SpoenkJack Tummers

Al heel wat jaren kan ik vanaf mijn balkon het wel en wee volgen van een koppel houtduiven. Op slechts een paar meter afstand van dit balkon bouwden ze hun nest in de top van een boom. Ik heb ze al die jaren dapper hun schuilplaats zien verdedigen tegen andere duiven, pesterige eksters en de kat van de onderburen. Maar nu komt daar dan misschien toch een einde aan, want de woningbouwvereniging en de gemeente zijn van mening dat er een einde moet komen aan al die ‘illegale’ aanplant rondom de flat. En daar zijn ze, na twintig jaar gedogen, erg op tijd mee.

Ik ben bij de gemeente aan het proberen of ze willen afzien van het kappen van álle bomen. Ik zou het doodzonde vinden voor die twee duiven, temeer omdat ze op de valreep van de naderende winter nog twee jonkies op de wereld hebben gezet. En deze twee ‘juvenielen’ zitten nu elke dag in het midden van de boom te wachten op het juiste moment om definitief hun nest te verlaten.

Het zou natuurlijk vreselijk zijn als die twee jongen daar in die boom zitten wanneer de mannen komen met hun luidruchtige zaagmachines. Maar ook voor de ouders. Al zo lang samen op een en dezelfde plek. Ze zullen best wel weer ergens een andere boom vinden voor een volgend nest, maar net als bij mijn tante van 86 jaar oud denk ik toch dat je op die leeftijd niemand meer moet gaan verplichten om te verhuizen.

Een overdreven geval van antropomorfisme? Misschien wel, maar het zijn toch echt mijn duifjes.

‘Grote groepen kauwen terroriseren het Burgemeester Van de Mortelplein in Tilburg‘. Dat zou je bijna denken als je de verschillende reacties leest van mensen in het artikel hierover in de krant van vandaag. Dus ik ben uit nieuwsgierigheid ‘s middags zelf nog even gaan kijken. Zónder helm!

lees verder »

Wie kent het verhaal van de slechtvalken nog? De bedoeling was nog een vervolg hier op te plaatsen, maar dat was ik dus bijna weer vergeten. Veel nut heeft het niet meer om het nu alsnog te doen, want de vogels zelf zijn inmiddels al gevlogen (naar ik mag aannemen) en de site is al een hele tijd uit de lucht.

En daar zit ik dan met nog een heel stel screenshots. Toch nog maar doen? Welja, waarom ook niet. Ik ben nu toch al een nieuw berichtje begonnen. Bij deze dus het langverwachte deel twee. Op het vervolg van een tv-serie moet je soms ook een hele zomer wachten.

Sinds een weekje volg ik met toenemende interesse (ook wel genoemd ‘verslaving’) het wel en wee van een aantal slechtvalken via de twee live webcams die in en nabij een nestkast zijn aangebracht. Een paar dingen heb ik uit mededelingen op het forum moeten vernemen omdat ik pas iets later ‘ingeschakeld’ had. Zo kwam ik te weten dat de moeder verjaagd is door een andere moeder en pa het dus in zijn eentje zal moeten stellen wat betreft de opvoeding van de jongen.

Het is tegelijkertijd fascinerend en triest om te zien: de vreemde moeder heeft de onhebbelijke eigenschap om steeds als pa thuiskomt met wat voedsel, even later ook de nestkast in te stappen om het weer uit zijn klauwen te grissen en ermee weg te vliegen. Pa laat het om voor mij onverklaarbare redenen gebeuren. Hij protesteert niet, vliegt de ander niet aan (toepasselijk gezegde) en verlaat even later gewoon weer het nest om opnieuw voedsel te gaan zoeken. De jongen blijven piepend en met een trauma achter (vooral de speakers van je pc aanzetten!).

Dit heeft er inmiddels toe geleid dat één van de drie jongen het niet heeft gered. Als pa de andere twee aan het voeren was zat de derde stilletjes en verslagen in een hoek van het nest, alsof het wist dat één iemand zich zou moeten opofferen om de andere twee een kans te geven om te overleven. (Probeer je voor te stellen dat deze laatste zin uitgesproken wordt door David Attenborough voor een nog dramatischer effect).

Op het forum wordt inmiddels flink gedebatteerd of er niet ingegrepen moet worden en of de twee overgebleven jongen niet bijgevoederd moeten worden. Echter… “Mocht ook Pa worden weggejaagd, dan wordt er niet ingegrepen, weet Van Geneijgen. “Dat is zelfs verboden. Slechtvalken zijn wettelijk beschermde vogels en die moet je met rust laten. Je moet de natuur zijn gaan laten gaan. Alleen de minister (Van LNV) kan daarvoor toestemming verlenen.”

Wat je noemt beschermd. Ik begrijp wel dat je de natuur de natuur moet laten, maar als je de kans hebt om vogels in nood te helpen moet je dat vooral doen. Dat is ook de boodschap van de Vogelbescherming die zelfs heeft gezegd dat je bijvoorbeeld (alle) vogels in de winter mag bijvoeren. Maar als het gaat om een beschermde vogel dan moet je dat dus vooral niet doen? Rare logica.

Klik hier voor een eerste serie screenshots van de slechtvalken.

Het is al erg vroeg zomer dit jaar en dus een mooie gelegenheid met mijn verjaardag de motor te pakken en naar zee te rijden. En het is al zo vroeg warm en zo zonnig dat zelfs de meeuwen het dit jaar niet wit schijnen te houden.

Ondergetekende strandvogel was al wit van zichzelf en hield uit zelfbescherming nog maar even zijn kleren aan. Zo warm was het vandaag namelijk ook weer niet.

Gisteren zijn we met de Vogelwerkgroep Midden-Brabant weer op excursie geweest om wintervogels en trekvogels te gaan bekijken. Dit keer richting Markiezaat in Oost-Brabant, een stukje Tholen en als laatste Oud-Beyerland. Indrukwekkend moet ik zeggen. Niet zozeer de vogels dit keer, maar de lelijkheid van het landschap.

Het eerste nadeel van dit soort tripjes is dat je (te) lang in de auto moet zitten. Toch al iets waar ik een hekel aan heb en na een poosje ga ik steeds vaker verzitten. We vertrokken met vier auto’s en waren dus milieubewust aan het carpoolen, maar toch. Het gevoel dat je op zoek gaat naar rust en pure natuur middels honderden kilometers asfalt en liters fossiele brandstoffen… Maar daar moet ik natuurlijk niet aan denken. En dus zat ik achterin de auto, net als vroeger als kind, maar wat te kijken naar een vreemde wereld die aan me voorbij ging. Soms letterlijk dus.

Als we op een plek waren aangekomen stapten we met z’n allen uit, verrekijkers in de aanslag, bleven dan even kijken en stapten daarna weer in om wéér een half uur te rijden naar de volgende stopplaats. En je wilt niet weten hoeveel bedrijvenparken we wel niet gezien hebben onderweg. Parken…, hoe hebben ze ooit deze landschappelijke kaalslag kunnen betitelen als ‘parken’.

Onze laatste stopplaats was Oud-Beyerland. Honderden en misschien wel duizenden brandganzen gezien in een vlak en uitgestrekt polderlandschap. En aan de einder het ene industrieterrein na het andere en rook van schoorstenen dat zich vermengt met laaghangende bewolking. Horizonvervuiling heet dat. “Mooi gebiedje hè?”, merkte de excursieleider nog op. De meesten reageerden instemmend. “Nou, prachtig! Dat we dit soort gebieden nog hebben in Nederland!”

Ik had gisteren mijn blik misschien toch iets te veel op ‘oneindig’ gericht.

Ik ben gek op kauwen (de vogels). Als ik ze zie lopen of vliegen blijf ik kijken en het geluid dat ze maken klinkt me vrolijk en muzikaal in de oren. En als ik ze gezamenlijk hoog in een boom hoor ‘kioeën en kiauwen’ geeft me dat altijd een prettige kriebel in mijn buik en een glimlach op mijn gezicht. Ik was daarom ook blij verrast toen ik onderstaande video tegenkwam op YouTube.

The Jackdaw show 2006: Kauwen (‘jackdaw’ in het engels) die inspireerden tot een erg mooi stukje muziek en dans. “Dancer Jon Stage and trombonist Frank Herbsleb at GRAN – theater for dance performing The Jackdaw Show 2006. The Jackdaw Show is the story about the life of a Jackdaw. Starting within the egg, trying to get out. Throughout its happy and naïve life. Then the nightmare where it prophesy its destiny. And finely when the Jackdaw is being hunted down!“.

Zo kan het dus ook, al is het ook wel een beetje raar: nestjes inbouwen in nieuwe of bestaande gebouwen. Letterlijk een vorm van samenleven met de natuur om ons heen.

Nieuw is het overigens niet. In Beiroet werden eind zeventiger jaren al veel van deze kasten in bestaande gebouwen ‘ingevoegd’.

Gisteren keek ik naar Le Peuple Migrateur van Jacques Perrin, ‘van de makers van’ o.a. Microcosmos. Mooie film over de vogeltrek met veel beelden die ‘in vlucht’ gemaakt zijn. De camera zweeft dan op gelijke hoogte met de vogels door de lucht. Soms vlak boven een wateroppervlak, soms tot boven de wolken. Jammer vond ik alleen dat het voornamelijk om watervogels ging, vooral allerlei soorten ganzen.

Vrij snel in begin van de film beweert de commentaarstem op dramatische en gewichtige toon dat die enorme krachtsinspanningen, reizen van duizenden en duizenden kilometers waarbij vele vogels nooit op hun bestemming zullen aankomen, alleen maar worden gedaan met slechts één doel: overleven.

Dat vind ik weer zo ontzettend negatief gedacht! Typisch de visie van een traditionele natuuronderzoeker. Waarom zouden die vogels het niet gewoon leuk kunnen vinden om van tijd tot tijd eens een andere omgeving op te zoeken, net als nomaden. Ook nomaden kunnen er voor kiezen om zich ergens op één plek te vestigen maar zullen dat niet doen. Misschien omdat ze het van oudsher zo gewend zijn, misschien omdat ze zich zo veel vrijer voelen. En waarom zou dat voor de vogels niet kunnen gelden?

Bovendien vind ik het nog niet eens zo gek bedacht van die vogels. In de lente vliegen de meeste trekvogels van zuidelijker gelegen gebieden naar het noorden. Precies op het moment dat de mensen zich in grote hoeveelheden van noord naar zuid gaan begeven: vakantietijd. De vogels vluchten simpelweg voor al dat voetvolk dat hun kant op komt. Er is dan namelijk helemaal geen plek meer voor de water- en weidevogels op de meren en grasvelden van campings. In de bossen wordt hun rust verstoord door colonnes wandelaars en fietsers, de bergen stromen vol met klimmers en dalers en de luchten hangen vol met mensen die zonodig ook denken te kunnen vliegen.

Het wordt tijd dat makers van natuurdocumentaires een ruimere kijk gaan ontwikkelen t.a.v. het gedrag en leven van dieren en vogels. Bovendien, het is bekend dat een mens vaak de neiging heeft zijn eigen gevoel en kijk op het leven te projecteren in een dier. En wat zou dat zeggen over-leven?

De plantsoenendienst heeft onlangs de heggen hier in de buurt geknipt, en terwijl de meeste vogels op dit moment druk doende zijn met nesten bouwen, onderhouden, broeden en voeden, heeft deze kauw de afgelopen winter niet overleefd. Of misschien had een kat hem te pakken, wie weet. In elk geval ligt hij nu ‘open en bloot’ langs het fietspad in afwachting van een andere dienst die hem zal komen opruimen.

En hij ligt er mooi bij vind ik. Een beetje gehavend weliswaar, maar de houding waarin een dode vogel kan liggen vind ik altijd fascinerend. Het ziet er allemaal erg statig en menselijk uit, zo met de ‘armen’ langs het lichaam, de ‘benen’ gestrekt en de ‘neus’ recht omhoog. Eigenlijk kan ik niet zo gauw een ander dier verzinnen welke, op de rug gelegen, een evenzeer menselijke houding kan aannemen als een vogel.