site wordt zelfs bij de nuttige tips vermeld dat je vooral moet zorgen dat je er lekker comfortabel bijzit en met een drankje onder handbereik. Je zou er bijna een vakantiegevoel van krijgen. Ik hoop alleen dat mijn ogen tegen het weekend weer een beetje geacclimatiseerd zijn aan een bodem zonder sneeuw, want ik ben net als de merel van vorige week nog gewend om te speuren naar donkere vlekjes tegen een witte ondergrond.

Ik heb een theorietje ontwikkeld, maar ik weet niet of die klopt. Sinds een paar dagen stond er in het midden van de tuin van vriendin MT een tafeltje, ontdaan van sneeuw en rijkelijk bestrooid met strooizaad. Maar geen vogel te bekennen. Een merel die haar tuin binnenvloog landde zoals gewoonlijk op de grond en begon daar de van de tafel gewaaide zaadjes op te pikken. Toen die op waren vloog hij weer weg en liet de rest ongemoeid. Zo ging dat een aantal dagen door, totdat een nieuw laagje sneeuw op het tafeltje kwam te liggen en toen pas kwam de merel op het zaad af. Zou het kunnen dat vogels ook last hebben van het verschijnsel dat je je rode pen niet kunt vinden omdat die eigenlijk blauw is en je er dus overheen kijkt? In het geval van de merel zou het dan zo zijn dat hij door de sneeuw gewend is uit te kijken naar zwarte stipjes op een witte ondergrond. Het tafeltje was rood en de merel zag het zaad niet liggen. Het tafeltje werd wit en de merel zag het zaad wel liggen.

Het zal vast al allemaal onderzocht zijn, maar dit soort huis-, tuin- en keukenwetenschap is te leuk om zelf even over na te denken in plaats van meteen op internet gaan zoeken naar de werkelijke reden of oorzaak. Eerlijk gezegd hoef ik die zelfs niet eens te weten. Soms kan ik echte wetenschap – met zijn rechtlijnige en eenduidige verklaringen – ronduit saai vinden.