SpoenkJack Tummers

Pepernoten kunnen heel hard zijn, zeker als ze al een tijdje buiten in de kou gelegen hebben. Zelf heb ik er weleens een stukje van een tand mee afgebroken en in het centrum van Tilburg ging het de duiven niet veel beter af. Hoe hard ze ook met hun snavel tegen de pepernoten tikten, het enige dat ze hiermee bereikten was dat de noot opsprong van de tegels en ze er vervolgens weer achteraan moesten wippen om het nog eens te proberen. ‘Eerlijk zullen we alles delen…’ en daarom hielpen twee jonge meisjes de duiven een handje door de noten met hun schoenen te pletten. Volgens een onderzoek van twee Groningse psychologen komt dat door Sinterklaas: ‘Kleuters die aan Sinterklaas herinnerd worden, delen meer snoep met andere kinderen dan kleuters die op iets anders, zoals bijvoorbeeld een kabouter, geattendeerd worden.’ Hoe het ook zij, ik vond het erg lief van ze, en twee oudere dames en ikzelf hebben hun voorbeeld gevolgd en de rest van de noten gekraakt.

In Oisterwijk ligt het Kolkven. Aan dat Kolkven liggen bootjes aangemeerd. Eerst dacht ik dat die bedoeld waren om in de zomer lekker mee het ven op te kunnen roeien. Leuk voor kinderen en ook voor jonge stelletjes, om even alleen te kunnen zijn op het stille water. Maar de bootjes liggen er voor de leden van een hengelvereniging die nu helemaal gefrustreerd zijn omdat aalscholvers hun vis opeten.

Waar mensen zich druk om kunnen maken. Voorgaande jaren waren er blijkbaar zo’n dertig aalschovers, nu toch zeker wel zo’n veertig! ‘Een enorme toename!’ En de vissen worden er gestresst van en moeten voor de aalschovers gaan schuilen onder de bootjes… Er wordt elders in Nederland blijkbaar al geëxperimenteerd met het verspreiden van orcageluiden onder water om de vogels af te schrikken en met netten waar de vissen onder kunnen schuilen. Kun je het nog volgen? Aalscholvers die geen vis meer mogen eten omdat ze de hobby aantasten van sportvissers?

Schietgrage mensen schieten tegenwoordig op kleiduiven en niet op echte duiven omdat dat niet meer mag. Het wordt tijd dat sportvissers ook de overstap gaan maken naar een dergelijk alternatief. Het visspel bijvoorbeeld. Ook te spelen bij slecht weer met een bakje chips en een pilsje erbij. Echte vissen zijn er voor de aalscholvers en andere vogels en niet voor mensen. Voor ons mensen liggen er genoeg bloemkolen en aardappelen in de winkel.

Katten zitten graag achter vogeltjes aan, dat is bekend. Maar dat katten zelf ook een vogeltje kunnen zijn niet. Vannacht zat ik achter zo’n vogeltje aan en dat vogeltje was Mickey. Eerst liep ik eindeloos naar hem te zoeken door een labyrinth van straten, ergens in een grote stad. Daarna moest ik hem thuis zien te krijgen maar steeds schoot hij uit mijn armen en moest ik er weer als een gek achteraan hollen. Stoep en straat veranderden in hopen zand waarin ik haast niet vooruit kwam, en toen ik hem bijna te pakken had sloeg Mickey zijn vleugels uit – vleugels als van een libelle – en vloog snel bij me vandaan. Heen en weer schietend van links naar rechts zoals een libel dat kan rende ik wild achter hem aan. Na een laatste wanhopige krachtsinspanning heb ik hem toch nog te pakken kunnen krijgen waarbij ik zijn vleugels bijna vermorzelde tussen mijn handen. Maar ik had hem weer bij me en dat was het belangrijkste.

Al dit gedoe van afgelopen nacht heeft wel effect gehad. Mickey is er nog, maar vraag niet hoe. Hij eet sinds gisteren niet meer en is vannacht misschien maar één keer van zijn plek geweest. Zijn ogen ‘hangen’ en zien er dof en levenloos uit, en in zijn zithouding waarin hij normaal gesproken alle vier zijn poten onder zich heeft gevouwen had hij nu een van zijn voorpoten ‘vergeten’ in te trekken waardoor het leek of hij ieder moment om kon vallen.

Dadelijk bellen naar de dierenarts, maar het ziet er niet goed uit.
Raar ook om nu op deze manier over dit gebeuren te berichten op mijn website. Waar eerst werkelijkheid, associatie, humor en fantasie vrijelijk door elkaar heen konden lopen is dit opeens niet meer dan het is. Kale nare werkelijkheid. Wat is daar nu leuk aan?

In het tijdschrift Vogels las ik een nieuwsbericht over een onderzoek bij kauwen waaruit blijkt dat kauwen zich in hun gedrag laten leiden door de menselijke blik, het menselijk oog. Het hoe en wat kun je lezen via de linkjes onderaan dit bericht, maar een paar jaar geleden was me iets dergelijks ook al opgevallen. Als ik op straat liep en een stukje verderop zaten een aantal kauwen op het gras, kon ik er gewoon vrij dicht langsdoor lopen zolang ik mijn hoofd maar rechtop hield en mijn blik vooruit. Draaide ik mijn hoofd richting de kauwen, maar hield ik mijn ogen nog steeds naar voren gericht, werden ze wel wat onrustiger en nog alerter dan ze gewoonlijk al zijn, maar verder niks aan de hand. Op het moment dat ik daadwerkelijk mijn ogen op ze richtte (hoofd opzij óf vooruit) vlogen ze meteen weg of gingen een heel eind verderop zitten.

Behalve dat kauwen erg gewend zijn aan de aanwezigheid van de mens, schijnt het vooral te maken te hebben met het feit dat de ogen van een kauw, net als bij een mens, een zwarte pupil hebben met daaromheen oogwit. ‘Ooggeel’ in het geval van de kauw, maar daarmee kan de kauw in ieder geval goed bepalen in welke richting een andere kauw of een mens kijkt. Of ze echt de menselijke blik begrijpen is natuurlijk maar de vraag. Ik zal er de volgende keer eens op letten. Eerst met frisse en blije blik langs een groepje kauwen doorlopen en daarna met strenge samengeknepen ogen. Eens kijken of dat iets uitmaakt. De uitkomst van dit onderzoek kun je vast lezen in een van de komende nummers van Current Biology.

Bronnen:
Current Biology »
VPRO Noorderlicht »

In Dongen, een dorp vlakbij Tilburg, stond een kerk. Van die kerk is nu alleen nog maar de spits over en die biedt geen onderdak meer aan de honderden duiven die misschien al tientallen jaren daar hun thuis hadden. Omdat deze duiven niet op tijd door de gemeente ingelicht waren van de sloopwerkzaamheden hebben ze niet de mogelijkheid gehad uit te kijken naar een andere woonplek en zitten ze nu noodgedwongen op daken en muren van huizen in de buurt. In de stad zou het allemaal niet zo’n probleem zijn geweest, maar als dorpsduif heb je niet veel te kiezen en dus is hun burgerlijke staat opeens veranderd van leuke bij het dorpsbeeld horende duiven naar overlast bezorgende ***vogels. En het lijkt erop dat er voor dit soort ‘problemen’ maar één oplossing bestaat tegenwoordig:

Brabants Dagblad 5 augustus 2009: ‘Ze zoeken nu ‘s avonds en ‘s nachts onderdak in de directe omgeving en bevuilen daken, auto’s, stoepen en tuinmeubilair. Verfwerk raakt beschadigd. De gemeente Dongen heeft een gespecialiseerd bedrijf ingehuurd dat probeert de duiven te vangen. Bij geringde duiven wordt geprobeerd de eigenaar te vinden. Ongeringde worden afgemaakt.’

Sinds vanmiddag begrijp ik pas waarom ze die met een schutting afgezette plekken in het bos of op de heide uitkijkpunten noemen. Zeker een kwartier heb ik door een gat in zo’n schutting reikhalzend staan uit te kijken naar een tureluur, een gele kwikstaart, een grutto, een watersnip of een buizerd. Volgens het bordje bij die schutting zouden ze er allemaal moeten zitten, maar geen van allen heb ik gezien. Zelfs niet een gewone merel of kraai. Jammer, ik had er echt naar uitgekeken ze eens goed te kunnen zien.

Ergens vorige week ben ik op bezoek geweest bij een kippenboer en heb daar wat foto’s gemaakt van kuikens. Boer mag ik misschien niet meer zeggen, want het ging in dit geval echt om een megabedrijf. Bij dit bedrijf worden 150.000 kuikens tegelijkertijd binnengebracht vanaf een bedrijf met broedmachines. De kuikens worden vervolgens verdeeld over een aantal grote schemerige hallen waar de temperatuur de eerste dagen op ongeveer 35 graden wordt gehouden. Moeder de kip hebben ze nog nooit gezien en zullen ze ook nooit zien, maar haar warmte hebben ze wel nog even nodig. Daarvoor hangen een aantal enorme blazers in de hallen die om de zoveel tijd met veel lawaai hete lucht de ruimte inblazen. Het voortdurende gepiep van de kuikens is dan echter nog steeds goed te horen en ergens op internet lees ik dat het Handboek der Kuikens hierover zegt dat voortdurend piepen een teken is van stress. Kan ik me iets bij voorstellen, want die stress heeft echt niks te maken met die ene man die op zijn knieën een kuikentje probeert te fotograferen.

Tijdens de open dag van het bedrijf sprak iemand de eigenaren toe en complimenteerde hen met hun bedrijf waarin ‘alles gericht is op het zo optimaal mogelijk presteren van het kuiken’. En dat lukt ze aardig: als de kuikens in één vrachtwagen aangevoerd worden wegen ze namelijk zo’n 40 gram. Na een week of zes is dit gewicht toegenomen tot 2 à 2,5 kilo en worden ze in 18 opleggers afgevoerd naar het slachthuis en is er weer ruimte voor de volgende 150.000 kuikens. Van piepjong tot vleeskuiken in zes weken. Inderdaad een hele prestatie.

In de bouwsector is men bang voor een verdere stagnatie van nieuwbouw – alsof er nog niet genoeg koopwoningen leegstaan tegenwoordig – maar in de natuur gaat de nieuwbouw gewoon door.

Voor iedereen de beste wensen, waarbij het – gezien het bericht wat hieraan vooraf ging – nog maar eens gezegd mag worden dat gezondheid toch echt wel het belangrijkste is wat je jezelf en ieder ander kunt toewensen.

Wil je weten hoe het leven van een duif er uitziet in de lente of zomer? Bekijk dan de video van deze duif op haar nest. Een beetje raar misschien om bij aanvang van de winter nog te plaatsen, maar ik was er nog niet eerder aan toegekomen.

Omdat ik nieuwsgierig was naar hoe het leven van een duif er uitziet die de hele dag op haar nest zit had ik mijn videocamera op het balkon geplaatst en twee uur achter elkaar opnames gemaakt. Na afloop heb ik alles (versneld) bekeken en kwam tot de conclusie dat zo’n dag zich laat samenvatten in 4 minuten, maar dan een keer of 150 tot 200 achter elkaar: duif zit op het nest en herschikt af en toe wat takjes, na vier minuten komt de partner langs met één miezerig takje om het nest verder op te vullen en vliegt dan weer weg om een volgende te halen. Veel stelt het dus niet voor, maar het ziet er wel heel erg vredig uit. Zeker omdat je op de achtergrond nog de geluiden kunt horen van het verkeer.

Klik hier voor de video van de duif »