MerelOm vijf uur vanochtend al wakker, en dan is er nog niet veel anders te doen dan armen achter je hoofd en luisteren naar de vogels. Er zijn ergere manieren om wakker te worden. En ergere manieren om te moeten blijven liggen. En terwijl ik zo naar de vogels lag te luisteren vroeg ik me voor de zoveelste keer af waarom ze ‘s ochtends toch zo actief zijn. Mijn eerste (menselijke) gedachte was dat ze blij zijn dat de nacht weer voorbij is omdat ze eerder dan ons de zon al kunnen zien opkomen. Vogeltjes hebben geen gordijnen. Een soort ‘oerblijheid’ dus die in iedere levend wezen zit, om na de diepte van een nachtelijke golf weer als vanzelf naar boven gestuwd te worden naar het licht. Het wordt weer dag en we zijn er nog. Laten we zingen!

Zo moet je echter niet denken, dat is niet wetenschappelijk. Het zal vast wel weer iets te maken hebben met overlevingsdrang en conditionering. Ik ben daarom maar even gaan zoeken op internet naar de eigenlijke reden achter dit fenomeen en kwam deze verklaringen tegen:

GOEIEVRAAG.NL: Het voorjaar en zomer is het voor een vogeltje de tijd om aan een gezinnetje te denken en daarvoor moet je wel een eigen plekje hebben. Heb je dat gevonden dan zet je een grote bek op om iedereen te laten weten dat dit jouw plekje is. En daar moet je al vroeg mee beginnen, liefst al net voor het licht wordt! Dan weten de anderen waar ze aan toe zijn. Zijn in het najaar de kindjes al de deur uit en het steeds later licht wordt, dan is het tijd om uit te slapen, dus hoor je dan niets.

VPRO NOORDERLICHT: Zo’n veertig jaar terug speculeerden ornithologen dat roodborstjes, die overal ter wereld ’s ochtends als eerste gaan zingen, ook als eerste de zon zien opkomen. Dat klopt, zeggen biologen nu na onderzoek onder 57 soorten zangvogels: het roodborstje heeft de grootste ogen. Hekkensluiter is de pimpelmees, wiens stem het laatste klinkt – zijn kraaloogjes zien het morgenlicht soms pas anderhalf uur later.

Hmmm. Een nieuwe vraag komt nu in me naar boven. Als het eerste klopt en ook het tweede, dat van de grootte van de ogen, waarom worden alle vogels dan niet tegelijkertijd wakker van het gezang van de roodborstjes en gaan ze vervolgens allemaal meezingen? Zou het misschien kunnen zijn dat hoe kleiner de ogen hoe slechter de oren? Edwin van de Sar heeft grote oren en geen bril. Ik heb kleine oren en -6. Voldoende reden voor wetenschappers om dit eens nader te gaan onderzoeken lijkt me.