SpoenkJack Tummers

Begrijp me niet verkeerd, ik vind dat hele occupygebeuren best wel ok, het loopt alleen een beetje uit de hand. De bedoeling is goed, de boodschap is goed, de mensen die er aan meedoen kan ik me wat minder mee identificeren. Ik heb het gevoel dat wat, zoals zo vaak, begint als een authentiek initiatief, maar al te vaak en al te snel uitmondt in meeloperij. Het is iets nieuws, het is interessant, we hebben niks anders te doen, dus laten we ook gaan occupy’en. Wat overigens hét nieuwe woord wordt van 2011, let maar op. Zelf hou ik er dus niet zo van, maar ik wil me ook niet helemaal afzijdig houden. Ik heb het eerste het beste bezet dat in me opkwam en zal dat vanaf nu iedere dag minimaal tien minuten doen om daarmee mijn sympathie te tonen voor de occupiers die nu ergens op een plein de kou trotseren. Ieder doet wat hij kan nietwaar?

Ik heb het al eens vaker gezegd, katten zijn volgens mij perfecte wezens. Evolutionair volmaakt. Ze zijn dan ook, behalve wat kruisingen her en der, in duizenden jaren bijna niet meer veranderd. Maar de mens, daar kan nog heel wat aan verbeterd worden. Kijk nou bijvoorbeeld naar de mond en de maag. Het spreekwoord luidt: ‘De ogen waren groter dan de maag’. Ik heb dit spreekwoord nooit zo goed begrepen. Ik kan een hele zak chips in mijn eentje naar binnen werken zonder ook maar één blik op die zak te werpen. De reden dat ik blijf eten heeft niks te maken met mijn ogen maar met mijn mond. De smaakpupillen (of zou het spreekwoord zijn afgeleid van pupillen?) zorgen ervoor dat ik blijf eten. De smaak van de chips, de prikkeling van de paprika op mijn tong, de vorm van dat enkele chippie die zo perfect in de mond past. Alles heeft te maken met de sensaties binnen in mijn mond, terwijl mijn ogen de film volgen op de tv. Dat gaat een hele tijd goed, totdat het fout gaat. Terwijl mijn mond blijft vragen om meer, begint mijn maag tegen te sputteren. Alleen, en dat is nu jammer, altijd te laat. Waarom is het niet zo dat wanneer de maag vindt dat het genoeg is, deze via ons zenuwstelsel een seintje geeft aan onze hersenen, die vervolgens een seintje sturen naar de smaakpupillen in onze mond, en die de opdracht geeft andere signalen aan ons bewustzijn door te geven dan in het begin, zodat wanneer je het volgende chippie in je mond stopt denkt ‘Hè, getver! Paprikachips!’, en de bak met chips zonder enig probleem aan de kant schuift. Dát zou ik nou nog eens een sprong voorwaarts noemen in onze evolutie!

Vanavond bij EenVandaag was er even aandacht voor het feit dat het woordje ‘het’ langzaam aan het verdwijnen is uit ons taalgebruik en vervangen wordt door ‘de’. Geen ‘het kapsel van het meisje’, maar ‘de kapsel van de meisje’. Je moet er toch niet aan denken, maar volgens onderzoekers is het een kwestie van tijd. Na mijn tijd dan wel alsjeblieft. Als je hoort hoe zo’n zinnetje dan zou klinken lijkt het wel alsof straks iedereen in Nederland ofwel de lagere school niet heeft afgemaakt, ofwel Duits toerist of Zuid-Afrikaan is. Of familie van Martin Simek. Wat ik me ook afvraag is of dit verdwijnen van het woordje ‘het’ ook geldt voor ‘het’ in de zin van ‘het is warm vandaag’. Als dat zo is zingen we straks samen aan tafel ‘De regent, de regent, grote korrels Venz’.

Marinet Haitsma schreef net een stukje op haar weblog over een korte voordracht die ze gaf tijdens een bijeenkomst in Katendrecht. En waar niemand naar luisterde. Woorden hebben stilte nodig om gehoord te woorden. Tenzij woorden die bedoeld zijn om geschreeuwd te kunnen worden en waarbij oplettend luisteren niet nodig is. Het stukje van Marinet klonk net als een drukke bijeenkomst waarbij opeens iemand roept ‘Stil allemaal! Luister!’ waarna iedereen zweeg om te horen wat de stem op de radio te melden had. In oorlogstijd ging dat soms zo, in films gaat dat soms zo. Misschien zitten we nu wel in een soort oorlogstijd, met onszelf? Ja, ik weet het, dat klinkt veel te zwaar en is het ook. Maar als ik mezelf door de drukte van alledag heenwurm met op de achtergrond altijd een onderstroom van geluiden die doen denken aan het hoofdkwartier van een groot leger of een drukke dag op de beurs, dan vraag ik me soms af of het niet toch zo is. Geen tanks en jeeps maar vrachtwagens en stadsbussen. Geen woorden die ons bevelen de wapens ter hand te nemen, maar wel woorden die ons dwingend aan-bevelen dit of dat te kopen of te doen. ‘Alles van waarde is weerloos’. Deze uitspraak van Lucebert is nog steeds een van de mooiste die ik ken en gaat ook op voor woorden. Woorden van waarde laten zich niet opdringen, ze kunnen alleen maar ontvangen worden, voor wie daar voor openstaat. Het liefst in stilte.

Soms zegt men iets op een bepaalde manier, een manier die humoristisch bedoeld is en waarbij de inhoud niet altijd serieus of op zijn minst niet letterlijk en/of voor waar moet worden aangenomen, maar waarmee men alleen maar iets duidelijk wil maken aan de ander op een manier die niet overduidelijk is. Omdat het soms beter werkt iets achterwege te laten om het juist beter naar voren te laten komen. Omdat open deuren toch altijd bij de minste tocht dichtslaan. Enzovoorts. Voor deze manier van communiceren zijn er woorden beschikbaar als ironie, cynisme en sarcasme. Ik vind het niet altijd makkelijk deze vormen uit elkaar te houden. Via de mail kreeg ik al een eerste uitleg van iemand over deze woorden, en op de website van de Nederlandse Taalunie worden de verschillen nog duidelijker uiteengezet. Hoewel. ‘Ironie kan in volstrekt normale zinnen naar voren komen door de manier of het moment waarop ze geuit worden.’ Dat maakt het toch lastig. Voor iemand die ‘op dat moment’ niet tussen de regels door kan lezen omdat de context niet helemaal duidelijk is of gewoon omdat men ‘op dat moment’op een andere golflengte zit, kan de onderliggende boodschap niet overkomen zoals hij bedoeld is. ‘Niet voor niets is meer dan eens (onder andere door W.F. Hermans) gevraagd om een ironieteken voor/na een zin, omdat de ironie niet in de uitdrukking zelf zit…’ Ook in dit verzoek zit natuurlijk een vorm van ironie. Het instellen van zo’n ironieteken zou het onmogelijk maken nog iets met ironie te kunnen zeggen. Mocht ik daarom hier of daar iets met ironie hebben geschreven, wat zelden voorkomt, dan kan ik dat helaas niet duidelijker maken dan het hopelijk uit zichzelf al is. Mijn welgemene excuses hiervoor.

Met mijn moeder aan de telefoon krijg ik altijd woorden te horen die ik meteen opschrijf om later eens op te gaan zoeken. Dit keer kwamen we, vraag me niet hoe, opeens te spreken over menstruatie. Dat had niks met mijn moeder te maken, maar met een voorval van vroeger. En toen kwam tante Betje op bezoek. Eerst dacht ik dat mijn moeder tante Beth bedoelde, een zus van mijn vader, maar ik wist nog niet dat dit zinnetje betekent dat een vrouw haar maandelijkse periode heeft. Een eufemisme dus, ‘om het maar niet bij de naam te hoeven noemen’. Ik heb gezocht op internet naar de herkomst van Betje in relatie tot menstruatie, maar heb dit niet zo snel kunnen vinden. Het moet wel een vrouw zijn geweest met een extreme vorm van menstruatie, anders weet ik het ook niet. Ik heb wel eens een film gezien met een vrouw die enorm heftige orgasmes kon hebben met hele stromen water als gevolg (Warm Water under a Red Bridge), maar die vrouw heette geen Betje. Ik ben trouwens wel een hele hoop andere eufemismen tegengekomen die nu soms nog gebruikt worden: aan de flatsch, aan de rooie zijn, aan de rode kledder zijn, bloedgrot, bloedserieus kutprobleem, brol, Dracula’s theezakje, feestweek, de ferrari staat voor de deur, de Japanse vlag hangt uit, opoe is op bezoek, de Russen zijn in het land, tante Rosette/Betje is op bezoek, lid van het rode kruis (Seksuele volkstaal en eufemismen). Als dit eufemismen moeten voorstellen zodat het woord menstruatie maar niet bij de naam hoeft te worden genoemd, dan vind ik de eufemismes nog erger dan de ‘kwaal’.

Tante Betje is trouwens ook nog de benaming voor een bepaald soort stijlfout binnen de Nederlandse taal. Deze Betje kende ik ook nog niet, hoewel ik die op mijn weblog misschien al meer dan eens op bezoek heb gehad.

Fotoopa, ook wel genoemd frans_vdm (zijn forumnaam) is een Belg die nogal wat afweet van electronica. Dacht ik al vrij imposant over te kunnen komen met een flinke camera met twee flitsertjes gemonteerd op de voorste ring van mijn macrolens, niks is dit vergeleken met wat fotoopa om zijn nek heeft hangen als hij weer eens foto’s maakt van vliegende insecten of opspattend water. Zijn site staat vol met prachtige foto’s waar ik volgens mij nog maar de helft van heb bekeken. Kijk vooral ook naar wat hij ‘watersculpturen’ noemt.

Foto’s van fotoopa »

‘Dat is zoeken naar een speld in een hooiberg’. Dat was het antwoord van mijn huisarts toen ik vroeg of ik niet eens uitgebreid getest zou moeten worden op stoffen waar ik mogelijk allergisch voor ben. Een klein bloedonderzoek kreeg ik aleens en daaruit bleek dat ik allergisch ben voor huisstofmijt, berkenpollen en nog iets. Maar wie is hier nu niet allergisch voor? Omdat ik bij tijd en wijle veel last kan hebben van mijn astmatische bronchitis (gelukkig niet ieder jaar), leek me dit een legitieme vraag. Maar hij vond van niet. Allergieën zijn soms zo lastig op te sporen en zo afhankelijk van secundaire omstandigheden dat het geen doen is dit te gaan onderzoeken. Vreemd vond ik dit wel, want er zijn zo van die allergische reacties waarbij meteen duidelijk is wat de oorzaak is. Zo ben ik allergisch voor eucharistisch taalgebruik, het geluid van de streepjecodescanner bij de supermarkt, mensen die hun kinderen ‘kids’ noemen, en nog wat van die dingen. Zo heb ik ook een lijstje met personen waar ik allergisch voor ben. Ik ga hier geen namen noemen, dat heb ik al regelmatig gedaan in het verleden, alleen kan ik wel zeggen dat Arie Boomsma in deze lijst een rijzende ster is. Waarschijnlijk vanwege zijn ‘goddelijke’ status.

Ooit geweten dat een sikkepit de keutel is van een geit? De pit (keutel) van het dier met de sik. Wist ik ook niet en heb ik moeten opzoeken op internet. ‘Ergens geen sikkepit van begrijpen’ betekent zoveel als ergens geen snars van begrijpen, of geen biet of geen zier. Wat snars, zier en biet nu weer betekenen weet ik ook niet en zoek ik een andere keer wel weer op. Niet te veel kennis in een keer opdoen.

Taxi. Dat is de T van Tom, de A van André, de X van Xanthippe en de I van Ileothoracopagus. Bij Tom en André kan iedereen zich wel wat voorstellen, maar wie of wat was Xanthippe in vredesnaam? Er zullen genoeg mensen zijn die meteen het antwoord op die vraag weten, maar ik niet. Al jaren hoor ik mezelf door de telefoon namen of woorden spellen, en wanneer daar een X in voorkomt zal ik dit altijd netjes doen zoals me vroeger geleerd is: De X van Xanthippe. Ik vond het nu weleens tijd om de herkomst van Xanthippe op te zoeken en dan blijkt Xanthippe de naam te zijn van de tweede vrouw van Socrates. De naam betekent feitelijk ‘Blonde Merrie’, hoewel deze vriendelijke betekenis niet te rijmen valt met wat voor vrouw zij volgens de overlevering was: ‘een lastige en humeurige vrouw die steeds maar zeurde en Socrates het leven onmogelijk maakte’. Of dit waar is of niet, de naam Xanthippe wordt ook nu nog in woordenboeken in verband gebracht met deze eigenschappen, getuige de volgende synoniemen: feeks, furie, haaibaai, harpij, heks, helleveeg, tang. Dat weten we dan ook weer. En mochten er mensen zijn die nog steeds niet weten wat Ileothoracopagus is: ‘Een dubbelmonster, bestaande uit tweelingen die met de rompen aan elkaar zijn gegroeid’. Dat wist ik uiteraard ook niet en heb ik opgezocht in mijn Zakwoordenboek der Geneeskunde omdat ik een zo moeilijk mogelijk woord zocht met een I. ;)